Izvor: RTS, 01.Maj.2009, 09:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (1. maj)
Na današnji dan u preko 150 zemalja sveta obeležava se Međunarodni praznik rada. Fizičar Mihajlo Pupin 1924. godine dobio Pulicerovu nagradu. Češki kompozitor Antonjin Dvoržak preminuo 1904. godine.
Danas je Međunarodni praznik rada, jedan od najrasprostranjenijih praznika na planeti. Slavi se u preko 150 zemalja sveta. U vreme hladnog rata, Sjedinjene Američke Države pomerile su proslavu Prvog maja na 1. septembar, kako ga ne bi obeležavale kad i Sovjetski Savez i njegovi >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << saveznici. Ali zato se 1. maja širom Amerike obeležavaju Dan direktora škola, Dan prava i Dan lojalnosti.
1707. - Proklamovana Unija Engleske i Škotske
1778. - U Somboru osnovana "Norma", prva učiteljska škola u Srbiji
1873. - Umro Dejvid Livingston, škotski lekar, misionar i istraživač (Blentajr Vorks, 19. 03. 1813 - Molilamo, 01. 05. 1873)
1874. - Umro Nikola Tomazeo, italijanski književnik, filolog i političar (Šibenik, 09. 10. 1802 - Firenca, 01. 05. 1874)
1886. - Demonstracije radnika u Čikagu - u spomen na ovaj dan, 1889. godine, 1. maj je proglašen Međunarodnim praznikom rada
1894. - U Srbiji prvi put organizovano proslavljen 1. maj, Međunarodni praznik rada
1895. - Prva seoska proslava 1. maja u Srbiji, u selu Dubona kod Smedereva
1904. - Umro Antonjin Dvoržak, češki kompozitor
(Nelahozeves, 08. 09. 1841 - Prag, 01. 05. 1904)
1908. - Počela sa radom prva gimnastička škola u Beogradu
1916. - Rođen Glen Ford, američki filmski glumac (Sent Kristin, 01. 05. 1916 - Beverli Hils, 30. 08. 2006)
1924. - Rođen Enriko Josif, kompozitor, pedagog i publicista, profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu, akademik (Beograd, 01. 05. 1924 - Beograd, 13. 03. 2003)
1924. - Fizičar Mihajlo Pupin dobio "Pulicerovu nagradu"
1932. - Rođena Tamara Miletić, pozorišna, filmska i TV glumica (Drvar, 01. 05. 1932)
1934. - Rođena Širli Horn, američka džez - pevačica i pijanistkinja (Vašington, 01. 05. 1934 - Vašington, 22. 10. 2005)
1935. - Umro Pol Dika, francuski kompozitor (Pariz, 01. 10. 1865 - Pariz, 01. 05. 1935)
1937. - Počelo emitovanje informativne emisije Radio Beograda "Aktuelni čas". Reč je o desetominutnoj dnevnoj reportaži, koju je pokrenulo Jugoslovensko novinarsko Udruženje- sekcija Beograd, u korist svog fonda za nezaposlene novinare. Dopunom novinarskih vesti i dnevnika najaktuelnijim događajima iz života Beograda, ova emisija je označila početak radio - novinarstva u Beogradu.
1941. - Rođen Milutin Petrović, književnik, urednik književnih časopisa (Kraljevo, 01. 05. 1941)
1943. - Umro Rade Drainac (Radojko Jovanović), književnik (Trbunja, 26. 08. 1899 - Beograd, 01. 05. 1943)
Drainac je stihove počeo da piše pod uticajem parnasovaca. Prvu knjigu "Modri smeh" objavio je 1920. godine. Iako sasvim epigonska, ta knjiga je prožeta ponekim "jeretičkim" stihom, neuobičajenom metaforom i neobaveznom formom. Vremenom je Drainac pronašao svoj lični poetski izraz, ritam i formu, kao i novu, avangardnu misao. Bio je lirik, zanosan i buntovan, boem, koji se za svog kratkog života opirao konvencijama, a život shvatao kao umetnost. Njegove najpoznatije zbirke stihova su: "Lirske minijature", "Bandit ili pesnik", "Srce na pazaru", "Banket", "Ulis" i "Dah zemlje". Autor je romana "Španski zid" i knjige eseja "Osvrti". Povodom stogodišnjice Drainčevog rođenja, objavljena su njegova sabrana dela u deset tomova, koja omogućuju da se pesnik sagleda u novom svetlu avangardizma i vizionarstva.
Fond Biblioteke RB:
- Rade Drainac: "Plamen u pustinji"
- Ivan Ivanji: "Crni dani Rake Drainca"
1945. - Umro Jozef Gebels, nemački političar, ministar prosvete i propagande, teoretičar nacizma, ratni zločinac (Rajt, 29. 10. 1897 - Berlin, 01. 05. 1945)
1948. - Umro Jaša Prodanović, političar, pisac, novinar i književni kritičar (Čačak, 23. 04. 1867 - Beograd, 01. 05. 1948)
1949. - Počeo s radom Radio Titograd
1956. - Rođena Ljiljana Blagojević, pozorišna, filmska i TV glumica (Zemun, 01. 05. 1956)
1964. - Rođena Olja Bećković, novinar (Beograd, 01. 05. 1964)
1978. - Umro Aram Hačaturijan, sovjetski kompozitor (Tbilisi, 06. 06. 1903 - Moskva, 01. 05. 1978)
1994. - Poginuo Ajrton Sena, brazilski automobilista, svetski šampion "Formule 1" (Sao Paolo, 21. 03. 1960 - Imola, 01. 05. 1994)
1995. - Hrvatska vojna akcija "Bljesak" u Zapadnoj Slavoniji
1999. - Umrla Vuka Dunđerović, pozorišna, filmska i TV glumica (Valjevo, 26. 10. 1925 - Beograd, 01. 05. 1999)
1999. - U NATO agresiji granatiran putnički autobus "Niš ekspresa" u selu Lužane kod Podujeva (60 mrtvih i 13 povređenih)
2003. - Umrla Ranka Kuić, filolog i književnik, akademik (Sarajevo, 15. 06. 1925 - Beograd, 01. 05. 2003)
2006. - Umro Ismet Rebronja, književnik (Goduša, 26. 06. 1942 - Novi Pazar, 01.05. 2006)
