Izvor: Politika, 01.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Likovi u zazidanom prozoru
Na jednoj od fresaka najverovatnije je kraljica Jelena, supruga cara Dušana
U toku radova na severnoj fasadi hrama Svetog Dimitrija u Pećkoj patrijaršiji otkrivene su dve do sada nepoznate freske iz 14. veka. U jednoj zazidanoj bifori (dvostrukom prozoru) sa spoljne strane crkve pronađene su freske na kojima su naslikane kraljica i vlastelinka, jedna naspram druge, javlja KIM Info-služba.
Još se ne zna ko su naslikani likovi na freskama, jer natpisi nisu pronađeni. >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika <<
Ova bifora je zazidana najverovatnije u 17. veku da bi sa unutrašnje strane iznad groba patrijarha Jefrema, Georgije Mitrofanović oslikao fresku tadašnjeg poglavara SPC. Planirano je da restauratori ovu fresku prenesu na prazan zid preko puta grobnice, kako bi dve novootkrivene iznad groba patrijarha mogle zasijati u punoj lepoti.
Freske je pronašao slikar restaurator Rade Petrović koji misli da jedan od likova predstavlja Dušanovu suprugu kraljicu Jelenu. Ona je posebno obeležila svoje vreme i njeni su likovi sačuvani u drugim crkvama.
"Posebno zadivljuje svežina boja i svi se iskreno radujemo ovom našem otkriću", kaže Petrović.
Restauracija manastira Pećke patrijaršije počela je u junu ove godine, a istraživanja koja su prethodila izradi projekata zaštite i prezentacije crkava obavljena su prošle jeseni i zime. Obuhvaćeni su radovi na konstruktivnoj sanaciji fasadnih i unutrašnjih zidova crkava, radovi na zaštiti fasadnih zidova od vlage, radovi na zaštiti temeljne zone i radovi na prezentaciji fasada.
Na restauraciji crkava Svetih apostola, Svetog Dimitrija, Bogorodičine crkve i crkve Svetog Nikole, koje čine Patrijaršiju, radi ukupno dvadesetak radnika, koji su u proteklih pet meseci odradili veliki deo posla. Najviše vremena je utrošeno na uklanjanje ranije postavljene izolacije, odnosno kanala oko temelja crkve koji odvode vodu.
U proteklih pet meseci na hramovima Pećke patrijaršije izvedene su i manje popravke krova, iako je olovo koje pokriva hramovni kompleks u dobrom stanju. Završena je revizija drenaže iz 1932. godine dok su paralelno rađena iskopavanja u crkvama i oko njih da bi se ustanovile ranije građevinske faze. Takođe, radi se i na konzervaciji fresaka na fasadama, kao i obojenih frizova na crkvi u čemu posebno pomažu studenti slikari iz Beograda.
U sklopu radova na drenaži, s blagoslovom Njegove svetosti patrijarha Pavla letos je otvorena grobnica patrijarha Maksima zbog vlage koja se u njoj skupljala i ugrožavala ceo zid. Mošti patrijarha su vinom i osvećenom vodom oprali mitropolit Amfilohije i vladika Teodosije i položili ih u oltar male crkve Svetog Nikole.
U poslednjoj fazi restauracije već omalterisana fasada pećkih crkava biće obojena novim slojem oker boje, jer je tako nekada izgledao kompleks crkava što se vidi na pojedinim freskama u unutrašnjosti hrama. "Pećka Patrijaršija je kao i Žiča bila malterisana i obojena o čemu postoje brojni istorijski dokazi. Izabrali smo boju koja je u skladu sa ostacima boje nađenim na delovima fasade", kaže arhitekta Siniša Temerinski koji sa Marijom Jovin rukovodi radovima. Radovi na restauraciji bi trebalo da budu završeni ovog meseca, a ukupna vrednost projekta iznosi 15 miliona dinara, koji finansira Vlada Republike Srbije.
M. Pešić
[objavljeno: 01.11.2006.]
