Izvor: Večernje novosti, 12.Mar.2014, 11:45 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Otkuda Ibar protiče ispod Savskog mosta?
REKA Ibar je obeležje grada Kraljeva. Vekovima su žitelji ovog grada sa jedne na drugu obalu prelazili kako su znali i umeli. Istoričari beleže da su tu postojale skele, pa drveni mostovi, a njih su u 20. veku nasledile nove, modernije građevine. I, sve bi bilo u skladu sa širenjem i nastankom grada, da nismo spoznali jednu pomalo zbunjujuću informaciju. Most koji danas postoji na Ibru Kraljevčani zovu Savski. Otkud to, kada Sava protiče bar 200 kilometara dalje od Kraljeva? Zašto, po logici >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << stvari, ćuprija ne bi nosila ime „Ibarski“, kako to već red u ovakvim situacijama nalaže? Beogradski most U pomoć smo pozvali direktora Narodnog muzeja u Kraljevu, istoričara Dragana Draškovića. Uvodeći nas u priču, prvo nam je precizno objasnio da je nekada na istom mestu postojao drveni most, koji je smenila građevina sačinjena 1928. godine. Zbog karakteristične, metalne konstrukcije, prozvan je Gvozdeni most. - Ta građevina srušena je u Ibar tokom ratnih operacija za oslobođenje Kraljeva 1944. godine - kaže Drašković. - Posle rata su neimari iskoristili postojeću konstrukciju i na nju nadovezali novi deo. Tu počinje naša priča... Most na Ibru je napravljen od delova konstrukcije koji su nekada činili Most kralja Aleksandra u Beogradu. To je bio most o kojem smo već pisali u okviru „Beogradskih priča“. Predratni Beograđani su ga zvali i Zemunski i Lančani, a bio je prvi drumski most koji je prešao preko Save. „Most viteškog kralja Aleksandra“, kako mu je bilo puno ime, srušile su snage Vojske Kraljevine Jugoslavije u noći između 10. i 11. aprila 1941. godine. Namera ondašnje vojske bila je da na taj način spreči, ili makar uspori nemačko nadiranje u Beograd. Posle rata delovi mosta su i konačno bili izvađeni sa dna reke, mada su najvažniji radovi bili obavljeni još tokom okupacije. Na levu savsku obalu izvađeni su veliki delovi konstrukcije koji nisu više mogli da budu iskorišćeni na način na koji je to učinjeno pre rata. Ali, veliki delovi mosta su mogli, očigledno, da posluže za neku drugu svrhu. Neko se setio da je Ibar znatno uži od Save, i da bi deo mosta mogao da bude preseljen u Kraljevo. Tako je i bilo. Zato danas Kraljevčani imaju svoj, „Savski“ most, a način na koji su sačuvali uspomenu na staru beogradsku građevinu, ostao je vredan poštovanja. Istini za volju, mnogi ne znaju da je most bio posvećen imenu kralja Aleksandra, ali, ako ćemo pošteno, ni Beograd nema ulicu ili most posvećen ovom vladaru. Kraljevački procvat Nekako u isto vreme kada je podignut prvi, „Gvozdeni most“ koji je prethodio „Savskom“, Kraljevo je bilo veliko gradilište. Kako objašnjava naš sagovornik, 1928. godine je investirano mnogo novca koji je stigao u ovaj deo Srbije od ratnih reparacija iz Prvog svetskog rata. - Tada je podignuta fabrika aviona koji su izrađivali francuske modele „brege 19“ - dodaje Drašković. - Istovremeno je napravljena železnička radionica za izradu vagona koja nije mogla da bude do kraja završena dok nije bila okončana izgradnja pruge normalnog koloseka Kraljevo - Kragujevac, 1929. godine. Tada je posebno bila izgrađena i takozvana francuska kolonija za radnike i stručnjake iz ove zemlje. Tek, rešili smo misteriju Savskog mosta u Kraljevu. Fotografije sačuvanog „Mosta kralja Aleksandra“ podsećaju na predratni Beograd, ali, neočekivano, neke uspomene nisu do kraja izbrisane, makar delovi tog mosta i danas postoje.
Nastavak na Večernje novosti...
