Blog: Bašta Balkana, 02.Mar.2012, 03:51 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Putovanje u Carigrad – Moj susret sa Vizantijom
Mladen Stanković * * * Putovanje u Carigrad - Moj susret sa Vizantijom - Halil Inaldžik (95), najpoznatiji turski istoričar, jednom prilikom je rekao da se njegov metod sastoji između ostalog u tome što voli da otputuje i lično vidi oblasti čiji se nazivi pojavljuju u istorijskim izvorima. Ako može da pronađe mesto koje se u izvorima spominje i izvrši topografska istraživanja, onda njegova priča o tom mestu postaje neposrednija i samim tim vrednija. Ne znajući još za Inaldžikov metod, pretprošle godine, dok sam radio na tri knjige koje su blisko povezane sa vizantijskom prestonicom i njenom istorijom, osetio sam potrebu da posetim mesta o kojima se u tim knjigama govori. Prva od te tri knjige je autorska i objavljena je pre godinu dana. Ona priča o srpskoj princezi Jeleni koja je šest decenija sedela na carigradskom prestolu i bila majka dvojice poslednjih vizantijskih careva. Druga je prevod memoara Georgija Sfrancesa, jedinog vizantijskog istoričara koji je bio očevidac turskog osvajanja Carigrada 1453. godine, i pod naslovom "Hronika – Pad Vizantijskog carstva" upravo ovih dana je izašla iz štampe. Treća knjiga je takođe prevod: "Biblioteka" Fotija Velikog, najistaknutijeg intelektualca svoga doba (IX vek). Reč je o zbirci eseja o helenskoj i romejskoj književnosti koja slovi za glavno delo vizantijske učene literature. Zamislite čoveka koji umesto knjige napiše biblioteku! Pre nego što je postao Vaseljenski patrijarh Fotije je bio profesor na Carigradskom univerzitet gde su izučavane gramatika i poezija, filozofija i retorika, aritmetika i geometrija, kao i lekarska veština. Kolege profesori bili su mu dvojica učenih solunaca, znameniti Lav Matematičar kao rektor i Konstantin Filozof, budući monah Kirilo koji će kasnije postati prosvetitelj Slovena zajedno sa svojim bratom Metodijem. Univerzitet šest vekova pre Bolonje Mi danas govorimo o Bolonjskoj deklaraciji, donetoj u spomen na prvi evropski Univerzitet, osnovan u Bolonji u 12.
Dalje
