Izvor: Politika, 13.Okt.2014, 15:03 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bitka za primat u nacionalnim savetima
Izbori za savete nacionalnih manjina biće održani 26. oktobra. – Za poseban birački spisak prijavilo se 452.000 građana
Za izbore za savete nacionalnih manjina 26. oktobra najviše lista – čak devet, podneli su Bunjevci, a slede Rusini sa sedam. Ali, najzanimljivija borba – za većinu od 35 mesta, koliko će imati Bošnjački nacionalni savet – vodiće se između Ugljaninovih i Zukorlićevih pristalica. Za primat u ovoj nacionalnoj zajednici boriće se lista „Za Bošnjake, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Sandžak i muftiju”, koju podržava muftija Muamer Zukorlić, i lista „Za Bošnjačko jedinstvo dr Sulejman Ugljanin”, iza koje stoji Stranka demokratske akcije.
Upravo njih dvojica vodili su najoštriju izbornu kampanju, u kojoj je na talonu bila autonomija Sandžaka, iako o tome nacionalni saveti po zakonu ne odlučuju.
Republička izborna komisija proglasila je do juče 63 izborne liste za neposredne izbore za 17 saveta nacionalnih manjina, a u proceduri je još 21 lista. Za posebni manjinski birački spisak za ove izbore prijavilo se 452.000 građana, što je za 20.000 više nego na izborima pre četiri godine.
Ove godine izbore organizuje i sprovodi Republička izborna komisija, koja će kao stručni organ omogućiti doslednije i zakonitije sprovođenje izbora nego što je to pre četiri godine uradila Centralna izborna komisija. Izbore će najverovatnije nadgledati i kontrolisati i predstavnici Oebsa.
Meho Omerović, predsednik skupštinskog Odbora za ljudska i manjinska prava i ravnopravnost polova, tvrdi da je do sada Bošnjačko nacionalno veće bilo ekspozitura SDA i dodaje da je opasno kada neko ko je šest godina bio ministar u Vladi Srbije i nije se žalio na ugroženost Bošnjaka, sada, kada je u opoziciji, naglašava da je Srbija maćeha i da ugnjetava Bošnjake.
Bošnjaci su u proteklom periodu imali dva nacionalna veća – jedno, na čijem je čelu prvo bio Sulejman Ugljanin, koga je zamenio Esad Džudžo, a koje ima status tehničkog mandata, i drugo, koje je formirala Bošnjačka kulturna zajednica, lojalna muftiji Muameru Zukorliću, kojem država posle prošlih izbora za savet nije priznala pobedu.
Aleksandar Popov, iz Centra za regionalizam, smatra da je uticaj političkih partija nacionalnih manjina jedan od problema koji mogu da utiču na odlučivanje birača.
„Politizacija u radu nacionalnih saveta jedan je od problema i ovaj nedostatak proizlazi iz toga što su podnosioci lista i političke stranke koje imaju dobru infrastrukturu i koje mogu da stave savet u svoju funkciju”, kaže Popov.
Meho Omerović ističe da su za sadašnju vlast u Srbiji manjine veoma važne, jer je prvi zakon koji je usvojen u sadašnjem sazivu bio Zakon o nacionalnim savetima nacionalnih manjina. On očekuje da do kraja godine budu usvojene izmene tog Zakona, kojima će se regulisati i unaprediti položaj manjina, ocenjujući da njihov položaj u velikoj meri zavisi od ukupne ekonomske situacije.
Omerović očekuje da će promene tog zakona onemogućiti ili smanjiti zloupotrebe sredstava koja su dobijali nacionalni saveti. On uverava da je do sada bilo primera nedomaćinskog trošenja novca pojedinih nacionalnih saveta.
Zakonom o budžetu Srbije za ovu godinu Kancelariji za ljudska i manjinska prava odobreno je 250 miliona dinara za finansiranje rada nacionalnih saveta nacionalnih manjina.
Ovaj novac nacionalni saveti koriste za finansiranje troškova za redovnu delatnost, za finansiranje rada ustanova, fondacija, privrednih društava i organizacija čiji je osnivač ili suosnivač nacionalni savet, kao i ustanova, fondacija, privrednih društava i drugih organizacija čija su osnivačka prava preneta na nacionalni savet.
U Kancelariji za ljudska i manjinska prava kažu da je od 1. januara do 19. avgusta ove godine svim nacionalnim savetima iz budžeta Republike Srbije isplaćen ukupno 177.421.651 dinar. Imajući u vidu da je 2014. izborna godina za nacionalne savete, budžetska sredstva su doznačavana u vidu akontacija na nivou visine sredstava koja su nacionalnim savetima isplaćena u 2013. godini.
„Nacionalnom savetu mađarske nacionalne manjine isplaćeno je ukupno 40.883.256 dinara, Nacionalnom savetu romske nacionalne manjine 14.840.051 dinar i Nacionalnom savetu bošnjačke nacionalne manjine 16.567.472 dinara”, kažu u Kancelariji za ljudska i manjinska prava.
Dejan Spalović
-----------------------------------------
U službenoj upotrebi 11 manjinskih jezika
U Srbiji je u službenoj upotrebi 11 manjinskih jezika (albanski, bosanski, bugarski, mađarski, makedonski, rumunski, rusinski, slovački, hrvatski, crnogorski i češki) u 42 opštine i grada. Statutom Vojvodine, u službenoj upotrebi u Pokrajini su i mađarski, slovački, rumunski, rusinski i hrvatski jezik i njihova pisma.
---------------------------------------------
Nacionalna glasila
U Srbiji 15 nacionalnih manjina ima svoja glasila, putem kojih se informišu na svojim jezicima. Tako se Albanci, Bošnjaci, Bunjevci, Egipćani, Jevreji, Mađari, Makedonci, Nemci, Romi, Rumuni, Rusini, Slovaci, Slovenci, Ukrajinci i Hrvati informišu preko 143 štampana medija, a dvojezično se štampa još 45 glasila. Programe na manjinskim jezicima emituje 120 radio-stanica. Javni servisi imaju emisije na devet jezika, a emisije za manjine prikazuje još čak 45 televizijskih stanica širom Srbije.
objavljeno: 13.10.2014
