Izvor: B92, 27.Maj.2008, 19:37   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Nepal ukida monarhiju?

Katmandu -- U Nepalu je konstituisana ustavotvorna skupština koja bi trebalo da ukine jedinu hinduističku monarhiju na svetu, nakon gotovo 240 godina postojanja.

Maoisti, koji su nakon 10-godišnje pobune potpisali mirovni sporazum 2006. godine, ubedljivo su pobedili na parlamentarnim izborima, održanim 10. aprila, osvojivši više od trećine od ukupno 601 mesta u parlamentu.

Današnje konstituisanje skupštine važan je korak u mirovnom procesu kojim je okončana >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << pobuna, a predstavlja i kulminaciju u transformaciji maoista od pobunjeničke vojske u političku grupu, navode agencije.

"Ovo je zaista istorijski dan", rekao je prilikom polaganja zakletve u parlamentu lider maoista i bivši gerilac Pračanda, koji bi mogao biti na čelu buduće vlade.

Zamenik lidera maoista, Baburam Batarai, rekao je za AP da će "republika biti proglašena sutra".

Time će se završiti vladavina dinastije Ssah, koja je na vlasti od 1769. godine, kada je lokalni vođa osvojio Katmandu i ujedinio Nepal.

"Čim republika bude proglašena, kralj će automatski izgubiti svoj položaj i mesto u palati", rekao je Batarai nakon polaganja zakletve u parlamentu.

AFP je javio da su ubrzo nakon konstituisanja skupštine, kralj Gjanendra i kraljica Komal napustili palatu, dok je Asošijeted pres, međutim, javio da se Gjanendra i dalje nalazi u palati i da su politički lideri zapretili da će ga ukloniti odatle silom, ako bude potrebno.

Nakon proglašenja republike, u Nepalu će biti proglašen trodnevni praznik, ali je za sada nepoznato šta će se dešavati kada se slavlje završi, pošto maoisti i dalje pokušavaju da formiraju vladu, a političko nasilje je prisutno.

U Nepalu su se pojačale tenzije uoči prve sednice ustavotvorne skupštine, koja bi trebalo da počne glasanjem o ukidanju monarhije i uvođenju federalne republike.

Pistalice monarhije su upozorile da bi njeno ukidanje moglo da izazove nove sukobe. Oni smatraju da je monarhija ključna za očuvanje neutralnog statusa zemlje, čiji su susedi Indija i Kina.

U Katmanduu je danas povišen stepen bezbednosti zbog niza bombaških napada. U današnjoj eksploziji bombe u parku u prestonici Nepala ranjene su dve osobe, uključujući jedno dete.

Tome su sinoć prethodila tri bombaška napada. Za dva napada odgovornost je preuzela nepoznata nacionalistička hinduistička grupa za koju se pretpostavlja da podržava monarhiju.

Vlasti su danas razmestile oko 20.000 policajaca po gradu.

Gjanendra je stupio na tron 2001. godine, pošto je princ prestolonaslednik, verovatno u drogiranom i pijanom stanju, ubio devet članova kraljevske porodice, a zatim izvršio samoubistvo.

Novi kralj je postao nepopularan, pošto je u februaru 2005. godine raspustio vladu i preuzeo vlast.

To je podstaklo vodeće političke partije da potraže saveznika među starim neprijateljima - maoističkim pobunjenicima, i da sa njima sklope mirovni sporazum 2006. godine, kojim je završen građanski rat u kome je poginulo više od 13.000 osoba.

Nastavak na B92...