Izvor: Studio B, 14.Okt.2014, 09:49   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Oslobođenje Beograda kroz izložbe

Dana 20. oktobra pre 70 godina Beograd je postao slobodan grad posle 1.287 dana okupacije i svake godine taj dan se u srpskoj prestonici obeležava uz više prigodnih programa.

Tim povodom neke od najznačajnijih kulturnih institucija koje baštine artefakte iz tog perioda organizuju niz izložbi kroz koje se građani mogu vizuelno podsetiti na značaj događaja oslobođenja grada.

Istorijski arhiv Beograda priredio je izložbu "Oslobođenje Beograda - 70 godina posle" >> Pročitaj celu vest na sajtu Studio B << na kojoj je na 35 panoa prikazano stradanje civilnog stanovništva, oslobodioci - Crvenoarmejci, pripadnici Narodnooslobodilačke vojske, građani Beograda kao i proslava oslobođenja i uspostavljanje nove vlasti, dok je centralni segment posvećen beogradskim ilegalcima.

Prvi put javnosti je predstavljen i novoformirani Legat Save Anđelkovića, jednog od učesnika borbi koji, između ostalog, čine predmeti iz oktobarskih borbi za Beograd: naoružanje, municija, legitimacije, mapa grada sa ucrtanim bunkerima i utvrđenjima.

Muzej istorije Jugoslavije i Arhiv Jugoslavije su u Muzeju 25. maj predstavili svedočanstvo tog perioda postavkom pod nazivom "Beograd, slobodan grad".

Tu postavku čine telegrami čestitke koje su Titu poslali Vinston Čerčil i Palmiro Toljati, savezničko i nemačko oružje, crteži i akvareli Aleksandra Deroka, štampa iz tog perioda, karta evropskog ratišta u oktobru 1944. godine i dokumentarne fotografije uličnih borbi za oslobođenje Beograda.

Među tim ekponatime specijalno mesto zauzima sablja koju je Staljin poklonio Titu za zasluge u borbi protiv fašizma ukrašena zlatom, dijamantima i brilijantima, kao i orden Suvorova I stepena kojim je 1944. godine Broz odlikovan za izuzetne uspehe u predvođenju trupa i vođenju ratnih operacija.

I Biblioteka grada Beograda priredila je izložbu u okviru proslave velikog jubileja, pa su materijali iz njenih fondova predstavljeni u izlozima te ustanove.

Oni su prikazali materijale koji do sada nisu izlagani pa su manje poznati javnosti, pa zaiteresovani tamo mogu da pogledaju kako je izgledao Beograd 1944. godine, kakve su bile posledice 11 bombardovanja prestonice te godine ili kako je izgledao grad nakon što je njim protutnjala sila kao što je bila Crvena armija.

Autori izložbe koja će od danas biti pred Beograđanima na Savskom šetalištu na Kalemedanu izabrali su jedinstven put u predstavljanju događaja iz oktobra 1944. godine, pošto "Priča o drugom životu" nije priča o ofanzivama, operativnim planovima i vojnim jedinicama, već je to priča o čoveku, o ljudima koji su bili svedoci i učesnici tog velikog istorijskog događaja.

I Muzej grada Beograda je svoju sledeću postavku (od 15. oktobra) posvetio obeležavanju 70 godina od oslobođenja Beograda u Konaku knenjige Ljubice.

U Sali pod svodovima zainteresovani će moći da pogledaju više od stotinu fotografija iz Zbirke Riste Marjanovića iz perioda Drugog svetskog rata i perioda od oslobođenja do proglašenja FNRJ, a "Oslobođenje Beograda okom filmske kamere" je naziv izložbe koja će od petka, 17. oktobra biti predstavljena u Muzeju Jugoslovenske kinoteke.

Jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije pod komandom generala Peke Dapčevića i sovjetske Crvene armije na čelu sa generalom Vladimirom Ždanovom oslobodile su Beograd 20. oktobra 1944.godine.

Operacija oslobađanje je počela 12. i trajala je do 20. oktobra, kada je Beograd oslobođen nakon četvorogodišnje okupacije tokom koje je stradao veliki broj Beograđana, dok je sam grad pretrpeo razaranje izuzetno velikog obima.

Nastavak na Studio B...