Izvor: Blic, 29.Sep.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Broj starih ljudi u Srbiji raste
Broj starih ljudi u svetu se stalno povećava, a Srbija je među držvama sa najstarijim stanovništvom jer šestinu njenih stanovnika čine stari 65 i više godina.
Pred Međunarodni dan starih osoba, 1. oktobar, stručnjaci Ujedinjenih nacija predviđaju da će do 2050. godine, prvi put u istoriji čovečanstva, broj starih ljudi u svetu premašiti broj mladih, dok je kod nas broj stanovnika mlađih od 15 godina već gotovo izjednačen sa brojem starijih od 65 godina.
>> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << />
Među 25 demografski najstarijih zemalja u svetu, sa izuzetkom Japana, sve su iz Evrope, koju Amerikanci već dugo nazivaju "Starim svetom", za šta imaju i opravdan razlog, jer Evropa stari mnogo brže nego ostali kontinenti i regioni. Jedna od tih zemalja je i Srbija, koja se sa 15,7 odsto starijih od 65 godina nalazi na četvrtom mestu na listi najstarijih populacija u svetu.
Uprkos činjenici da je sredinom prošlog veka spadala u mlađe populacije Evrope, u drugoj polovini veka konstantno je rastao i apsolutni broj i udeo starog stanovništva, posebno u centralnoj Srbiji i Autonomnoj pokrajini Vojvodini.
Iako je proces globalnog starenja karakterističan za sve evropske zemlje, kod nas on ide znatno brže, 1950. godine je živelo 235.000 ljudi starijih od 65 godina, da bi ova cifra u drugoj polovini prošlog veka narasla na 924.000.
Prema rezultatima popisa iz 2002. godine, više od 900.000 osoba u centralnoj Srbiji i oko 300.000 u Vojvodini staro je 65 i više godina.
Procenjuje se da će se proces populacionog starenja kontinuirano nastaviti u prvoj polovini 21. veka i da će se broj osoba starih 65 i više godina povećati za trećinu u 2052. godini.
U 2000. godini je u Srbiji bilo skoro četiri puta više starih nego pre pet decenija, dok je u istom periodu u Evropi taj broj povećan za "samo" 137 odsto (1,37 puta). Ukoliko se takva tendencija nastavi, 2050. godine u Srbiji (bez Kosova i Metohije) živeće čak 41 odsto starog stanovništva.
Direktor Centra za demografska istraživanja Instituta društvenih nauka Mirjana Rašević izjavila je Tanjugu da je u centralnoj Srbiji broj starih gotovo učetvorostručen, u Vojvodini je veći gotovo dva i po puta, dok se udeo starog stanovništva u ukupnoj populaciji uvećao tri puta u centralnoj Srbiji, odnosno 2,3 puta u Vojvodini.
Raševićeva je ukazala da se istovremeno uvećavao i procenat stanovništva visoke starosti (80 godina i više).
U dugovečnosti života prednjače žene, pa je sada odnos žena i muškaraca starijih od 65 godina, 60 odsto prema 40 odsto.
Osnovni uzrok starenja je nedovoljno rađanje sa kojim su se još sredinom prošlog veka suočili centralna Srbija i Vojvodina. Neto stopa reprodukcije 1971. godine bila je za 20, odnosno 25 odsto niža od potreba prostog obnavljanja stanovništva, dok je pad rađanja naročito izražen u devedesetim godinama prošlog veka.
Procene Centra za demografska istraživanja su da će se smrtnost u prvoj polovini 21. veka, ipak, smanjivati, odnosno da će se produžiti život starijeg sredovečnog i starog stanovništva. Tako će se broj starijih od 65 godina povećati za trećinu, a njihov udeo u ukupnom stanovništvu kretaće se od 18,7 do 27,5 odsto.
Broj osoba starijih od 80 godina za pola veka će se utrostručiti i predstavljaće četvrtinu ukupnog broja starih, odnosno njihov udeo u ukupnoj populaciji povećaće se sa 1,9 na 6,2 odsto.
To znači da će Srbija početak druge polovine veka dočekati kao država starih ljudi, pošto će, sudeći po procenama, stariji od 65 godina nadmašiti brojčano populaciju mlađu od 15 godina.
To je, prema rečima državnog sekretara u Ministarstvu rada i socijalne politike Ljiljane Lučić veliki izazov za društvo, zbog čega je Vlada Srbije prošle godine donela desetogodišnju Nacionalnu strategiju o starenju.
Cilj te strategije je da se u okviru održivog razvoja podstakne integracija starih i obezbede uslovi za kvalitetan život, prilagodi sistem socijalne zaštite, uključujući i podršku porodicama sa starijim članovima.
