Izvor: Politika, 24.Nov.2013, 22:06 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sloboda stvaranja u Šumatovačkoj
Za 65 godina postojanja Centra za likovno obrazovanje, prva znanja o crtanju, slikarstvu, vajarstvu i drugim umetnostima, ali i zanatima, steklo je više od 10.000 polaznika
Ne mora svako da bude umetnik, ali svaki čovek je kreativan i samo treba da otkrije svoje stvaralačke mogućnosti... – jedna je od ideja koja je pre 65 godina pokrenula jugoslovenske umetnike da osnuju centar u kome će se okupljati osobe željne da razvijaju svoju kreativnost, individualnost i uživaju >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << u umetnosti. Po uzoru na evropske slobodne umetničke škole u kojima su polaznici učili različite veštine i razvijali istraživački duh, decembra 1948. u Šumatovačkoj 122 osnovan je istoimeni Centar za likovno obrazovanje. Prva saznanja o crtanju, slikarstvu, vajarstvu, arhitekturi i drugim umetnostima i zanatima tu je sticalo više od 10.000 polaznika. Neki od njih, poput Koste Bunuševca, Cileta Marinkovića ili Uroša Đurića, postali su priznati umetnici, dok su drugi, poput režisera Slobodana Šijana, svoje stvaralačke mogućnosti usmerili ka drugim umetnostima.
– Škola je specifična po tome što je uz podršku likovnih umetnika, predavača i psihologa spojila umetnost i obrazovanje. Umetnici treba da budu istraživači, da tragaju za svojim mogućnostima, kao i da argumentovano budu kritični, pa se naši predavači godinama bave i umetničkom pedagogijom – ukazuje mr Vesna Bogunović, direktorka „Šumatovačke”.
U centru, koji je dugo bio jedina kulturna ustanova takve vrste u SFRJ, od osnivanja su se trudili da obrazovni program bude raznovrstan kako bi što više polaznika prepoznalo svoje sklonosti. Više generacija mlađih, ali i starijih svoje talente otkrivalo je i usavršavalo na časovima crtanja, slikanja, vajanja, grafike, kaligrafije, mozaika, ikonopisa...
– Radi se sa malim grupama, obično ih je do petnaestak polaznika, jer je važno da se predavači posvete svakom ponaosob. U zavisnosti od programa, časovi traju od jednog semestra pa do šest kako bi polaznici dobili neophodne tehnike, veštine i kvalitetnu podlogu za dalje usavršavanje – navodi Bogunovićeva.
Foto Z. Kršljanin
Pored obrazovnih programa, stvaralačke sate generacije polaznika, poput nekadašnjih šegrta, usavršavaju sa majstorima u ateljeima umetničkih zanata restauracije i konzervacije, graviranja i starog ručnog knjigovezanja, ali i na umetničkim radionicama mladih pisaca, indijske tehnike slikanja tkanine – batik, javnog nastupa... Kako kaže Ksenija Marinković, istoričarka umetnosti, desi se da ih upitaju kakve veze imaju likovna umetnost, koju centar nosi u nazivu, i književnost, na šta oni spremno odgovaraju da je poznato da su vekovima veliki slikari bili i cenjeni književnici.
– Naši mali pisci svake godine iznedre jednu knjigu, koju deca sa drugih radionica ilustruju svojim radovima – kaže Bogunovićeva i dodaje da njihove inkluzivne umetničke programe i radionice pohađaju i osobe sa invaliditetom.
– Za njih smo napravili pristupne staze, prilagodili smo im i prostor i toalet. Jedino ne znam da li ćemo uspeti da ugradimo lift za pristup prostorijama na spratu – objašnjava direktorka.
Znanje i sertifikat dobijeni u „Šumatovačkoj” mnogima su se pokazali kao bitna stavka u biografiji, jer oko osamdeset posto polaznika svake godine biva primljeno na fakultet za koji konkurišu.
Pored mladih, umetničke sklonosti u „Šumatovačkoj” otkrivali su i polaznici u trećem dobu.
– Neki od njih su se posle pohađanja jednog programa vraćali i upisivali i još jedan. Dešavalo se da pojedini postanu i profesionalni umetnici i budu primljeni u članstvo likovnih udruženja, ili da im radovi budu predstavljeni na značajnim izložbama – ističu Bogunovićeva, Marinkovićeva i njihova koleginica Danijela Rančić.
Bivši polaznici, kao ostvareni i cenjeni umetnici, često se vraćaju u „Šumatovačku” kako bi svoja znanja preneli na nove generacije i podstakli ih da kreativno misle. Godinama unazad u radu centra svojim idejama pomažu i drugi honorarci, ali i studenti praktikanti. Prošle godine u okviru „BG prakse” bilo ih je četvoro, a ove njih šestoro.
– Različitih su obrazovanja, ne samo sa umetničkih fakulteta, bilo ih je i sa ekonomije, filologije... To je dokaz da smo uspeli u misiji da dotaknemo svakog pojedinca i razvijemo njegove stvaralačke mogućnosti – ističe Marinkovićeva.
------------------------------------------------------
Apartman za strane umetnike
Umetnička znanja i veštine u „Šumatovačkoj” decenijama stiču i polaznici iz više evropskih zemalja, za koje je uređen apartman. Pored toga, u centru imaju ideju da od naredne godine petnaestak dana goste umetnike iz nekoliko država koji bi učestvovali na umetničkim radionicama, izložbi i na tribinama.
Proslavu rođendana osmislio Kosta Bunuševac
Datum osnivanja, 16. decembar, „Šumatovačka” će obeležiti u galeriji opštine Vračar. U njoj će biti priređena godišnja izložba radova polaznika, a umetnik Kosta Bunuševac održaće performans.
– Ideja je da se svake godine osmišljavanje rođendana poveri nekom drugom umetniku. Kosta Bunuševac je ove osmislio unikatnu knjigu – kutiju koja na apstraktan način predstavlja rad „Šumatovačke”. On će taj svoj koncept predstaviti na performansu, a biće prikazan i njegov film o „Šumatovačkoj” – najavljuju Bogunovićeva i njene koleginice.
Virtuelni muzej
U centru poseduju i umetničko-dokumentacionu celinu u okviru koje se sakuplja građa koja će biti predstavljena u „virtuelnom muzeju”. U njegovim „prostorijama” biće izložena arhivska građa koja se odnosi na rad predavača i rukovodilaca programa, radovi nastali u centru, zabeleške o umetnicima...
Činjenice o „Šumatovačkoj”:
·smeštena u zgradi nekadašnje „Škole na vazduhu”,podignute 1931. po projektu arhitekte Ignjata Popovića za potrebe dece sa problemima disajnih organa.
·poseduje dva ateljea, studio, biblioteku, fotolaboratoriju, galeriju na otvorenom i „Stepenište”, galeriju namenjenu mladima koji organizuju prve samostalne izložbe
·od 2010. formira se i neprestano dopunjuje kolekcija „Šumatovačka” koja se sastoji od poklonjenih slika, skulptura i drugih radova autora
·Učestvuje na „Belefu”, „Bitefu”, „Danima evropske baštine”, „Mikseru”, „Noći muzeja”...
D. Aleksić
objavljeno: 25.11.2013.
