Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 02.Okt.2008, 12:37   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Dragoceni mulj Palić banje

PALIĆ - Palić se nalazi u severnoj Bačkoj, nedaleko od Subotice i srpsko-mađarske granice. To je jezero, naselje, banja i odmaralište, izletište Subotičana i po broju posetilaca najveće vojvođansko letovalište.

Jezero i Banja leže sedam kilometara od Subotice, na nadmorskoj visini od 102 metra. Sa Suboticom je povezano asfaltnim putem autobusima i prugom, te su mu saobraćajne veze raznovrsne.

Palić je sa severa okružen peskom Subotičke peščare sa voćnjacima >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << i vinogradima, a sa juga plodnim žitorodnim terenima. Palić odlikuje umereno kontinentalna klima.

Prosečno ima oko 2100 sunčanih časova godišnje. Banju Palić u stvari predstavlja Palićko jezero, čija je voda zbog veće koncentracije soli lekovita. Zato je ono ne samo kupalište, već i banjsko leči¬lište, piše sajt „banje Srbije".

Lečili se u osamnaestom veku

Preteča Palića bilo je selo Palegvaza u pustari Palij, koje se pominje 1462. godine i u turskim tefterima iz 1582. godine (Pališ).

Kao Banja Palić, lečilište je poznato od 1782. godine. Sredinom prošlog veka podignuto je toplo kupatilo za leče¬nje slanom vodom, a 1852., uz parno kupatilo sa 14 kada otvoren je i prvi hotel pokriven trskom.

Jezero bilo popularno

Jezero-Banju bolesnici koriste od dvadesetih godina prošlog veka, kada je utvrđeno da mineralna voda isceljuje kožne bolesti.

Do 1840. godine okolina je¬zera je pošumljena na površini od 10 hektara. Izgradnja kupatila i prvog ho¬tela označili su postanak Banje. Mogućnost kupanja i sunčanja, plivanja, veslanja, jedrenja i klizanja (zimi) afirmisali su jezero kao odmaralište, turi¬stičko mesto i sportski centar.

Nemar zagadio jezero

Njegovo uređivanje je nastavljeno izgradnjom velikog kupatila (kupališta) na vodi na istočnoj strani basena, podizanjem sportskog centra, vikend-naselja, uređenjem prostranog (delom cvetnog) parka i proširivanjem šumskog pojasa (bor, bagrem, lipa, kesten).

Kulminacija ovog problema je bila u leto 1970. godine kada je zbog velikog zagađenja i nekontrolisanog cvetanja algi, došlo do nestanka kiseonika u vodi zbog čega je praktično uginuo skoro sav živi svet u jezeru.

Termalni bazen

Jezero je 1971. isušeno iz njega je povađen sav mulj. Izgrađen je prečistač za otpadnu vodu i 1976. jezero je ponovo napunjeno vodom i od onda se kvalitet jezerske vode pomno prati i čuva.

Godine 1978 iskopana je prva bušotina termomineralne vode na Paliću a 1984. je otvoren Termalni bazen.

Uz postojeći prečistač, 1995 je pušten u rad kanal Tisa - Palić, što je u mnogome doprinelo poboljšanju kvaliteta jezerske vode.

Eolsko poreklo jezera

Palićko jezero nije rečenog porekla, niti predstavlja ostatak iščezlog Panonskog mora, kako se često navodi, već je eolskog porekla. Jezero se sastoji iz dva dela, od kojih je severni (meridijanski) deo prostraniji, duži, širi i dublji (Veliki Palić).

Ukupna dužina jezera iznosi 8.250 m, širine do 900 m, površina (bez močvarnog dela) 4,2 km2, a najveća dubina ne premašuje 3,5 m. Jezero ima bočatnu, poluslani vodu, leti zagrejanu do 25oC.

Stroncijum u mulju dragocen

Voda Palićkog jezera je sumporovita, alkalna i murijatična sa tempera¬turom oko 25oC, za vreme toplih leta. Pored ostalog, u vodi ima litijuma i rubidijuma, koji su korisni u lečenju reumatičnih i nervnih oboljenja.

U mulju ima i stroncijuma, koji je neophodan pri srašćivanju kostiju. Otuda pri čišćenju jezera nije izvađen sav mulj, jer su baš u njemu skoncentrisane najvrednije mineralne supstance.

Blato zlata vredno

Novije analize mulja potvrđuju njegovo lekovito dejstvo i medicinski značaj kakav imaju i muljevi Jadranskog mora, koji se koriste u Igalu, Veloj Luci i blatnim oblogama u blatnom kupatilu.

Blato se vadi sa jezerskog dna i zagreva. U lečenju se koriste masaža i elektroterapija. Voda i mulj leče reumatizam, išijas, škrofulozu, kožne i ženske bolesti. Pored kupatila sa kabinama, postoje jezerska kupališta.

Nikad nije dosadno

Palić pruža raznovrsnu razonodu svojim posetiocima, jer pored kupanja u jezeru (dva uređena kupališta) i vodenih sportova, jezero-Banja ima letnju pozornicu (sva u zelenilu i jedna od najvećih u zemlji), zatim "Ribarsku čardu", Lovački muzej, Bačku galeriju slika i dr.

Na letnjoj pozornici, podignu¬toj 1958. godine, održava se tradicionalni festival pesama i igara naroda Voj¬vodine.

Od maja do seprembra

Od 1. maja svake godine, počinje turistička sezona, odnosno Palićko kulturno leto, sa veliim brojem manifestacija koje će svakako zadovoljiti svačiji ukus.

Uz jezero se nalazi zoološki vrt u Vojvodini, otvoren 1950. godine. Palićko jezero je poznata ornitološka stanica, bogato ribom, te stecište lovaca i ribolovaca, itd.

Ništa bez vina

Od 1992. godine, na Paliću se održava Festival Evropskog filma, a trećeg vikenda u septembru povodom završetka radova u vinogradima i voćnjacima organizuju se Berbanski dani koji počinju živopisnom Berbanskom paradom.

Nakon parade sledi Vinska fešta kada posetioci mogu da degustiraju vino i širu. Mulja se grožđe i priređuje izložba voća i povrća. Uz šetalište se postavlja bazar rukotvorina i mala pijaca prerađevina, meda, lekovitog bilja i voća.

Smeštaj za uživanje

U maniru starih vila 2000. godine je izgrađen moderan hotel „Prezident" a nakon toga je adaptirano nekoliko starih palićkih vila i pretvoreno u luksuzne male hotele.

Za smeštaj gostiju (bolesnika, rekonvalescenata, turista) koristi se četiri hotela, nekoliko odmara¬lišta i sobe u privatnim vilama i kućama.

Vile i pansioni posebnog šmeka

Hoteli "Park", "Jezero", "Prezident" i hotel "Regina" raspolažu sa svim potrebnim kapacitetima i imaju kvalitetnu uslugu.

Pored hotela, smeštaj gostiju obezbeđuje i veliki broj privatnih vila i pansiona.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...