Izvor: B92, 09.Maj.2010, 14:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Istoričari o doprinosu antifašizmu
Beograd -- Uloga Srba i Srbije u antifašističkom pokretu bila je ogromna i značajna, ocenjuju istoričari.
Na prostorima bivše Jugoslavije Srbi su bili okosnica antifašističke borbe u Drugom svetkom ratu i podneli su daleko najveće žrtve, ali to zbog karaktera jugoslovenskog pokreta i države nije isticano, niti dovoljno vrednovano, ocenili su istoričari u razgovoru za Tanjug povodom Dana pobede.
Oni su ukazali da su, na žalost, posle razbijanja socijalističke >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << Jugoslavije, zbog političkih i ideoloških razračunavanja, antifašitičke tekovine srpskog naroda i u samoj Srbiji bile zanemarene.
Uloga Srba i Srbije u jugoslovenskom pokretu, koji je bio najveća gerilska vojska posle kineske, bila je ogromna, rekao je istoričar Predrag Marković iz Instituta za savremenu istoriju u Beogradu.
On je podsetio da je srpski narod u Drugom svetskom ratu imao dva antifašistička pokreta - partizanski i ravnogorski, ali se uloga Srba i Srbije "utopila" u opštejugoslovenskom pokretu.
Srbi su se u jugoslovenskom pokretu otpora, kako je kazao, zbog komunističke politike pariteta i veštačke simetrije, borili u partizanskim jedinicama pod različitim imenima.
Tako su se u ogromnom broju mobilisani Srbi iz Vojvodine i centralne Srbije borili u hrvatskim, slavonskim, dalmatinskim korpusima, rekao je Marković istakavši da uzrok tog "utapanja" treba tražiti i u nedostatku bilo kakvog osećaja nacionalnog kod srpskih komunista.
"Dok su slovenački i hrvatski komunisti u partizanskom pokretu bili uži rodoljubi - pre svega Hrvati i Slovenci - srpski komunisti, a pogotovo Crnogorci koji su dugo dominirali u KPJ, bili su ravnodušni prema Srbiji i srpskom nacionalnom interesu", objasnio je Marković.
Istoričar Čedomir Antić iz Balkanološkog instituta SANU je podsetio na činjenicu da su ustanak protiv fašista i okupatora, odnosno revolucija, podignuti u krajevima u kojima je živeo većinski srpski narod.
"Činjenica je da su najveća uporišta pokreta otpora bila u srpskim krajevima BiH i Hrvatske, pre svega u Lici, na Baniji i Kordunu i da su u Srbi činili većinu boraca do samog kraja rata, a u ukupnom broju žrtava između 60 i 70 procenata", naveo je Antić.
On je naglasio da to nije isticano, kao ni činjenica da je nad Srbima u fašističkoj Nezavisnoj državi Hrvatskoj izvršen genocid, a ni strani autori, u poglavljima o Jugoslaviji, nisu posebno naglašavali doprinos srpskog naroda antifašističkoj borbi.
Razlog treba tražiti, prema rečima Antića, u komunističkom internacionalizmu i činjenici da je KPJ nacionalno pitanje rešavala na principima Kominterne i po uzoru na Sovjetski savez.
Antić je podsetio da je vođa partizanskog pokreta Josip Broz Tito ponikao u Kominterni i da je njegov stav prema Srbima i Srbiji formiran na idejama borbe protiv hegemonije srpske buržoazije, koje su do izražaja došle na kongresu u Drezdenu kada je najavljeno rasparčavanje Jugoslavije, odnosno prostora na kome živi većinski srpski narod.
Sagovornici Tanjuga su saglasni da je Drugi svetski rat u Jugoslaviji završen, ne kao pobeda Srba, nego partizanske vojske i otud mit o tome da su se svi narodi podjednako borili protiv okupatora.
To ipak, ne sme biti razlog, kako su ocenili, da se posle propasti Jugoslavije, s jedne strane potpuno negira jugoslovenski pokret, a druge vrši politička revizija istorije u kojoj se Srbi predstavljaju kao narod koji nema autentičnu antifašističku prošlost.
