Izvor: Politika, 29.Jul.2009, 22:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tragom Šafarikove pretpostavke
Na Rudniku otkopani temelji dveju srednjovekovnih crkava sa nadgrobnim pločama, kostima i delovima fresaka
Rudnik – Prvo arheološko putovanje Srbijom obavio je Janko Šafarik, bibliotekar i čuvar Narodnog muzeja u Beogradu. U izveštaju ministru prosvete 1865. godine, Šafarik je izneo pretpostavku da su u blizini varošice Rudnik postojale najmanje dve stare crkve.
– Tragom Šafarikove pretpostavke, započeli smo, pre deset dana, sondažno istraživanje >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << na lokalitetima Drenje i Madžarsko brdo. Na oba mesta smo naišli zidove starih objekata, a pokazalo se da su to crkve ili grobne kapele – kaže za „Politiku" Dejan Radičević, asistent na Odeljenju za arheologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu.
Na Drenju su se, plitko ispod površine, ukazali znaci da je tu postojalo veliko srednjovekovno groblje, koje se prostiralo oko temelja urušene i zatrpane građevine, verovatno crkve, koja je tu sagrađena između 13. i 15. veka, kada je ovde bilo značajno rudarsko mesto i kovnica novca.
Na Madžarskom brdu je, na samom početku iskopavanja, takođe ustanovljeno postojanje crkve sa nadgrobnim pločama u unutrašnjosti.
– Naišli smo na žensku lobanju i tkane delove odeće od srme, kao i na ostatke povezače. Reč je, dakle, o nekoj vlastelinki, ili svakako privilegovanoj pripadnici zajednice. Otkrili smo i delove maltera na kojima se prepoznaju detalji freske, što potvrđuje da je na tom mestu bila pravoslavna crkva – objašnjava Radičević.
Inače, Rudnik je bio bez bogomolje gotovo pet vekova, sve do pre tri godine kada je sagrađena nova crkva. Imao ih je pre dolaska Turaka, ali su ih osmanlije opljačkale i porušile. Upravo su pronađene dve od bar četiri, koliko se računa da ih je bilo.
Istorija Rudnika traje od rimskih vremena i prilično je poznata ali je arheološki ovaj kraj gotovo neistražen, pa direktor Muzeja rudničko-takovskog kraja Borisav Čeliković smatra da će na ovom planu biti posla za čitav ovaj vek. Iskopavanja koja se upravo izvode su sondažna – da se potvrde Šafarikove pretpostavke i omogući budućim istraživačkim ekipama, svakako brojnijim i jačim, da započeto dovrše. Pioniri u ovom poduhvatu su pomenuti mr Radičević i kustos Ana Ćirović, kao rukovodioci istraživanja, gošća iz Narodnog muzeja u Pančevu, kustos Jelena Đorđević, i grupa studenata arheologije iz Milanovca. Radove organizuje milanovački Muzej, a finansira se iz opštinskog budžeta.
Boško Lomović
[objavljeno: 30/07/2009]
