Izvor: SEEcult.org, 27.Nov.2014, 03:54   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Slučaj - Kompozicija II

Slika Pita Mondrijana “Kompozicija II”, dobijena pre više od 80 godina na poklon od Holandije u ime razvoja saradnje, centralni je deo izložbe na kojoj Narodni muzej u Beogradu predstavlja od 27. novembra i radove desetak domaćih umetnika, koji su u specifičnoj interakciji sa Mondrijanom, jednim od najznačajnijih umetnika apstraktnog slikarstva 20. veka.

Težište izložbe “Pit. Mondrijan. Slučaj Kompozicije II” predstavlјa slojevita biografija te slike, koja je nastala >> Pročitaj celu vest na sajtu SEEcult.org << u Parizu 1929. godine, a dve godine kasnije stigla je u Narodni muzej u sklopu poklona Odbora za promociju holandske umetnosti u Jugoslaviji. Ta donacija od 42 rada, kako je podsetila 26. novembra na konferenciji za novinare direktorka Narodnog muzeja Bojana Borić Brešković, bila je deo šire ekonomske i kulturne saradnje, u cilјu razvijanja međudržavnih i diplomatskih odnosa. Narodni muzej time je postao jedna od prvih institucija u svetu koja je u svoju kolekciju uvrstila rad Mondrijana iz neoplasticističke faze.

Holandski ambasador u Srbiji Loran Stokvis (Laurent) rekao je da je, kada je pre četiri godine stigao u Beograd, bio oduševljen otkrićem Mondrijana u kolekciji Narodnog muzeja, sa kojim je holandska ambasada osmislila izložbu koja može najbolje da predstavi sliku “Kompozicija II” javnosti.

Ističući da je reč o izuzetnom delu i da otvaranje izložbe predstavlja “veliki dan”, ambasador je podsetio da iza tog poklona stoji ideja o kulturnoj saradnji, odnosno o kulturi kao ambasadoru Holandije.

Počasni konzul Kraljevine Jugoslavije u Amsterdamu Kornelis Dirk Merens (Cornelis) 30-ih godina 20. veka tražio je načine da unapredi ličnu, kulturnu i ekonomsku saradnju dve zemlje, zbog čega je osnovao Društvo ljubitelja Jugoslavije, podsetio je Stokvis. To društvo pomoglo je da se ostvari Merensova ideja o poklonu 42 umetnička rada muzeju u Beogradu, među kojima su i radovi Van Goga i Mondrijana.

Kao posebno interesantno, Stokvis je izdvojio to što je Merens “postupio na veoma holandski način” prilikom realizacije tog projekta, budući da je mobilisao Društvo ljubitelja Jugoslavije da osnuje Odbor za promociju holandske umetnosti u Jugoslaviji u kojem su bili kustosi stručni za odabir dela.

Ceremonija uručenja poklona knezu Pavlu i direktoru Muzeja Milanu Kašaninu održana je 1931. godine, a kulturna saradnja dve zemlje nastavljena je potom 1932. godine izložbom jugoslovenskih umetnika u Muzeju grada Amsterdama (Stedelijk).

Istorijat dolaska “Kompozicije II” u Narodni muzej i njen istorijski kontekst, pojašnjen u katalogu izložbe, govore o kulturnim institucijama Holandije i Srbije u to vreme, kao i o odnosima Holandije i Kraljevine Jugoslavije, dodao je Stokvis. “Čak i danas, 83 godine kasnije, ‘Kompozicija II’ još uvek igra svoju ulogu u promovisanju jake interakcije umetnosti i dizajna naše dve zemlje”, rekao je holandski ambasador, ističući da je Mondrijanova slika u interakciji sa važnim umetnicima iz ovog regiomn, čija su razmišljanja o tom njegovom delu i inspiracija potekla od njega, takođe predmet izložbe.

Osim “Kompozicije II”, izložba obuhvata i radove Gorana Đorđevića, Nikole Pilipovića, Aleksandra Dimitrijevića, Zorana Naskovskog, Jelice Radovanović, Dejana Anđelkovića, Dobrivoja Krgovića, Mrđana Bajića i Vesa Sovilјa, kao i dva neautorizovana projekta.

Radovi savremenih umetnika koji nisu sačuvani prezentovani su fotografskim zapisima i drugim dokumentarnim materijalom, a jedna od umetničkih instalacija uklјučuje i nekoliko značajnih dela iz Zbirke strane umetnosti Narodnog muzeja u Beogradu.

Autorke izložbe Jelena Dergenc i Simona Ognjanović rasvetlile su tokom pripreme tog projekta mnoge muzeološke i umetničke kontekste u koje se Mondrijanova slika periodično uplitala tokom nekolikio decenija. Upravo preko tih priča, koje su i učinile “Kompoziciju II” dokumentom stvarnosti koju Mondrijan nije ni poznavao, moguće je pratiti i razumevati različite pozicije i shvatanja koja su definisala umetničku, kulturnu i društvenu realnost u lokalnom kontekstu.

Namera autorki bila je i da se otvori pitanje uloge muzeja u stvaranju i legitimisanju vrednosti, značenja i umetničkih pozicija, kao i odnosa muzeja kao mesta proizvodnje memorije i žive umetničke produkcije.

Izložba “Pit Mondrijan. Slučaj Kompozicije II” realizovana je pod pokrovitelјstvom Ambasade Holandije, uz podršku Ministarstva za kulturu i informisanje i Ministarstva inostranih poslova Srbije, a otvoriće je ministar kulture Ivan Tasovac i ambasador Stokvis.

Izložba će biti otvorena do 22. februara 2015. godine.

(SEEcult.org)

Nastavak na SEEcult.org...