Izvor: Kurir, 26.Apr.2010, 09:50 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kale u vrhu svetskih otkrića
VRANJE - Nakon obavljenih arheoloških iskopavanja i istraživanja, lokalitet Kale - Krševica, nedaleko od Vranja, najstarije je urbano naselje u Srbiji.
Naselje datira iz 4. veka pre nove ere, a po oceni arheologa, jedan je od najvažnijih i najvećih arheoloških iskopa. Goran Mitrović, kustos i arheolog vranjskog Narodnog muzeja, podseća da je nalazište u Krševici proglašeno arheološkim lokalitetom od izuzetnog >> Pročitaj celu vest na sajtu Kurir << značaja.
- Ispod sloja od četiri metra pojavilo se monumentalno zdanje bačvastog svoda od precizno klesanih tesanika sa dva otvora. Ovaj rezervoar za vodu dugačak je deset, a širok šest metara. Do dna rezervoara za vodu istraživači još nisu dospeli, ali je iskopano četiri metra blata, mulja i izvađeno dosta kamena, otkriven je i jedan sloj sa kostima žrtvovanih konja i pasa - napominje Mitrović.
Po toponimima u okolini Krševice bilo je dosta rudnika olova i srebra, koji su se koristili od najstarijih vremena do Sasa, pa i kasnije. Ovde je nađen i srebrni novac Damastion. Zbog toga se i postavlja pitanje da li je Kale u Krševici, nedaleko od Vranja - Damastion, grad čije je postojanje zabeleženo i opisano, ali koji nikad nije pronađen. Dr Petar Popović, rukovodilac istraživanja, kaže da na Krševici postoje elementi koji odgovaraju Damastionu, ali da je istraženo tek blizu šest odsto ovog organizovanog naselja i da je rano za zaključke.
Na lokalitetu koji ima sve odlike urbanog naselja živelo se luksuzno, što potvrđuje pronađena keramika. Po amforama se vidi da su vino i maslinovo ulje dopremani sa Tasosa i Mende, a zauzvrat na jug je putovalo srebro.
Bezmalo 2.500 godina od nastanka naselje je zatrpavano što nanosima reke, što zemljom sa brda. Ipak, otkriven je čitav niz hlebnih peći, uz zahvatni bok rezervoara najstarije i potpuno očuvane antičke građevine, jedine takve kod nas.
(A. D.)
