Izvor: Politika, 19.Jul.2008, 01:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vikendice pod stečajem
Zbog nagomilanih dugova, Grocka bi mogla postati prva opština koja će bankrotirati, navode opštinske vlasti
Grocka je u staroj Jugoslaviji bila poznata kao najveće naselje vikendaša posle Budve, ali u međuvremenu je postala glasovitija kao opština u kojoj se nalazi najveće divlje naselje u Evropi – Kaluđerica. Starosedeoci pričaju da ne bi živeli ni na jednom drugom mestu, ali danas ovde dolaze samo oni koji moraju. U Grockoj se izbeglice sklanjaju pred nevoljama >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << koje su ih oterale iz rodnog kraja, stariji žitelji prestonice sele se u vikendice, neki od mladića i devojaka doraslih za samostalan život biraju da ostave roditeljske domove i odu u nekadašnje vikendice preračunavši se da im je jeftinije da svakog dana plaćaju gorivo za put do posla u gradu. Nezvanično, opština ima oko 100.000 stanovnika, stopa nezaposlenosti je devet odsto, ali pretpostavlja se da bi bila znatno viša ako bi ispitivali i 25.000 neprijavljenih stanovnika.
– Komunistički privredni giganti su propali, privatnika nema dovoljno. Ljudi se vraćaju imanjima i zanatima i rade na poljima kao njihovi očevi ili na crno kao majstori – priča vozač opštinskog osoblja, dok tera automobil niz truckav Smederevski put, kroz prigradski krajolik po kojem su kuće posejane ređe od povrća i voća i manje vidljive od šiblja.
Industrijska zona ipak nije umrtvljena zahvaljujući maloj i srednjoj proizvodnji osnovnih kućnih potrepština, poput nameštaja, parketa i izolacionih elemenata. Više novca se u Grocku odavno nije ulilo. Osim velikog betonskog kostura, koji neće postati fabrika sa novim radnim mestima već skladište, najmonumentalnija zdanja koja se mogu videti vozeći se „Smederevcem” ka centru Grocke su mreža elektrocentrale i golemi mlin, što nije ni čudno za naselje u kojem se jedan od restorana naziva „Kod donje strnjike”.
Hitniji problem od nedostatka investicija su menice bez pokrića koje je stara vlast, kako tvrdi koalicija koja je prošlog meseca preuzela upravu nad Grockom, ali i budžetska inspekcija, besomučno izdavala, naročito pred izbore. Poslovi su deljeni prijateljima bez procedure javne nabavke, prihodi su naduvavani kako bi bila stvorena iluzija da zaduženje ne prelazi, koliko zakon dozvoljava, 15 odsto opštinskog budžeta dok su zapravo potraživanja koja će opština u narednih nekoliko godina morati da namiri narasla na 322.000.000 dinara, kažu u novoj opštinskoj postavi. Prema njihovim rečima, dug opštinske Direkcije za građevinsko zemljište iznosi 530.000.000 dinara, dok Javno komunalno stambeno preduzeće treba da pokrije dug od 39.000.000 dinara.
– Desilo se čak i da je jedan posao dodeljen na tenderu, prvoplasirani se pojavio na terenu i zatekao mašine druge kompanije, čiji su šefovi rekli da su posao dobili direktno od predsednika opštine. U drugoj ulici, na primer, digli su dotrajali asfalt kako bi postavili novi, ali nikada nisu završili radove pa je građanima preostala samo kaljava staza – navodi Miroljub Petrović, odbornik.
– Sa ovakvim teretom, ne osećam se kao predsednik opštine već kao stečajni upravnik. Samo kamate za dug bankama sledeće godine će nam pojesti ceo investicioni budžet, o ovoj godini da i ne pričamo. Račun opštine je blokiran za 31.000.000 dinara i pokušaćemo da dobijemo desetak miliona dinara od gradske skupštine kako bi izašli iz minusa – rekao je Zoran Jovanović, novi predsednik opštine.
Blažo Stojanović, bivši prvi čovek Grocke, pobija optužbe i odvraća da dug napravljen u kampanji ne iznosi više od 60.000.000 dinara, u najgorem slučaju 80.000.000.
– Dogovorio sam se sa izvođačima radova, svi su izabrani na propisan način, da menice dospeju na plaćanje posle 12 meseci. Međutim, iz meni nerazumljivih razloga, opštinska Direkcija za građevinsko zemljište je odlučila da sklopi ugovor na šest meseci – kaže Stojanović.
I bez dugova, Grocka nema novca. Sa osam odsto stanovništva prestonice i sedam odsto teritorije grada, opština ima svega jedan odsto budžeta Beograda, kaže Miladin Sapundžić, opštinski većnik. Rečice i potočići su zastrašujuće zagađeni, kanalizacija do mnogih kuća još nije stigla, sitno smeće, kućni aparati i građevinski otpaci su razbacani duž puta. Do grada vozi malo autobusa i čak su i naselja u opštini međusobno loše povezana javnim prevozom, pa žitelji nekih krajeva moraju putovati do Konjarnika kako bi uhvatili tu GSP vozilo do dela Grocke koji im je u neposrednom susedstvu. Priča se da se u naselju krije mnoštvo fabrika za sintetisanje teških opijata i nije čudno što se narkomanija ne svodi na lenjo uživanje marihuane radi opuštanja. Uklapanje u takvu sredinu brojnim pridošlicama nije nimalo olakšano i neznanac u pojedinim kafićima ne bi se smeo čuditi ako ga bez razloga ne pretuku i bace sa terase, kaže Nebojša Marinković, diplomac Više poslovne škole.
O razvoju niko u vlasti ne razmišlja dok ne budu sigurni da Grocka neće postati prva opština koja će bankrotirati. Puniti budžet je nemoguće pre nego što privatnici legalizuju poslovne objekte i pristanu da plaćaju dažbine. Privlačiti ulagače je neizvodljivo dok 80 odsto zgrada u naselju, koliko je nelegalizovano, ne bude upisano u karte kako bi mogao da bude napravljen detaljni urbanistički plan i raspored poslovnih lokacija. Sa tim poslovima bi se moralo požuriti jer Grocka je, zahvaljujući stalnom doseljavanju stanovništva sa tradicijom stvaranja velike porodice, jedno od malobrojnih mesta u Srbiji sa zavidnim natalitetom i svi ti ljudi će morati da pronađu način da prežive.
V. Vukasović
[objavljeno: 19.07.2008]
