Izvor: Politika, 21.Feb.2009, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Knez Mihailova kroz vekove
Promene imena ulica najviše zanimaju odbornike grada. – Milana Mladenovića prva rokerska ulica u Beogradu
Da je promena imena ulica najzanimljiviji posao svih gradskih vlasti svedoči podatak da je svega 30 od 2.500 ulica u Beogradu zadržalo svoj prvobitan naziv iz 1872. godine. Rekorder u promeni imena je sadašnja Svetogorska ulica koja je menjala naziv čak sedam puta, dok je Dečanska šest puta menjala tablu sa imenom. Najduže je ime zadržala Knez Mihailova ulica čiji >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << naziv na tabli opstaje 139 godina.
Interesantno je da samo 150 ulica u glavnom gradu nosi imena žena. Osim skvera Mire Trailović ispred Bitef teatra, najveći broj ulica sa imenima pesnikinja, književnica, filozofkinja, glumica nalazi se na periferiji grada.
Na česte promene Beograđani su se, čini se, već navikli, jer tek ustoličena vlast sobom donosi nova imena ulica. Da je tako potvrđuje i činjenica da je u poslednjih pet godina više od 500dobilo nova ili su im vraćena njihova nekadašnja imena. Uglavnom u prigradskim naseljima i opštinama, ostalo je na stotine saobraćajnica koje nemaju naziv te se označavaju brojem. Kako bi to bilo ispravljeno članom 77. Statuta Beograda predviđano je da prigradske opštine Barajevo, Grocka, Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Sopot i Surčin imaju pravo da samostalno predlažu nazive ulica.
– Iz nekog čudnog razloga imenovanje naziva ulica zaokuplja veliku pažnju odbornika u gradskom parlamentu. Besmisleno je da se oko naziva nekih imena ulica raspravlja nedeljama, dok druge nemaju ime. Sada će prigradske opštine podeliti posao, pojedinačno predlagati naziv i o tome voditi raspravu. Konačan predlog davaće na odobrenje gradu koji će voditi računa da se ne gomilaju nazivi ulica sa istim imenom – kaže Zoran Alimpić, zamenik predsednika Skupštine grada.
Česte promene naziva ulica najviše problema zadaju poštarima, taksistima, javnim službama, ali i stanarima. Ovaj problem rešavaju tako što ih zovu po starim nazivima. Neki sugrađani Bulevar despota Stefana i sada zovu „29. novembra”, Đure Đakovića kao Venizelosova ulica, Bulevar revolucije umesto Bulevar kralja Aleksandra, dok Bulevar JNA „odoleva” Bulevaru oslobođenja.
– Na sednici Komisije za imenovanje ulica razmatraju se promene nekih od naziva koji se ponavljaju. Novi pravilnik propisuje da ne sme biti duplih naziva na teritoriji deset gradskih opština. Nije logično da se imena ulica ponavljaju, pa ćemo nekim ulicama davati druga imena – kaže Petar Đorđević, predsednik ovog tela. Imena koja se ponavljaju i ranije su menjana, pa je u novom milenijumu samo u Mladenovcu „nestalo” 77 „Novih”. Istovremeno u celom gradu je „obrisano” pedesetak „Beogradskih” ulica, ali ih uprkos tome i danas ima čak petnaest.
– Bilo je nekoliko promena imena ulica u Mladenovcu. Prva velika promena bila je 1992. godine, a poslednja 2006. godine. Početkom devedesetih godina prošlog veka bila je logično da budu zamenjena imena ulica koje su u nekadašnjem režimu dobila nazive. Lokalna komisija za promenu bila je blokirana, jer su hteli da menjaju mnogo veći broj naziva ulica, ali s tim se nije složila lokalna skupština – rekao je Zoran Kostić, član Gradskog veća i bivši predsednik opštine Mladenovac u dva saziva.
Najčešće komisija daje nazive novoizgrađenim ulicama, koje su bile samo numerički obeležene. Mnoge ulice su nekoliko puta, sa promenom političkih struktura, menjale nazive. Partizani su, recimo, posle Drugog svetskog rata promenili imena 160 ulica u centru grada, a samo 14 je nosilo ime po Moši Pijade. Posle 2000. godine zbog ideološke „zastarelosti” zamenjena su 267 imena ulica nekadašnjih revolucionara, a dežurna žrtva bio je Josip Broz koji je ranije imao ulice u gotovo svakom prestoničkom naselju, a danas se na prste jedne ruke mogu navesti krajevi u Beogradu koji nose njegovo ime.
– Preko imena ulica može se čitati i prepoznavati istorija jednog grada, ali to u srpskom glavnom gradu nije uvek slučaj, jer je Beograd, lociran na mestu koje nije moglo ostati po strani, trajao je u burnim vremenima i bio svedok mnogih prevrata. Menjali su se vladari, i svaki je imao želju, ali i moć, da briše neke delove istorije grada, posebno one koji mu nisu bili po volji, i da uspostavlja neku svoju istoriju, koju zamišlja da započinje ili je vraća iz nametnutog zaborava. Česta promena imena ulica menja ne samo istorijsku matricu, već i osnovu mape samog grada, pa građani, pored ostalih planetarnih problema, i ovim činom bivaju dodatno dezorijentisani i zbunjeni – kaže Đorđe Bobić, bivši gradski arhitekta.
Da rokenrol nije mrtav pokazuje da je svoju ulicu posle peticije koju je potpisalo nekoliko hiljada Beograđana dobio Milan Mladenović pevač i gitarista grupe „Ekatarina Velika”. To je druga ulica u Srbiji koja je posle Džona Lenona u Novom Sadu dobila ime po rokeru.
Dejan Spalović
---------------------------------------------------------------
Neprekrštene ulice od 19. veka
Malobrojne ulice koje se od 1872. nisu „zamerile” nijednoj vlasti, pa su sačuvale svoja imena, su Balkanska, Obilićev venac, Kneza Mihaila, Zeleni venac, Cara Dušana, Simina, Skadarska, Solunska, Velike Stepenice, Višegradska, Kraljevića Marka, Lomina, Vladetina, Dobračina, Rajićeva, Srebrenička, Dositejeva, Zetska, Topličin venac, Uzun Mirkova, Cetinjska, Kamenička, Kondina, Kosančićev venac, Kosovska, Kralja Milutina, Prizrenska, Pop Lukina i Delijska.
[objavljeno: 22/02/2009]
