Izvor: Politika, 24.Jul.2012, 23:21 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Krleža MTV generacije
Prva pozorišna premijera na Međunarodnom festivalu „Kotor art” – „Leda” u scenskom tumačenju Anice Tomić i Jelene Kovačić
Specijalno za Politiku
Kotor–Prva pozorišna premijera izvedena u okviru Međunarodnog festivala „Kotor art”, na ambijentalnom prostoru Stare livnice u Kotoru, je predstava „Leda” u režiji Anice Tomić, a u dramaturškoj obradi Jelene Kovačić (koprodukcija festivala „Kotor art”, Zagrebačkog kazališta >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << mladih i Kraljevskog pozorišta Zetski dom na Cetinju). Autorski duo Anica Tomić iJelena Kovačić u poslednjih nekoliko godina je stekao značajnu reputaciju u hrvatskom pozorištu, zbog oštrog i direktnog bavljenja užarenim temama iz posleratnog života Hrvatske, uspostavljanjem probojnog kritičkog odnosa prema ekonomsko-političkim problemima tranzicionog kapitalizma, poražavajućoj nezaposlenosti, stresnom raslojavanju, surovom odbacivanju čitavih generacija, kao i o preovlađujućoj patrijarhalnoj svesti (predstave „Kučkini sinovi” i „Oprostite, mogu li vam ispričati”).
Krležinu „komediju jedne karnevalske noći” iz ciklusa o Glembajevima, treći deo trilogije o ovoj dekadentnoj porodici koji nosi komično-realističke prikaze njihovog bednog snobizma, samodovoljnog intelektualizma, neiskorenjivog lažnog morala, kao i neprestanih obmana u njihovim smrvljenim brakovima, autorke predstave su idejno i stilski osavremenile. Radnja se proteže u ekstremima, odnosi između likova su vrlo izoštreni, brutalizovani, natopljeni kipućom agresivnošću. Fina suptilnost Krležine ironije je prognana iz ove kotorske predstave, kao i elegantno dozirana komičnost likova. Zamenili su ih buka, bes i (auto) destruktivni eros koji ženski likovi upadljivo izražavaju. Iz toga se može izvući ideja da naše abnormalno vreme ne dozvoljava nikakvu komediju, niti tananu, diskretnu slojevitost likova. Umesto toga rušilačka fizikalnost i bespoštedni činovi konkretnog i metaforičkog silovanja osvajaju scenski prostor, otkrivajući nove dimenzije glembajevske arogancije i snobovštine.
Krležini foliranti i luzeri ovde su eho MTV generacije. U predstavi se kao na traci smenjuje dominantno emitovanje savremenih pop-pesama koje tematski i stilski odgovaraju ovom osavremenjenom čitanju „Lede”, a uz koje likovi erotično igraju i introspektivno pevaju. Predstava počinje Melitinom koreografskom scenom, njenim senzualnim, hipnotičkim plesom i pevanjem pesme „Sadness is a blessing” Luke Li (ova scena asocira na video-spot za taj singl), a završava se u polumraku, uz glasne note numere „Rented Rooms” grupe „Tindersticks”, uz koju akteri prolivaju suze, nakon međusobnih verbalnih i fizičkih ratova, dovedenih do tačke usijanja.
Glumci uglavnom igraju u saglasju sa ovim konceptom scenskog brutalizma, fizički snažno, temperamentno, eruptivno, a njihove reči teku munjevito, pomahnitalo, izgovaraju ih često silovito brzo. U podeli su hrvatski i crnogorski glumci: Ksenija Marinković (Klara), Nataša Dorčić (Melita), Srđan Grahovac (Urban), Dejan Ivanić (Aurel) i Mirko Vlahović (Klanfar), pri čemu su najubedljiviji nastupi Dorčićeve i Grahovca. Svi su sve vreme na sceni,što se može razumeti kao simbolički izraz ideje da su svi svedoci i učesnici u ovom opštem, dubinskom, višeznačnom zlostavljanju. Kao posledica toga, njihov svet je neizlečivo bolestan, crvljiv, odvratno gnjio zbog gadosti koje oni čine jedni drugima (motiv gnjile pomorandže koji se u predstavi više puta javlja je efektna metafora društvenog kancera u metastazi). A teme nerazumevanja i mimoilaženja između likova, lažnosti, igranja perfidnih igara, mentalnog i fizičkog maltretiranja, neizbežno su jasna refleksija naših današnjih društvenih svakodnevica, u Srbiji, Crnoj Gori, Hrvatskoj, kritički izraz naših korumpiranih, bolesno raslojenih, potpuno obogaljenih, dotučenih društava.
Krležina „komedija”, scenski pročitana kao erotično destruktivna tragedija MTV generacije, nakon kotorske premijere, igraće se u Podgorici, na Cetinju, kao i u Zagrebu. A na ovom četvrtom izdanju novog pozorišnog segmenta festivala „Kotor art”, čiji je umetnički direktor reditelj Paolo Mađeli, u avgustu će biti premijerno izvedene još dve predstave: „Guliver” Petra Pejakovića, po motivima „Guliverovih putovanja” i „Egzistencija”, autorski projekat Radmile Vojvodić, prema tekstu Edvarda Bonda.
Ana Tasić
objavljeno: 25.07.2012
