Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 10.Jul.2012, 03:40   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Danas rođendan Nikole Tesle

BEOGRAD -

Dan nauke u Srbiji i 156 godina od rođenja Nikole Tesle, jednog od najvećih umova 20. veka, biće obeleženo danas otvaranjem nekoliko izložbi, tribinom o novom otkriću CERN-a i besplatnim posetama Astronomskoj opservatoriji na Zvezdari koja postoji već 125 godina.

Povodom 10. jula, dana rođenja velikog srpskog i svetskog naučnika i Dana nauke u Srbiji, u organizaciji Registra nacionalnog internet domena Srbije i Muzeja Nikole Tesle, u galeriji "Ozon" postavljena >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << je izložba "Teslina vizija Interneta", inspirisana Teslinim projektom "Svetski sistem" iz 1900. godine.

Tesla je u projektu "Svetski sistem" iz 1900. godine, govoreći ondašnjim tehničkim rečnikom, opisao u 12 tačaka ono što se danas zove bežični Internet, mobilna telefonija i GPS.

Muzej Nikole Tesle u Beogradu, koji obeležava 60 godina od osnivanja, sutra će otvoriti tri izložbe "Diplome Nikole Tesle" u Muzeju, "Plavi portret Nikole Tesle" u Galeriji "Ikar" u Zemunu i "Čestitke Tesli" u zemunskoj "Kuli na Gardošu".

Tesla - inovator koji je zadužio čovečanstvo

Nikola Tesla je rođen 10. jula 1856. u Smiljanu, u Lici, tada Vojna granica u sklopu Austrije, danas Hrvatska.

Rođen je u porodici Milutina Tesle, sveštenika Srpske crkve (tada Karlovačka mitropolija). Njegova majka, Đuka, potiče iz stare svešteničke porodice Mandić.

Tesla je započeo školovanje u rodnom Smiljanu, nastavio u Gospiću, Karlovcu, studirao je u Gracu i Pragu, ali studije nikada nije priveo kraju. Pre 1884. godine, kada je otišao u SAD, radio je u Mariboru, Pešti, Strazburu i Parizu.

Evropu je napustio u nadi da će mu u Njujorku, tada čuveni pronalazač i industrijalac Tomas Alva Edison, za čiju firmu je radio još u Parizu, pomoći da realizuje svoje tehničke inovacije.

U Edisonovoj firmi ostao je, međutim, manje od godinu dana i već 1885. osnovao je u Njujorku vlastitu kompaniju "Tesla" kada je i započeo izradu prvih modela predviđenih za korišćenje naizmenične struje - inovacija koja je preobrazila svet. Edison je, inače, bio veliki protivnik Teslinog izuma.

Tih godina je u novosadskom "Braniku" objavljen i prvi tekst, na srpskom jeziku, o Teslinim izumima, autor teksta naziva ga tada "srpski Edizon".

Kod kralja Aleksandra

U Evropu iz SAD-a Tesla je odlazio u dva navrata, 1889. i 1892. godine i oba puta boravio u rodnoj Lici. Aprila 1892. dospeo je u Gospić, gde je tada živela njegova teško obolela majka, koja je u njegovom prisustvu i umrla, 16. aprila.

Mesec i po dana potom, na poziv delegacije opštine grada Beograda i Inženjerskog udruženja, doputovao je u Beograd.

Tesla je u jedinu posetu Beogradu doputovao 1. juna 1892, a sledećeg dana ga je, sa ministrom prosvete Androm Mitrovićem, u svečanu audijenciju primio tadašnji kralj Srbije Aleksandar Obrenović.

U Beogradu je proveo ukupno 31 sat, od 1. do 3. juna i odlikovan je Ordenom Svetog Save drugog stepena.

Genijalni inovator i potpuni usamljenik, Nikola Tesla je umro u jeku Drugog svetskog rata u Njujorku, 7. januara 1943. godine. Urna s njegovim pepelom preneta je docnije u Beograd i danas se čuva se u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu.

"Povratak" u Beograd

Zaostavština Nikole Tesle stigla je u Beograd na osnovu odluke američkih sudskih vlasti, pošto je za jedinog Teslinog naslednika proglašen njegov nećak Sava Kosanović. Prema Teslinoj želji, Kosanović je dokumentaciju i lične Tesline predmete preneo u Beograd 1951.

Muzej je od kraja 1952. smešten u Krunskoj ulici u reprezentativnom zdanju sagrađenom 1929, po projektu Dragiše Brašovana. Poseduje više od 160.000 originalnih dokumenata, više od 2.000 knjiga i časopisa i preko 1.200 istorijsko-tehničkih eksponata.

Arhivska građa iz Tesline zaostavštine je 2003. upisana u registar UNESCO-a "Pamćenje sveta".

Hrvatska: Međunarodna nagrada "Nikola Tesla"?

U splitskom Zavodu za naučni rad Hrvatske akademije nauka i umetnosti objavljen je predlog za dodelu međunarodne nagrade "Nikola Tesla".

Nagrada bi bila dodeljena naredne godine, kada se bude obeležavala 70. godišnjica smrti tog velikog naučnika.

Kako su izvestili mediji, akademik Davorin Rudolf izjavio je da se planira dodela nagrade u Zagrebu 2013. neposredno nakon što Hrvatska postane punopravna članica Evropske unije.

Ističući da je Tesla poreklom s područja Hrvatske, Rudolf je najavio da će u petak, 13. jula, u Splitu biti održana konferencija na kojoj će se raspravljati o nagradi "Nikola Tesla", odnosno o kriterijumima na osnovu kojih će se dodeliti nagrada.

Međunarodni aerodrom u Beogradu nosi ime Nikola Tesla. Njegovim imenom nazvani su Elektrotehnički institut u Beogradu koji je osnovan 1936, srednja tehnička škola, biblioteka Univerziteta u Nišu, dve termoelektrane u Srbiji...

Spomenici Tesli su postavljeni ispred zgrade tehničkih fakulteta i na aerodromu u Beogradu. Tesli je posebno priznanje odao grad Filadelfija u američkoj državi Pensilvanija, koji je proglasio njegov rođendan za zvanični gradski praznik.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...

Radio Televizija Vojvodine: Dan nauke i rođendan Nikole Tesle