Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 22.Feb.2023, 20:57

Monoksil neandertalaca zvezda izložbe "Tvrđava" u Muzeju grada

Najstarije plovilo pronađeno u Dunavu u blizini Petrovarinske tvrđave, artefakti koji su korišćeni u doba neandertalaca, zatim oruđe iz bronzanog doba i drugih istorijskih razdoblja na ovom podneblju, samo su deo izložbe "Tvrđava" u Muzeju grada Novog Sada. Izložba je postala deo stalne postavke, a zbog neobičnih i do sada neviđenih arheoloških pronalazaka i eksponata, beleži veliku posećenost.

Dovoljno je da načinite jedan korak u centralnu zgradu Muzeja grada Novog >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << Sada na Petrovaradinskoj tvrđavi i da vam sva čula krenu na putovanje kroz istoriju Petrovaradinske tvrđave. Zahvaljujući arheološkim istraživanjima koja su sprovedena početkom 21. veka prvo uplovljavate u starije kameno doba iz kojeg datiraju najstariji artefakti u okviru izložbe "Tvrđava".

"Kamene alatke koje o tome svedoče govore da je još neandetralac ih koristio, a posle toga je čovek homosapiens koristio druge alatke koje pripadaju kulturi gravetijanskoj. Naravno, tu smo našli tragove neolitskog naselja. Nosioci tog vremena su bili nosioci vinčanske kulture, to je pozna faza neolita. Ono što je posebno iznenadilo arheologe je bogat sloj iz bronzanog doba, gde smo otkrili nekoliko kuća i u jednoj kući čak 20 očuvanih celih posuda", kaže Divna Gačić, arheolog u Muzeju grada Novog Sada.

Brojni artefakti svedoče i o životu Rimljana koji su preuzeli zemljane bedeme sa drvenim palisadama od starosedeoca, koji su na taj način pokušavali da se zaštite od neprijatelja.

Napravljen od samog jednog komada slavonskog hrasta, dužine trinaest i po metara ovaj čamac je zvezda izložbe "Tvrđava". Ovo je veliki monoksil, najstarije plovilo koje se koristilo, pa možda, i u neolitu, za prevoz tereta i ljudi. A nas je zanimalo kako je ovaj monoksil stigao u Muzej grada Novog Sada.

"U Muzej grada je došao, pa rekli bismo, sasvim slučajno. Nakon velike poplave koja se desila u Novom Sadu 1965. godine, jedan radnik je primetio čamac na obali, na ušću kanala Dunav - Tisa - Dunav u Dunav. I zaista je bio veliki poduhvat da se tako dugačak čamac dotera i prođe kroz naše kapije i kroz tvrđavu", kaže Divna Gačić, arheolog u Muzeju grada Novog Sada.

U drugom delu izložbe očekujе vas hronološka priča o nastanku petrovaradinskog utvrđenja, kakvog ga danas poznajemo, a koje je proisteklo iz srednjovekovne tvrđave.

"Nastala je posle jednog prodora Mongola, kada je Bela Četvrti, ugarski kralj, shvatio da ne može da ih zadrži sa neutvrđenim gradovima. Bela Četvrti je pozvao graditelje iz francuske opštine Šampanj, iz manastira Tri izvora, te su oni napravili "Belin izvor", odnosno "Bela fons", kaže Atilas Hornok, kustos Muzeja grada Novog Sada.

Priče i slike o "Bela fonsu" sa bazilikom i Petrovaradinskoj tvrđavi kao najjačem ugarskom utvrđenju, uvertira su u priče o borbama sa Turcima, kao i za nezaobilaznu Bitku kod Petrovaradina. A kako bi zainteresovali i najmlađe, u muzeju je osmišljena i 3D ilustraciju te bitke.

"Vidi se kavalir kako se postavila carska vojska sa topovima, a sa one stane se vidi napad husarske vojske odnosno konjice i vidi se kako se penju na Vezirac, do šatora velikog vezira Damad ali Paše, i vidi se kako napadaju njega", kaže Atilas Hornok, kustos Muzeja grada Novog Sada.

Priliku da zakucate na muzejska vrata i zaplovite u petrovaradinsku istoriju imate svakog dana, osim ponedeljka od 9 do 18 časova.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...