Izvor: Politika, 18.Nov.2009, 23:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
„Apostolski žreb” aktuelan jedino u SPC
Patrijarh German izabran je na crkveno-narodnom saboru. – Iskustva Ruske, Bugarske, Grčke i drugih pravoslavnih crkava
„Apostolskim žrebom”, izvlačenjem jednog od nekoliko imena kandidata, nigde se u pravoslavnom svetu, u ovom trenutku, ne bira poglavar pravoslavne crkve, objašnjava Živica Tucić, verski analitičar. Prema njegovim rečima, pri izboru novog ruskog patrijarha ta opcija je odlučno odbijena.
Ruska, Bugarska i Rumunska pravoslavna crkva >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << poglavare biraju na crkveno-narodnom saboru na kojem učestvuju i klirici, sveštena lica, i mirjani, vernici. Svaka eparhija šalje svoje predstavnike na crkveno-narodni sabor episkopa, jednog monaha i jednog vernika.
– Među monasima i vernicima ne moraju biti samo muškarci, pa je tako na Pomesnom saboru u Rusiji krajem januara, kada je za patrijarha moskovskog i sve Rusije izabran Kiril, učestvovalo i 50 žena. Mirjani koji učestvuju u izboru patrijarha potiču iz svih slojeva društva – kaže Tucić.
On navodi da je i poglavar SPC nekad biran na crkveno-narodnom saboru, kao i da je na taj način izabran patrijarh German, koga je patrijarh Pavle nasledio na tronu Svetog Save. Izboru novog crkvenog poglavara u Bugarskoj i Rumuniji može prisustvovati i predstavnik državne vlasti, ali on nema pravo glasa.
Naš sagovornik ističe da se u Grčkoj pravoslavnoj crkvi, kao i u Aleksandrijskoj, Jerusalimskoj i Carigradskoj patrijaršiji, patrijarh bira na arhijerejskom saboru kojem prisustvuju samo crkveni velikodostojnici, odnosno svi episkopi i vikarni episkopi. U Grčkoj, na primer, ima oko 90 arhijereja koji čine sabor.
Kada prođe žalost u Crkvi, odnosno posle četrdesetodnevnog pomena, Sinod odlučuje o datumu izbornog sabora, obaveštava o tome sve arhijereje i imenuje mjestobljustitelja, čuvara patrijaršijskog trona koji je zadužen i da organizuje sabor. Datum se može objaviti i odmah po patrijarhovoj smrti, pa čak i pre sahrane, kakav je bio slučaj posle upokojenja patrijarha Aleksija Drugog u Ruskoj pravoslavnoj crkvi, kaže Tucić.
– Glasanjem se dolazi do imena nekoliko kandidata, a već posle prvog kruga izdvaja se nekoliko kandidata koji su dobili većinu. Ukoliko bi neko već u prvom krugu glasanja dobio natpolovičnu većinu, odmah se proglašava za patrijarha, ali gotovo uvek je potreban bar još jedan krug glasanja između, najčešće dvojice kandidata. Posle drugog kruga je, na primer, izabran sadašnji grčki patrijarh – rekao je Tucić.
Uslovi koje treba da ispunjava kandidat za patrijarha različiti su od crkve do crkve, ali jedan je najuobičajeniji – da je mogući poglavar crkve proveo određeni broj godina kao arhijerej. Tucić ističe da su uslovi koje je trebalo da ispunjava kandidat za ruskog patrijarha bili i da uživa ugled u zemlji i inostranstvu, da je na dobrom glasu, da ispoveda čistu veru, dok u Rumunskoj pravoslavnoj crkvi na mestu poglavara treba da bude onaj ko ne voli materijalne stvari, da rodbina ne utiče na njega, da ne pripada tajnim društvima, poput masona.
J. Beoković
[objavljeno: 19/11/2009]
