Izvor: Politika, 10.Dec.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dedeić "ispao" iz Ustava
Mitropolija crnogorsko-primorska traži da se zadrži ustavno rešenje iz 1992. godine, a Filip Vujanović kaže da je dužan da poštuje kanonsko ustrojstvo crkve
Poslednji susret Filipa Vujanovića sa arhiepiskopom cetinjskim Amfilohijem izgleda da je izneverio očekivanja crnogorske pravoslavne crkve da će biti priznata u novom ustavu Crne Gore. Crnogorski predsednik jasno je poručio da je dužan da poštuje kanonsko ustrojstvo crkve i dodao da je Mitropolija crnogorsko-primorska >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << kanonski priznata mitropolija svih građana u Crnoj Gori.
Vujanović je u intervjuu Radiju Crne Gore rekao da u novom ustavu crkve ne treba označavati ni univerzalno ni nacionalno, već ih treba formulisati kao crkve i verske zajednice.
– To je moj lični stav povodom zahteva Mitropolije crnogorsko-primorske da se crkve u ustavu označe univerzalno i predlogom crnogorske pravoslavne crkve da uz nazive crkava stoje nacionalne odrednice – objasnio je predsednik Crne Gore.
Mr Velibor Džomić, član Pravnog saveta Mitropolije crnogorske-primorske, kaže da je predsednik Crne Gore imao mogućnosti da bliže upozna Pravoslavnu crkvu i njeno kanonsko ustrojstvo, jer je, kako otkriva, svojevremeno kao advokat zastupao u pravnim sporovima manastir Moraču.
– Vujanović, kao pravnik i predsednik, pomenuo je jednu formulaciju koja nije strana modernim ustavima i nekada je bila zastupljena u komunističkim ustavima. Ne bih se, pre svega kao poznavalac ustavnog položaja crkava i verskih zajednica na našim prostorima, mogao složiti sa tezom da se ne pominje univerzalnost crkve. Jer, čim se pomene crkva podrazumeva se i univerzalnost. Mislim da je za Crnu Goru najbolje da se, u duhu njene ustavne tradicije, pomenu tri tradicionalne crkve i verske zajednice – pravoslavna, rimokatolička i islamska – kaže jerej Velibor Džomić.
Radom na novom crnogorskom ustavu otvoreno je i pitanje pravnog položaja crkava i verskih zajednica. Pojava ekspertske verzije Nacrta ustava u čijem se članu 47 među crkvama i verskim zajednicama na prvom mestu spominje takozvana crnogorska pravoslavna crkva bilo je zvono za uzbunu u Mitropoliji crnogorsko-primorskoj koja se skoro sedam godina bori da sačuva hramove od upada "plemenske verske zajednice pod nazivom CPC", koju predvodi Miraš Dedeić, raščinjen i prokletstvu predan bivši sveštenik SPC.
Povodom ove verzije ustava odmah se oglasio mitropolit Amfilohije. – Nacrt novog crnogorskog ustava je vrlo opasan kad je u pitanju crkva. Takozvana CPC je u stvari sekta koju niko u pravoslavnom hrišćanskom svetu ne priznaje – rekao je arhiepiskop upozoravajući pri tome da takva ustavna formulacija može dovesti do verskog rata u Crnoj Gori.
Mitropolija crnogorsko-primorska je zatim predložila da u novom konstitutivnom aktu koji treba da se usvoji do proleća 2007. godine treba zadržati već postojeću u formulaciju Ustava iz 1992. godine gde se u članu 11 kaže: "Pravoslavna crkva, Islamska verska zajednica, Rimokatolička crkva i druge veroispovesti su odvojene od države".
Budo Aleksić, profesor bogoslovije i poslanik Srpske liste u crnogorskom parlamentu, kaže da srpskom narodu i SPC tek sledi borba za pravno priznanje u Crnoj Gori.
– Vlast izbegava da donese zakone o pravnom položaju verskih zajednica i vraćanju oduzete imovine Crkvi. U ustavu treba da se naglasi odvojenost crkve od države. To znači da je kompetencija crkve da ona sama određuje ko je crkva i šta je crkva. A ne da se pojavi Dedeić, a vlast kaže: bogami, mi ne znamo ko je crkva, svi ste crkva i svi ste isti. To nema nigde u svetu – ističe Aleksić.
Srpska lista završava svoju verziju najvišeg pravnog akta Crne Gore. Autori ovog ustavnog predloga su Zoran Žižić, dr Ratko Marković i Milan Vešović. Prema ovoj verziji, Srbi i Crnogorci bi bili konstitutivni narodi, službeni jezik srpski, a Srpska pravoslavna crkva, Islamska verska zajednica i Rimokatolička crkva ravnopravne i odvojene od države. Aleksić kaže da će Srpska lista skupiti dovoljno potpisa da ovaj predlog uže u skupštinsku proceduru.
"Ovo u Crnoj Gori će ići na ustavne borbe kroz koje je Srbija prošla u 19. veku", dodaje ovaj poslanik.
Iako nije negirao postojanje CPC, Vujanović u svom javnom istupu kao da je nagovestio bolje odnose odnose sa Srpskom pravoslavnom crkvom u Crnoj Gori. Velibor Džomić kaže da odnosi između najviših državnih predstavnika i arhiepiskopa Amfilohija nikada nisu prekidani, niti mogu biti prekinuti.
– Poslednji susret predsednika Vujanovića i članova Episkopskog saveta Crne Gore, na čelu sa arhiepiskopom Amfilohijem, samo je jedan u nizu sličnih susreta tokom ove i svih prethodnih godina. Ti odnosi su do sada bili korektni i nema razloga da tako ne bude i u budućnosti, jer su i ljudi iz vlasti, a i svi mi iz Mitropolije, dužni da te odnose, radi dobra pravoslavnih hrišćana koji čine apsolutnu većinu u Crnoj Gori, neprestano unapređujemo i izgrađujemo – poručuje paroh podgorički.
--------------------------------------------------------------------------
"Što je babi milo..."
Povodom najave da je takozvana CPC formirala mitropolijski savet kako bi ušla u uzurpirani posed i preuzela duhovne kompetencije na celoj crnogorskoj teritoriji jerej Velibor Džomić kaže:
– Pojedini mediji bliski anatemisanom raspopu Dedeiću godinama stvaraju virtuelnu sliku o njegovoj tobožnjoj snazi. Godinama govorimo da on ne može da otme hramove već da u pojedinim momentima, po zabačenim selima u Katunskoj nahiji, obije neku crkvu i u njoj se fotografiše, a onda se stvara priča o takozvanom vraćanju crkava. Naše sveštenstvo je jednodušno u veri i verno kanonskom poretku Crkve tako da od raspopovih "pohoda" nema i ne može biti ništa osim one narodne da što je babi milo to joj se i snilo.
Milenko Pešić
[objavljeno: 10.12.2006.]
