Izvor: Blic, 19.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Danas je Sveti Nikola
Srpska pravoslavna crkva danas slavi praznik svetog Nikole koga, kao jednog od prvih i najvatrenijih zagovornika zvanične hrišćanske vere i crkve, jednako poštuju hrišćani Istoka i Zapada.
Prema bogoslužbenom kalendaru SPC, dan smri svetog Nikole, Čudotvorca Mirlikijskog, obeležava se 19. decembra po novom kalendaru, kao slava Crkve i mnogobrojnih srpskih pravoslavnih porodica.
Kaže se da u Srbiji svi slave svetog Nikolu - polovina kao krsnu slavu >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << dok druga polovina posećuje domaćine slave.
Sveti Nikola koji je rođen u gradu Patari u oblasti Mire Likijske u vreme cara Valerijana (190-260) umro je 6. decembra 345. godine pa tog dana svi hrišćani daju pomen svetitelju.
Sveti Nikolaj čije je ime u grčkom značenju – pobeditelj naroda (niki pobeda i laos narod) smatra se u hrišćanskom svetu pobediteljem dobra nad zlom, koji je kao propovednik pravoslavnog hrišćanstva u prvim vekovima imao najveći broj pristalica.
Sveti Nikola je istorijska ličnost i prema zapisima bio je arhiepiskop hrišćanske crkve u Miri Likijskoj.
Istorija hrišćanske crkve pamti ga kao učesnika Prvog vaseljenskog Sabora kojeg je 325. godine sazvao car Konstantin (280-337) želeći da uvede red u hrišćanskoj crkvi koju je ozvaničio Milanskim ediktom 313. godine. Ovaj prvi sabor u kome su učestvovali najugledniji predstvanici hrišcanski crkava među kojima i arhiepiskop Nikolaj kao glava Likijske mitropolije.
Na ovom saboru su sveti oci ustanovili Svetu Trojicu kao simbole hrišćanske vere a svetitelj Nikolaj se proslavio osobitom žustrinom u utvrđivanju pravoslavne dogme.
U zapisima prvog Sabora stoji da je arhiepiskop Nikolaj udario šamar jeretiku Ariji koji je zagovarao potpuno drugačiji pristuo verovanju u Tri Ličnosti negirajući božansku prirodu Isusa Hrista.
Sabor u Nikeji je usvojivši verovanje o "Božanskoj prirodi Hristovoj" koji je postao čovek da bi postao Spasitelj čovečanstva, prognao i anatemisao Ariju i njegove malobrojne sledbenike.
Ocu Nikolaju oduzet je ariepiskopski omofor zbog nedopustivo drskog ponašanja, ali mu je ubrzo vraćen sa svim dostojanstvima hrišcahske crkve u čijem je službovanju i propovedi proveo ostatak života.
Hrišćanske crkve slave takođe i prenos moštiju svetog Nikole koje su 22. maja 1096. godine prenesene iz Patare Mirlikijske u Bari gde i danas počivaju i smatraju se mestom na kome se sreću i na kome će se pomiriti istočni i zapadni hrišćani i njihove podeljene crkve.
Mnogopoštovan u srpskom pravoslavlju sveti Nikola je bio zaštitnik srpskih kraljeva pa su najstarije crkve njemu posvetili.
U manastiru Studenica crkvu Svetog Nikole (13. vek) podigao je Stefan Nemanja a kralj Uroš I Nemanjić i kraljica Jelena Anžujska sagradili su pored svoje zadužbine u manastiru Gradac crkvicu svetog Nikole koja je i do danas gotovo netaknuta.
Među mnogobrojnim svedočanstvima zabeleženo je i da je kralj Stefan Dečanski kome je, prema predanju, sveti Nikola vratio vid, zlatom okitio crkve Svetog Nikole u Bariju.
U srpskim manastirima sveti Nikola se slika u odeždi arhiepiskopa a najlepše predstave uključujući i scene sa Rvog vaseljenskog Sabora su u manastiru Dečani (14. vek).
U manastiri Morača su fresko zapisi iz 13. i 17. veka na kojima su prikazana čuda svetog Nikole koji spasava moreplovce u nevremenu koje ih je zadesilo na putu za svetu zemlju.
"Molitvama je more krotio", kako je zapisao vladika Nikolaj Velimirović, pa otuda i običaj da se uoči svetog Nikole, u vreme prazničnog bdenija sve lađe zaustave i bace sidra.
U srpskom pravoslavlju slava svetog Nikole pada u vreme Božičnog posta pa je običaj da se na slavsku trpezu iznose posna jela.
