Izvor: B92, 01.Sep.2005, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 1. septembar
Umrli Adrijan IV i Luj XIV, rođen Barouz, Drugi svetski rat, Srbija dobila pokrajine, poginuo Tibo, otmica u Beslanu
1159. Umro papa Adrijan IV, rođen kao Nikolas Brejkspir, jedini Englez biran za poglavara katoličke crkve, 1154.
1531. U Švajcarskoj počeo rat Ciriha, centra švajcarske reformacije, i katoličkih kantona. Pošto su bolje organizovani katolički kantoni pobedili u bici kod Kapela, sedište protestantizma premešteno u Ženevu.
1715. Umro >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << francuski kralj Luj XIV, Kralj Sunce. Na presto stupio 1643. kao petogodišnjak, regentkinja bila njegova majka Ana Austrijska, a stvarnu vlast vršio kardinal Mazaren. Tokom Lujeve vladavine Francuska postala ekonomska i kolonijalna sila i centar evropske kulture. Sagradio Versaj, simbol apsolutističke monarhije.
1822. Rođen američki političar i sveštenik Hajram Rouds Revels, prvi crnac član Kongresa SAD.
1870. U bici kod Sedana u francusko-pruskom ratu Prusi pod komandom Helmuta fon Moltkea naneli težak poraz trupama francuskog cara Napoleona III, što je dovelo do pada Drugog carstva.
1875. Rođen američki pisac Edgar Rajs Barouz, poznat po seriji popularnih pustolovnih romana o Tarzanu, prevedenih na oko 60 jezika.
1900. Velika Britanija anektirala Južnoafričku Republiku.
1916. Bugarska, kao saradnik Nemačke u Prvom svetskom ratu, objavila rat Rumuniji.
1923. U zemljotresu koji je razorio japanski grad Jokohamu i gotovo uništio Tokio poginulo najmanje 142.000 ljudi, a 2,5 miliona ostalo bez domova.
1928. Albanija proglašena kraljevinom sa Zoguom I na prestolu.
1939. Nemačka bez objave rata napala Poljsku i time počela Drugi svetski rat, koji je trajao šest godina, uz učešće 61 zemlje, u kom je poginulo oko 50 miliona ljudi, a ranjeno više od 35 miliona.
1945. Skupština Srbije usvojila Zakon o administrativnoj podeli Srbije, čime su uspostavljene autonomne pokrajine Vojvodina i Kosovo i Metohija oblast.
1953. U avionskoj nesreći poginuo francuski violinista Žak Tibo, član čuvenog trija sa Alfredom Kortoom i Pablom Kazalsom.
1961. U Beogradu počela Prva konferencija šefova država i vlada nesvrstanih zemalja, kojoj su prisustvovali predstavnici 25 zemalja i 40 antikolonijalnih i oslobodilačkih pokreta. Posle šest dana rada skup usvojio dokumente o principima nesvrstavanja kao nezavisnog vanblokovskog činioca.
1962. U zemljotresu u severozapadnom Iranu razoreno preko 300 sela, a poginulo 12.000 ljudi.
1967. Umro ruski književnik Ilja Grigorjevič Erenburg. Njegov roman "Kravljenje" smatra se jednim od prvih dela koje je nagovestilo destaljinizaciju u ruskoj književnosti.
1969. Grupa oficira s pukovnikom Moamerom Gadafijem na čelu oborila sa vlasti kralja Libije Idriza I i proglasila republiku.
1972. Američki velemajstor Robert Fišer u meču u Rejkjaviku pobedio ruskog velemajstora Borisa Vasiljeviča Spaskog 12,5:8,5 i postao 11. prvak sveta u šahu. Titulu izgubio bez meča 3. aprila 1975, kada je odbio da prihvati uslove Međunarodne šahovske federacije, a za prvaka sveta proglašen ruski velemajstor Anatolij Karpov.
1974. Anastasio Somoza izabran za predsednika Nikaragve.
1982. Umro bivši poljski lider Vladislav Gomulka, vođa Poljske radničke partije od 1943. do 1948. i od 1956. do 1970.
1983. Sovjetski borbeni avion blizu poluostrva Sahalin oborio južnokorejski "boing 747", u kojem je poginulo svih 240 putnika i 29 članova posade.
1993. U Ženevi propali pregovori o okončanju 17-mesečnog rata u Bosni i Hercegovini, pošto su predstavnici bosanskih muslimana odbacili mirovni plan međunarodnih posrednika.
1999. UNHCR saopštio da je, od juna, kada su okončani sukobi na Kosovu, oko 200.000 Srba i Roma napustilo Pokrajinu, a da se na Kosovo vratilo 772.300 Albanaca izbeglih tokom višemesečnih sukoba.
2000. Na predizbornoj konvenciji u Beogradu pred više od 3.000 građana lideri Demokratske opozicije Srbije potpisali "Ugovor sa Srbijom" kojim su se obavezali da će, ako dođu na vlast, uspostaviti demokratsku vlast u Srbiji.
2001. U Tokiju poginulo 45 ljudi u jednom od najvećih požara, u kvartu u kom su velike kockarnice i barovi.
2003. Holandija postala prva država na svetu u kojoj je marihuana u slobodnoj prodaji. Marihuana se može kupiti kao lek za bolesnike od raka ili AIDS-a.
2004. U Beslanu u Severnoj Osetiji, u Rusiji, grupa otmičara zauzela školu i za taoce uzela učenike, nastavnike i roditelje. U trodnevnoj drami i akciji oslobađanja talaca stradalo preko 300 civila, od toga 172 dece, a više od 1.200 osoba povređeno.
