Izvor: Politika, 20.Apr.2012, 23:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Crkva starija od tvrđave
Kroz burnu istoriju na temeljima sakralnog kompleksa otkrivenog u smederevskoj tvrđavi podizana pravoslavna, katolička crkva i džamija
Smederevo – Crkvica iz 10. veka čije su ostatke u smederevskoj tvrđavi arheolozi pronašli 1981. godine, konačno će nakon tri decenije biti konzervirana. Sakralni kompleks u drevnom zdanju despota Đurađa istraživan je pet godina, ali se na njegovu prezentaciju čeka 25 godina. Lokalitet ima nekoliko građevina. Veruje se >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << da je na tom mestu najpre bila podignuta vizantijska crkva, čak pola milenijuma pre izgradnje tvrđave, da bi u doba despotovine bila obnovljena.Tokom turskih osvajanja srednjovekovna crkva pretrpela je razaranja i pretvorena je u džamiju od koje su Austrijanci potom, dolaskom na ovo područje, napravili katoličku crkvu. To zdanje ubrzo su Turci porušili i time je okončana burna istorija sakralnog kompleksa.
– Najstariji su ostaci crkve trikonhalne osnove u severnom delu kompleksa. Potom, tu su ostaci jednobrodne srednjovekovne crkve koja je pretrpela velike intervencije prilikom pretvaranja u džamiju. Prošle godine uradili smo projekat konzervacije i prezentacije sakralnog kompleksa i prioritet smo dali najznačajnijoj crkvi iz srednjeg veka. Obnova njenih zidova planirana je do visine koja ne prejudicira postojanje otvora. Zidovi bočnih pevnica planirani su niže u odnosu na visinu priprate, naosa i oltarske apside, kako bi se videle faze u izgradnji crkve. Unutrašnjost crkve biće prekrivena kamenim pločama – kaže Veroljub Ranković, direktor Regionalnog zavoda za zaštitu spomenika kulture u Smederevu.
Ostaci crkvice koja je ovde nikla pre izgradnje tvrđave biće prezentovani u ravni poda. Turska dogradnja biće predstavljena znatno niže. Južni zidovi biće konzervirani u očuvanim visinama, dok su zapadni delovi projektom prezentovani samo u delovima gde su sačuvani iznad nekadašnje nivelete poda.
Prostor oko sakralnog kompleksa biće proširen i predstavljen na prvobitnoj koti terena.
Tokom višedecenijskog čekanja na konzervaciju, vreme je učinilo svoje.
– Dobar deo originalnih zidova se urušio usled vremenskih prilika. Radićemo sa ostacima cigle i kamena i taj materijal koji je ostao uglavnom ćemo koristiti za spoljne zidove. Za ispunjavanje unutrašnjosti koristićemo kamen koji se odronio iz zidina tvrđave, kao i nov, vrlo autentičan materijal – kaže Dejan Radovanović, rukovodilac arheoloških istraživanja u ovdašnjem Zavodu za zaštitu spomenika.
Radovi na konzervaciji i prezentaciji sakralnog kompleksa u nekadašnjoj srpskoj prestonici počeli su prekjuče i trajaće 60 radnih dana. Projekat finansira Ministarstvo kulture sa pet miliona dinara i grad Smederevo sa 2,1 milion.
O. Milošević
objavljeno: 21.04.2012
