Izvor: B92, 23.Nov.2012, 14:24   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Golub pismonoša krije tajne II svetskog rata

Ostaci goluba pismonoše i šifrovana poruka iz II svetskog rata koji su pronađeni u Engleskoj ovih dana zaokupljaju stručnjake "razbijače kodova", ali je njihov rad na dešifrovanju teksta za sada bez uspeha.

Ostaci uginule ptice su pronađeni u dimnjaku kuće u Sariju, poruka koja je za stručnjake za sada nerazumljiva, nalazila se u maloj kutijici koja je bila prikačena za golubovu nogu.

Engleski stručnjaci za šifre, od kako je ptica pronađena pre nekoliko sedmica, >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << se još uvek muče da otkriju šta u poruci zapravo piše i kome je upućena. Vrlo je verovatno da to nikada ni neće saznati, jer su za dekodiranje poruke potrebne i dodatne informacije koje su trenutno nedostupne.

Poruku je otkrio Dejvid Martin kada je renovirao dimnjak svoje kuće i među ostacima nakon radova pronašao delove mrtvog goluba,u kojima je našao pticinu nogu na kojoj je bila zakačena crvena kutijica. U njoj se nalazio mali papirić sa nazivom "Golub servis" na vrhu i kodiranom porukom koja se saatoji od 27 delova.

"Nemamo iluziju da ćemo moći da dešifrujemo poruku, zbog same prirode šifri koje su bile napravljene tako da su jedino mogli da ih razumeju pošiljalac i primalac", rekao je jedan od stručnjaka uključen u razbijanje koda.

"Dok god nemamo naznake ko je poruke slao, a ko ih je primao nećemo moći da saznamo o kavoj vrsti šifre se radi" dodao je.

Stručnjaci veruju da su postojala 2 načina šifrovanja poruka: prvi koji je sadržao slučajan "ključ" prikačen za poruku. Ako je "ključ" zaista određen nasumično i poznat je samo pošiljaocu i primaocu onda širfa ni na koji način ne može biti otkrivena.

Drugi način je da je kod zasnovan na nespecifičnom i verovatno uništenom šifrarniku koji se pravi za posebjne vojne operacije, tako da se najveća količina informacija nalazi u najkraćoj mogućoj poruci.

Postoje i nagađanja da je poruku agenta za specijalne operacije a da je joj je konačno odredište bilo Blečli park, ali je ona malo verovatna.

Agenti u okupiranoj Evropi nikada sa sobom nisu nosili zvanične dokumente sa sobom, kako u slučaju eventualnog hapšenja ne bi pali neprijatelju u ruke.

Različiti vidovi šifrovanja i slanja poruka su bili u opticaju za vreme II Svetskog rata sa obe strane, a možda je najpoznatija nemačka elektro mehanička mašina Enigma koja je u svojoj ranoj fazi bila i u komercijalnoj upotrebi u Nemačkoj dvadesetih godina prošlog veka.

Namačka vojska je kasnije uvrstila u njenu regularnu vojnu opremu, a Poljaci su pred sam početak rata 1939. godine otkrili sistem šifrovanja poruka i predali ga francuskim i britanskim saveznicima, koji su tokom II svetskog rata sa uspehom tumačili većinu nemačkih vojnih poruka.

Nastavak na B92...