Izvor: Blic, 11.Apr.2003, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Besnilo se širi Srbijom
Besnilo se širi Srbijom
Prema podacima 'Pasterovog zavoda' za 2003. godinu, od januara do 3. aprila u Vojvodini je zabeleženo 26 slučajeva besnila kod životinja, a slična situacija je i u ostalim mestima u Srbiji. Najviše je bilo zaraženih lisica, ali su se na listi našle i dve mačke, pas i konj. Kako nam je rekla dr Radmila Resanović iz ambulante Veterinarskog fakulteta u Beogradu, najbolji način odbrane od besnila je redovna vakcinacija, kako domaćih tako i divljih >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << životinja, ali se, nažalost, u nedostatku sredstava vakcinaciji divljih životinja ne pribegava. - Na teritoriji Beograda nema besnila. Mi sprovodimo redovnu vakcinaciju i karantin, ukoliko je potrebno. S obzirom na to da besnilo najčešće potekne od divljih životinja i njih bi trebalo redovno vakcinisati. U svetu se to radi tako što se iz vazduha životinjama bace mamci hrane u koju se stavi vakcina i one to, i ne znajući, pojedu. Na nesreću, kod nas za to nema dovoljno sredstava pa se one najčešće ubijaju - kaže dr Resanović.
- Besnilo nije sezonska bolest, ali se češće pojavljuje na isteku zime, kada su šumske životinje izgladnele. Iako opasnost nije zanemarljiva, ljudi se prilično ležerno ponašaju, naročito lovci. Na primer, jedan mladić koji je pucao u besnu lisicu, ne znajući da nije mrtva, prišao joj je i seo na glavu. Ona ga je ujela za nogu pa je morao da primi vakcinu sa serumom - priča za 'Blic' dr Boban Maksimović, epizitiolog u Specijalističkom veterinarskom institutu 'Šabac'.
U ovom području Minisarstvo za poljoprivredu proglasilo je opštine Koceljeva i Valjevo zaraženim besnilom, a za ugroženu zonu opštine Šabac, Vladimirci, Krupanj, Osečina i Ub.
Do pre deset godina, slučajevi životinjskog besnila nisu konstatovani na teritoriji Srbije. Prema rečima Zorana Debeljaka, načelnika Epizitiološke službe u kraljevačkom Veterinarskom institutu, reke Sava i Dunav su do tada sprečavale zaražene lisice da iz pravca Vojvodine besnilo prenesu u Srbiju. Prvi slučajevi besnila su zabeleženi 1993. godine. Od tada, ova bolest uzima maha, a veterinari imaju pune ruke posla na njenom suzbijanju. U prvom tromesečju ove godine, na teritoriji 12 opština, za koje je nadležna ova ustanova, besnilo je ustanovljeno kod 14 životinja.
Za praćenje lisičjih tragova, brojnosti, proređivanja ili redovnog odstrela lisica, na samom terenu, što je specijalnost lovaca, Debeljak kaže da nema dovoljno ljudi. Takođe, ne postoji statistika koja prati brojnost lisica na pojedinim područjima, što bi veterinarima bilo od velike pomoći. S obzirom na to da zaražena lisica dnevno može da pređe 40 kilometara, načelnik Epizitiološke službe kaže da je diskutabilno koliko je ispravna podela na područja zaražena besnilom i područja ugrožena ovom bolešću.
Analize 'Pasterovog zavoda' u Novom Sadu potvrdile su da je lisica ubijena na periferiji Sombora bila zaražena besnilom, rečeno je u Veterinarskoj stanici Sombor, pa je područje ove opštine proglašeno zaraženim od besnila, rekao je direktor Veterinarske stanice Dane Grković. Opštine Vrbas, Srbobran, Kikinda i Sečanj proglašene su za zaražena područja.
Zaječar je već četvrti mesec opština zaražena besnilom. Za takvo područje proglašen je krajem jeseni, kada je ubijena besna lisica među soliterima u naselju Kraljevica. Opština Majdanpek je takođe proglašena zaraženim područjem.
Od početka godine na teritoriji 13 opština Šumadije i Pomoravlja koje kontroliše Veterinarski institut u Jagodini, zabeležen je samo jedan slučaj besnila. U februaru je u ataru sela Kovačica u ćuprijskoj opštini uhvaćena besna lisica i tada je to područje proglašeno zaraženim, a lokalna mesta Bigrenica, Jezero i Beljajka ugroženim oblastima.
Područje sela Ćirikovac u opštini Požarevac proglašeno je 3. marta zaraženim od zarazne bolesti životinjskog besnila. U ovom selu pronađena je jedna lisica sa simptomima besnila. Istim rešenjem, ugroženim su proglašena područja sela Bratinac, Bubušinac, Maljurevac, Bradarac, Drmno, Klenovnik i Petka. U poslednjih 30 godina nije zabeležen ni jedan slučaj besnila kod ljudi na teritoriji Beograda, a poslednji ovakav slučaj zabeležen je na Kosovu. Prema podacima nadležnih dijagnostičkih centara, u poslednjih deset godina među domaćim životinjama najviše je bilo zaraženih mačaka. Virus se prenosi putem ujeda, jer besna životinja luči virus putem pljuvačke. Prema rečima stručnjaka, najčešće se dešava da čoveka ozledi 'nepoznata' životinja, za koju nije sigurno da li je zaražena besnilom ili ne. Ukoliko je u pitanju divlja životinja, ona se smesta ubija i šalje na analizu na Veterinarski fakultet. Ako se radi o domaćim životinjama, oni se po nalogu veterinarskog inspektora šalju na posmatranje. E. B. Posle ujeda obavezan serum
Posle ujeda životinje treba što pre očisti ranu sapunicom i vodom i nakon toga odmah otići kod lekara. U tom slučaju najbolje je posetiti Infektivnu kliniku, gde pacijent odmah može dobiti serum protiv besnila ili vakcinu koja se daje posle ujeda - kaže Dragiša Trailović, prof. Veterinarskog fakulteta.
- Serum se koristi u svim slučajevima kada postoji sumnja da je životinja bila besna. Treba imati na umu da čak iako je u pitanju besna životinja, to ne mora da znači da će i čovek biti zaražen besnilom.
Simptomi životinje zaražene besnilom: smetnje u kretanju, agresivnost, strah, grčevi, baljenje i pena na ustima - objašnjava Trailović. Vakcina od 200 do 300 dinara
- Besnilo se održava zahvaljujući lisicama, čiju je populaciju i brojnost teško kontrolisati. Jedina mera opreznosti je vakcinisanje domaćih životinja. Vakcina košta između 200 i 300 dinara. Takođe, dobro bi bilo da se na rizična područja gde ima najviše lisica bacaju mamci hrane iz vazduha sa vakcinom. Tako bi i one bile vakcinisane, ali za ovaj posao je potrebno puno novca, te se to još uvek kod nas ne radi - priča Zoran Debeljak iz kraljevačkog Veterinarskog instituta.
