Izvor: Politika, 02.Sep.2010, 23:13 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Putovanje kroz dva veka
Čačanski Narodni muzej izložio 376 fotografija o naselju i meštanima, nastalih između 1870. i 1941. godine
Čačak – „Album starog Čačka (1870–1941)”, otvoren u Galeriji ovdašnjeg Narodnog muzeja, oživeo je davne uspomene, drage boje zavičaja i istoriju čitave građanske epohe ovog mesta. Reč je o izložbi 376 fotografija iz sedam decenija krcatih događajima koji su obeležili povest naselja pored Zapadne Morave.
– Krajem 19. veka bogatije porodice >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << počele su da grade moderne kuće, po evropskom uzoru, sa prostranim sobama i salonima čiji sjaj je nadvisio seosko okruženje iz kojeg su i domaćini potekli. Istaknuto mesto, na jednom od stočića u neposrednoj blizini klavira, osvojio je porodični album sa fotografijama – kaže za „Politiku“ Miloš Timotijević, istoričar Narodnog muzeja u Čačku.
On je zajedno sa kolegama iz te kuće Delfinom Rajić i Radivojem Bojovićem autor kataloga i izložbe priređene povodom godišnjice osnivanja Muzeja (30. avgust 1952).
– Snimci privatnog i javnog života, političkog i poslovnog delovanja provincijalne buržoazije trebalo je da pripovedaju o uspešnosti porodice. Dakle, bez isticanja bolesnih, ružnih, neuspešnih i socijalno neuklopljenih pojedinaca – veli istoričar.
Postavka je podeljena u tri manje celine kojima su obuhvaćeni grad, njegovi žitelji a zatim i događaji, dok tekst koji je prati svedoči da je najstarija fotografija Čačka nastala 1870. godine. Dakle, tri decenije posle nastanka tog izuma (1839) koji je brzo počeo da se širi svetom.
– Nisu iznenađujući ni motiv ni naručilac posla, pa ni činjenica da je baš ona sačuvana do današnjih dana i da je još u privatnoj kolekciji. Reč je o fotografiji pivare „Kren“, vlasništvo istoimene porodice Nemaca doseljenih iz Rume, koji su svojim preduzećem i čitavim načinom života bili prvi modernizatori Čačka u 19. veku – navodi naš sagovornik.
Tvorac tog snimka nije poznat, jer u Čačku tada nije bilo stalnog fotografa, a i putujući su retko navraćali. Prvi fotograf sa radnjom u ovom mestu, otvorenom posle 1880, bio je Bogdan S. Đorđević ali je i od njegovog dela sačuvana tek jedna fotografija koja, takođe, pripada privatnoj zbirci. Reprodukciju te slike Muzeju je, za ovu priliku, ustupio predani kolekcionar iz Mladenovca Miroslav Aleksandrić, sa još četiri snimka drugih autora.
Prvi stalni fotograf u Čačku bio je Franc Padović, radeći sa ateljeom od 1890. do 1903, a isti zanat ovde su, do Drugog svetskog rata, baštinili Dobrivoje i Dana Simić, Dimitrije Kocić i Tomislav Zupan, ostavljajući bogato vizuelno svedočanstvo o Čačku tog doba.
Zbirke Istorijskog odeljenja u Muzeju sadrže ukupno 6.000 fotografija, a za izložbu su odabrana 183 originala i 193 reprodukcije.
G. Otašević
objavljeno: 03.09.2010.
