Doček srpske nove godine
Doček srpske nove godine

Julijanska nova godina kod Srba poznatija kao Srpska nova godina a kod ostalih Pravoslavna nova godina je praznik koji se slavi 14. januara po Gregorijanskom kalendaru svake godine.
Tog datuma je 1. januar po Julijanskom kalendaru. Iako nije zvanična Nova godina, ona se rado slavi u balkanskim zemljama kao što su: Srbija, Crna Gora, BiH, Republika Srpska, Makedonija, pravoslavni delovi Hrvatske. Takođe se slavi i u Rusiji, Belorusiji, Ukrajini, Jermeniji, Moldaviji, Gruziji.

Naučnici su samo delimično u pravu kad kažu da je Srpska nova godina u stvari starokalendarska, nastala po računanju vremena koje je ustanovio Julije Cezar. Iako se može nazvati i pravoslavnom jer je slave Rusi, Gruzini monasi na Svetoj Gori, pa čak i pravoslavni Japanci, srpska Nova godina je nešto sasvim drugačije jer je nastala kao znak otpora pokušajima da se zatre srpski identitet, narod i običaji.
Zato je julijanska Nova godina za Srbe tipično srpska jer je nastala iz prkosa i inata. Ona nije počela da se slavi javno 1919. godine kada je kraljevina SHS za vancrkvene svrhe usvojila novi gregorijanski kalendar. Srpska Pravoslavna Crkva se zalagala za usklađivanje kalendara i zato je bio angažovan veliki naučnik Milutin Milanković.

Srbi su postali sumnjičavi 1923. godine kada je iz Zagreba poručeno da pravoslavna slavlja navodno štete trgovini i privredi. Trgovinsko ekonomska komora iz Zagreba je podnela 12. 2. 1923. godine izmene zakona i papire Ministarstvu socijalne politike o potrebi izjednačenja kalendara s obzirom na štete koje po privredu proizvodi slavljenje verskih praznika po dva kalendara. Komora je smatrala da bi izjednačenje kalendara uticalo i na smanjivanje verskih razlika u zemlji. Protivnici promena u Pravoslavnoj crkvi plašili su se prelaska na novi kalendar zbog unijaćenja tada je navodio istoričar dr Radmila Radić.

Zebnju Srba su pojačali isti zahtevi iz hrvatskih gradova i sela gde su bili jaki centri franjevaca, nosilaca ideja da u Hrvatskoj i BiH nema srpskog stanovništva, već samo popravoslavljenih Hrvata. Čašu je prelio zahtev novokomponovanih srpskih bogataša, ratnih profitera koji su tražili da se kalendar dodatno podesi da Božić i Uskrs padaju uvek u dane vikenda, da ne bi imali gubitke zbog praznika. Taj pritisak je Srbe toliko izbacio iz takta da su starokalendarsku Novu godinu od 1923. godine počeli da praznuju kao opozicionu javno i prkosno, u restoranima i na ulicama, iako nije bila državni praznik slavila se kao najveći praznik. Proslavu nove pravoslavne organizovala je prva beogradska Kasina, a sledećih godina pridružile su se sve prestoničke kafane, bioskopi, lokali, kuće, domovi ratnika invalida. Doček julijanske nove godine 13. januara bio je proglašen državnim praznikom da bi opet bio zabranjen. Što su sankcije vlasti i vlade bile žešće to je narod u inat vlastima slavio sve bogatije i raskošnije.

I tradicija se zadržala sve do današnjih dana. Srbi su među retkim narodima u svetu koji su stvorili sopstvenu novogodišnju proslavu pa je zato i nazivaju Srpskom novom godinom, jer je postala simbol prkosa i jačanje vere kod naroda. Njen smisao jeste drugačiji jer je od verskog postala nacionalni praznik u međuratnoj Jugoslaviji, u inat vlastima koje su smislile da Srbi treba da prihvate integralno jugoslovenstvo i njime zamene sopstveni identitet. Još se više i snažnije slavila Srpska nova godina u komunističkoj SFRJ, iako su slavljenici u slučaju da ih ideološki ispravne komšije prijave, išle pravo na saslušanje u policiju. To je davalo čar slobodarstva i nepomirljivosti s diktaturom pa se zbog proslavljanja Srpske nove godine i rado i često rizikovalo iz ljubavi i prkosa.
Baš zbog toga kad je ovaj praznik kasnih devedesetih postao dozvoljen čak i po volji vlastima, oduševljenje je bilo veće ali se slavilo skromnije. Kako je globalistički pokret počeo da raste Srpska nova godina je ponovo dobila na popularnosti. Mnogo stranaca svake godine posećuje Srbiju zbog ovog praznika i proslave.
Ukazom kneza Aleksandra Karađorđevića 1850. godine je Nova godina uvrštena u praznike državne, tako se slavi do dana današnjeg u krugu porodice i prijatelja. Te godine 1. januara 1851. godine izveštavalo se u celom svetu o veselom dočeku u beogradskim društvima. Uz veliko veselje i vatromete, Nova godina je dočekana tradicionalno u restoranima. Danas se proslavlja u kafićima, splavovima, ali i na gradskim trgovima širom Srbije uz vatromet i koncerte popularnih pevača i pevačica.

Tradiocionalnim vatrometom na Svetosavskom platou ispred hrama Svetog Save svake godine tačno u ponoć se obeležava početak Nove godine po julijanskom kalendaru a narod se može ugrejati na Svetosavskom platou uz kuvano vino i rakiju.
Vatrometu prisustvuje veliki broj građana, a prethodno u hramu se služi blagodarenje za prošlu i moleban za uspešnu i blagoslovenu Novu godinu.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
Legat pesnika Raše Livade u Adligatu

Legat pesnika Raše Livade u Adligatu

Livada je bio vesnik jedne nove generacije književnika otvorene ka svetu i njegov odnos prema književnosti, njegov balans između naše kulture i kultura drugih naroda primer je koji treba slediti.. Legat pesnika Raše Livade (1948-2007) poklonjen je Muzeju srpske književnosti Udruženja za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju Adligat. Zaostavštinu slavnog pesnika poklanja ćerka Ksenija Livada i njena majka, tadašnja Livadina supruga, književnica i prevodilac Jasmina...

Izvor: SrbijaDanas.com, 05.Okt.2022, 10:38

Detaljnije >>

DA LI SE ISPLATI PRAVITI ZIMNICU Iako su u marketima ajvar i džemovi NA AKCIJI, a povrće sve skuplje, srpske domaćice ne odustaju od TRADICIJE!

U većini poznatih marketa zimnica je trenutno na sniženju, i sve dok su ajvar, kornišoni, džemovi, pindžur i drugo na akciji, priprema kod kuće nije isplativa u odnosu na kupovinu, međutim,...

Izvor: Blic, 29.Sep.2022, 08:04

Detaljnije >>

Mašinovođe iz BiH na austrijskim prugama

Mašinovođe iz BiH na austrijskim prugama

Mašinovođe iz Republike Srpske (RS) uče njemački jezik kako bi upravljali vozovima u Austriji. Istovremeno, željeznice u tom bosanskohercegovačkom entitetu traže nove radnike, ali i način da obnove zapuštene pruge i lokomotive. Mašinovođa iz Prijedora,...

Izvor: Radio Slobodna Evropa, 23.Sep.2022, 11:30

Detaljnije >>

Savanović prodao udio u mikrokreditnom društvu „Taurus“

Savanović prodao udio u mikrokreditnom društvu „Taurus“

BANJALUKA – Bivši direktor „Željeznica Republike Srpske“ Dragan Savanović prodao je udio u mikrokreditnom društvu „Taurus“. Osim njega iz vlasništva je izašla i većina ostalih osnivača, tako da ovo društvo sada ima nove vlasnike. Foto: Agencije Savanović je sa još četiri fizička lica 2017. godine osnovao MKD „Taurus“ , a pet godina kasnije većina vlasnika je odlučila da prodao svoj udio. Osim Savanovića, svoj udio su prodali i Biljana Knežević, Milivoj Šormaz i Radan...

Izvor: Capital.ba, 21.Sep.2022, 13:45

Detaljnije >>

Učenici iz Niša i Šuje rade na zborniku „Slovenski mozaik“

NIŠ. OŠ ,,Bubanjski heroji“ iz Niša potpisala je novu međunarodnu rusko-srpsku prosvetnu saradnja iz istorije, veronauke i književnosti, za školsku 2022-23. godinu kroz ruski projekat, između OŠ № 11  iz Šuje Ivanovske oblasti u Ruskoj Federaciji, koju predstavlja direktor Bodrjagina Jelena Borisovna i Osnovne škole ,,Bubanjski heroji“ iz Niša koju predstavlja direktor škole Verica Radenković, saznajemo od Đorđa Bojanića, profesora istorije u ovoj školi.

Izvor: JUGpress.com, 05.Sep.2022, 22:51

Detaljnije >>

Krneta unaprijedio svoj softver i od ERS-u uzeo još četiri miliona KM

Krneta unaprijedio svoj softver i od ERS-u uzeo još četiri miliona KM

BANJALUKA, TREBINJE – Elektroprivreda Republike Srpske (ERS) angažovala je u januaru 2020. godine kompaniju “Dwelt” iz Banjaluke da joj izradi softversku platformu za podršku snabdijevanju strujom 500.000 potrošača, vrijednu 14,5 miliona maraka. FOTO: Ilustracija Na osnovu tog posla koji je sklopljen po hitnom pregovaračkom postupku, firma Stefana Krnete, koji je inače zet Ranka Škrbića, danas ubire nove milione. Naime, ERS je ponovo angažovala Krnetu da joj unaprijedi, odnosno proširi...

Izvor: Capital.ba, 02.Sep.2022, 14:19

Detaljnije >>

Najava događaja za četvrtak, 1. septembar 2022. godine

Najava događaja za četvrtak, 1. septembar 2022. godine

FOTO: Capital BANJALUKA – U 7.30 časova ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Natalija Trivić povodom početka nastave u novoj školskoj godini posjetiće područno odjeljenje Novoselija Osnovne škole “Milan Rakić” /Karanovac/; – u 8.00 časova Trivićeva će posjetiti Gimnaziju Banjaluka. BANJALUKA – U 9.00 časova predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nedeljko Čubrilović povodom početka nove školske godine posjetiće Muzičku školu “Vlado Milošević”. BIJELJINA...

Izvor: Capital.ba, 01.Sep.2022, 07:07

Detaljnije >>