Izvor: Radio 021, 16.Feb.2016, 09:23 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zašto sat traje 60 minuta?
Objasniti zašto sat traje 60 minuta, a minut 60 sekundi, nije jednostavan, jer ni naučnici nisu sigurni u svoja saznanja.
Mnogi istoričari smatraju da su Egipćani bili prva civilizacija koja je podelila dan na manje delove. Prvi sunčani satovi su zapravo bili kočići postavljeni jednostavno kako bi se pratilo vreme, a oko 1500. godine pre nove ere, Egipćani su razvili nešto naprednije satove. Naime, period između izlaska i zalaska sunca su podelili na 12 delova, a sunčevi >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio 021 << satovi su počeli da prate ono što nazivamo satima.
Pošto sunčevi satovi nisu mogli da se koriste noću, egipatski astronomi su počeli da posmatraju 36 zvezda koje su delile nebeski svod na jednake delove. Noć se mogla pratiti pojavljivanjem 18 zvezda, a tri su se raspoređivale tako da se vide u sumrak. Mrkli mrak je obeležavala pojava 12 zvezda, zahvaljujući čemu je i noć podeljena na 12 delova. U vreme Novog kraljevstva, sistem je uprošćen i za vremensku orijentaciju su se koristile 24 zvezde, od kojih je 12 obeležavalo noć. Tada se koristila i klepsidra, vodeni sat, jedan od najpreciznijih načina merenja vremena u prošlosti.
Ipak, jasno utvrđeno trajanje svakog od sati nije zaživelo do helenističke ere. Hiparh s Rodosa i drugi astronomi primenjivali su astronomske tehnike koje su razvili Vavilonci. Njihovi proračuni oslanjali su se na seksagezimalni sistem, zasnovan na broju 60, koji su nasledili od Sumera. Još uvek nije poznato zbog čega je odabran broj 60, ali je on bio pogodan za izražavanje razlomaka - 60 je najmanji broj deljiva sa 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30.
Grčki astronom Eratosten koristio je seksagezimalni sistem kako bi podelio krug na 60 delova dok je radio na ranom sistemu geografske širine. vek kasnije, Hiparh je propisao paralelne linije geografske širine, koje odgovaraju geometriji Zemlje. Takođe je razvio sistem linija geografske dužine. Njegov rad je objasnio je i proširio Klaudije Ptolomej, koji je živeo na prelazu s prvog na durgi vek naše ere, tako što je 360 stepeni geografske širine i dužine podelio na manje segmente.
Svaki stepen podeljen je na 60 delova, a ovi dalje na još 60 manjih. Prvi deo - partes minutae primae - ili prvi minut, postao je poznat kao, jednostavno, minut. Segment unutar njega - partes minutae secundae - postao je poznat kao sekund.
Međutim, sat od 60 minuta nije se odmah našao na satovima. U početku su satovi prikazivali polovine, trećine, četvrtine, ali nikad na 60 delova, jer to tada jednostavno nije bilo praktično.
Autor: Nacionalna geografija
