Izvor: Politika, 25.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Demontaža Šentilja
Od našeg stalnog dopisnika
Maribor, 24. decembra - Na 143. kilometru od Ljubljane ka Beču, nestao je granični prelaz Šentilj koji je decenijama za "nekadašnje Jugoslovene predstavljao vrata ka Zapadu", za koja je trebalo "neko vreme plaćati čak i taksu za izlazak (iz SFRJ)", saopštili su, u šaljivom tonu, ljubljanski mediji vest da je "na đubrište istorije otišao jedan od najvećih i najopterećenijih graničnih prelaza u nekadašnjoj Jugoslaviji". Cela, sada ponovo >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << ujedinjena Štajerska, od Graca (Austrija) do slovenačkog Maribora, već danima raznoraznim prigodnim manifestacijama slavi "brisanja granice", za razliku od Koruške, gde su nijanse od Klagenfurta prema Tržiču (Slovenija) sumornije.
Uz brojna podsećanja na godine nemaštine "u bivšem komunističkom režimu" zbog čega je "cvetao šverc" pošto su građani bili prisiljeni da koriste "ugodan položaj uz granicu" i idu preko čim su kapije međa odškrinute, nije zaboravljeno ni da su granice do šezdesetih godina prošlog veka bile bezmalo zabravljene, pa "ni pisma nisu mogla da izađu, a kamoli ljudi". Evropa bez međa obeležena je i kod "istorijskog međunarodnog graničnog prelaza Holmec", gde pogranični objekat neće biti srušen kao u većini drugih slučajeva, već će ostati u spomen "stogodišnje deobe Koruške". Ukidanje međe na Holmcu za ovaj deo sveta ima simbolično značenje, jer su narodi s obe strane granice donedavno tu videli "rez između razvijenog, demokratskog sveta i Slovenije, koja kao deo Jugoslavije dugo nije poznavala ni pravu demokratiju ni tržišnu privredu", piše ljubljansko "Delo".
Politički vrh Slovenije ulazak u šengensku zonu shvata kao veliki, istorijski uspeh, posle čega će Slovenci "znati da vrede koliko ostali narodi i države razvijene, napredne Evrope". Gradonačelnik Pliberka Austrijanac Stefan Visočnig upozorava da je istorija u poslednjih 20 godina na ovom prostoru Evrope gotovo nezamisliva: još koliko 1991. je na Holmecu divljao rat (sa JNA), a sada komšije "skidaju rampe, što garantuje neograničenu privrednu, kulturnu i svaku drugu saradnju". Istini za volju, na graničnim prelazima iz Slovenije prema Austriji i Italiji tokom poslednje 3,5 godine ionako nije bilo carinika ni na jednoj ni na drugoj strani (od proširenja EU 2004. na novih deset članica), a sada više ne samo da nema policije nego ni traga da je iko od njih ikada tu uopšte bio. Slovenački gradonačelnici uz odu novim vremenima pominju i stara, sa akcentom na "velikosrpskoj hegemoniji" i "neprijatnim događajima iz prošlosti", iz vremena nekadašnje zajedničke države Južnih Slovena.
Nešto drugačija slika je na severu Austrije - tek što su radnici na granici ka Mađarskoj u Nikelzdorfu uklonili sve prepreke, ispostavilo se da potpuno otvaranje međe toliko brine stanovnike okolnih naselja da su neka unajmila privatne čuvare da ih zaštite od "kriminalnih bandi" sa istoka. Novo obezbeđenje patrolira ulicama sela Dojčkrojc u blizini austrijsko-mađarske granice od 22 sata uveče do četiri ujutro, a nadzor pojačavaju vikendima. Gradonačelnik Dojčkrojca Manfred Keli je na konferenciji za novinare objasnio da je potez posledica činjenice da se sugrađani posle brisanja granice više ne osećaju sigurno. Troškove čuvara pokriva opštinski budžet, a ovo je jedan u nizu negativnih odziva lokalnog stanovništva koje se, uprkos garancijama vlade u Beču, boji porasta kriminala, jer pomeranje šengenske zone znači kraj pograničnih pregleda na međi sa Slovenijom, Mađarskom, Slovačkom i Češkom.
Nasuprot saveznoj vladi u Beču koja podržava širenje šengenske zone dalje ka istoku kontinenta, lokalni političari huškaju stanovništvo da zahteva veće prisustvo policije u pojasu prema susedima. Istraživanje javnog mnjenja austrijske televizije ORF otkriva da se većina Austrijanaca protivi brisanju granica jer veruju da time država dolazi u epicentar (ilegalnih) migracija od Portugalije do Ukrajine. Ništa bolje nije ni u Nemačkoj, gde su meštani Eberzbaha, varoši sa 8.500 stanovnika, masovno podigli ograde oko okućnica, a neki salaše opasuju bodljikavom žicom. I u ostalim gradovima EU koji su uz "pale granice", zabeležena je veća prodaja sigurnosnih vrata i alarma.
[objavljeno: ]
