Opština Zaječar je opština u Srbiji. Nalazi se u centralnom delu Timočke Krajine, u Zaječarskom okrugu. Središte opštine je grad Zaječar.
Obuhvata Zaječarsku kotlinu, istočni deo Crnorečke i severni deo Knjaževačke kotline, kao i južne delove Negotinske krajine.
Teritorija opštine je omeđena sa severa obroncima planine Deli Jovan, sa istoka i jugoistoka obroncima Stare planine, kojom ide državna granica prema Bugarskoj, na jugu i jugozapadu Lasovačkom planinom kao ogrankom planine Tupižnice, a na zapadu Ježevicom i ograncima Velikog Krša. Površina opštine Zaječar je 1.069 km, najstariji poznati stanovnici ovih krajeva su bili Tribali, posle njih na ovom području se spominju Mezi, u dolini Timoka pominju se još i Timahi, ali se o njima sem njihovog imena ništa konkretno ne zna.
Naseljeni Sloveni u ove krajeve nazvali su se Timočani, a prve direktne vesti o Timočanima odnose se na 818. godinu, kada se oni već smatraju formiranom slovenskom grupom, te iste godine oni su se odmetnuli od Bugara. Zaječar se prvi put spominje 1466. godine, u turskom tefteru vezanom za stanovništvo vidinskoga pašaluka, a od 16. do 18. veka pojavljuju se mali podaci o naselju.
1806. godine stvoreni su povoljni uslovi za dizanje ustanka u ovim krajevima Karađorđe je odobrio hajduk Veljku Petroviću, knezu Milisavu i popu Radosavu da sa Timočanima i Crnorečanima dižu ustanak i posle niza uspešnih bojeva najveći deo Krajine i Zaječara je oslobođen.
Kriza i propast Prvog srpskog ustanka imali su teške posledice i u ovim krajevima. 1833. godine ovaj kraj je konačno oslobođen i pripojen Srbiji.
U blizini grada se nalaze ostaci rimske carske palate iz 4. veka pre nove ere, Feliks Romuliana Gamzigrad, koja je priznata kao svetska kulturna baština pod zaštitom Unesko. Grad Zaječar je od Beograda udaljen 250 kilometara. Smestio se u Zaječarskoj kotlini, na 137 metara visine, na sastavu reka Crni i Beli Timok koje oko dva kilometra nizvodno od grada prave Veliki Timok. Grad se prvobitno prostirao samo na desnoj obali Crnog Timoka, do brda Kraljevica. Vremenom se proširio i na levu obalu Crnog Timoka.
Sa Timočanima i Crnorečanima hajduk Veljko petrović, knez Milisav, i pop Radosav oslobodili su 1807. godine, ove krajeve od Turaka, ali su se sa propašću Prvog srpskog ustanka Turci opet vratili.
Zaječar je svim silama oslobođen 1833. godine i tada je priključen Srbiji. U Zaječaru je rođeno više znamenitih ličnosti, koje su u značajnoj meri uticale na društveni, ekonomski, i kulturni razvoj Srbije tokom 19 i 20 veka.
Pomenućemo hajduk Veljka Petrovića, jednog od najvećih junaka Prvog srpskog ustanka, Svetozara Markovića rodonačelnika radničkog socijalističkog pokreta u Srbiji, Nikolu Pašića jednog od najvećih političara i državnika u istoriji srpskog naroda, Đorđa Genčića industrijalca i ministra unutrašnjih dela u vreme kralja Aleksandra Obrenovića, zatim Zorana Radmilovića barda i legendu srpskog glumišta druge polovine 20 veka.
Zaječar danas u Srbiji ima status grada. Administrativni je, privredni, politički, i kulturni centar Zaječarskog okruga, koji pored Zaječara obuhvata i opštine Knjaževac, Boljevac, i Sokobanju. On je i centar obrazovni ovog dela Srbije. Pored više osnovnih i srednjih škola, u Zaječaru se nalazi i viša škola i fakultet za menadžment univerziteta megatrend. Zaječar je sedište Eparhije Timočke Srpske pravoslavne crkve, koja pokriva teritoriju Zaječarskog i Borskog okruga.
AMSS upozorava na sneg, poledicu i jak vetar
Auto-moto savez Srbije (AMSS) saopštio je večeras da na putevima na teritoriji Ivanjice, Vranja i Zaječara ima do pet centimetara snega u raskvašenom stanju.
Izvor: Radio 021, 03.Feb.2026, 20:19
Veći broj vozila na putevima pred vikend, zbog kiše vozačima se savetuje oprez na putu
Na putevima koji vode ka vikend naseljima i prigradskim mestima, ali i ka zimskim turističkim centrima očekuje...
Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 30.Jan.2026, 08:08
Putevi u Srbiji prohodni, učestali sitni odroni kod Zaječara
Najopterećeniji putni pravci I prioriteta održavanja i državni putevi II prioriteta održavanja su prohodni...
Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 29.Jan.2026, 07:51
Vozio pijan, bez vozačke i za vreme zabrane, pa mu oduzeto vozilo
Zaječarska policija je prilikom kontrole saobraćaja u okolini ovog grada zatekla 53-godišnjeg vozača "forda"...
Izvor: Radio 021, 26.Jan.2026, 15:08
Teretnjaci na Batrovcima na izlazu iz Srbije čekaju šest sati
JP "Putevi Srbije", na osnovu Izveštaja Štaba zimske službe u 5.07 časova, saopštilo je da su najopterećeniji putni pravci I prioriteta i državni putevi II prioriteta održavanja prohodni i da nema...
Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 21.Jan.2026, 07:30
Stigli nalaz i mišljenje veštaka novosadska FTN-a povodom rekonstrukcije ubistva Danke Ilić
Višem javnom tužilaštvu u Zaječaru dostavljeni su nalaz i mišljenje veštaka Fakulteta tehničkih nauka u Novom Sadu u sklopu dopune istrage protiv D. D. i S. J.
Izvor: Radio 021, 15.Jan.2026, 13:51
Stigao nalaz i mišljenje veštaka povodom rekonstrukcije ubistva Danke Ilić
Višem javnom tužilaštvu u Zaječaru dostavljen je nalaz i mišljenje veštaka Fakulteta tehničkih nauka u Novom Sadu u sklopu dopune istrage protiv Dejana...
Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 15.Jan.2026
