Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 14.Nov.2014, 10:39   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Tajne najstarijih gradova na svetu

Gradovi sa hiljadugodišnjom istorijom mogu ponuditi mnogo više od lepe arhitekture i jedinstvenih znamenitosti. Prethodne civilizacije vekovima su ostavljale pečat na ovim gradovima.

Ovi gradovi su puni neverovatnih priča i legendi i oni su najveći mamac iskusnim istraživačima. Ovo su samo neki od najstarijih i najfascinantnijih gradova na svetu koje bi trebalo da posetite.

Damask, Sirija

Kao glavni grad Sirije, Damask je ujedno i najveći >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << grad u zemlji, sa populacijom od preko 4,5 miliona ljudi. Istorija grada seže do 10.000 - 8.000 pre nove ere, što je još uvek tema rasprava. Damask je priznat kao jedan od najstarijih kontinuirano naseljenih gradova na svetu. Smešten između Afrike i Azije, grad ima povoljan geografski položaj na raskrsnici orijenta i Zapada.

Damask je od pamtiveka značajan kulturni, privredni i administrativni centar. Bio je značajna destinacija domaćih i prekomorskih trgovaca i zanatlija. Grad je pun obeležja brojnih civilizacija koje su je stvarale: helenističke, rimske, vizantijske i islamske. Stari grad zadivljuje svojom arhitekturom, uskim ulicama, predivnim zelenim dvorištima i belim kućama.

Atina, Grčka

Atina je glavni grad Grčke sa populacijom od oko 3 miliona ljudi. Naseljena je pre više od 7.000 godina. Peti vek pre nove ere bio je period najvećeg procvata Atine, kada su moralne vrednosti i civilizacijske tekovine prevazišle granice grada i postale kolevka zapadne civilizacije. Vekovima koji su dolazili, mnogi osvajači pokušali su da zavladaju Atinom. Bili su to Persijanci, Makedonci, Rimljani, Mleci, Turci, i svi su ostavili svoj trag u ovom gradu. To je rodno mesto istaknutih filozofa, pisaca, umetnika…

Moderna Atina je kosmopolitski grad, kulturni, medijski, obrazovni, politički i industrijski centar Grčke. Istorijski centar grada se sastoji od Akropolja („visokog grada“), smeštenog na stenovitom brežuljku visokom 50m koji se uzdiže nad gradom. Pre no što su izgrađeni spomenici po kojima je postao slavan bio je mikensko utvrđenje, s kraljevskom palatom opasanom džinovskim zidinama. Brdo ima prekrasan pogled na grad.

S obzirom da je Atina poznata kao arheološki istraživački centar, ona je puna istorijskih muzeja, uključujući i Nacionalni Arheološki Muzej, Vizantijski i Hrišćanski muzej i Novi Akropoljski muzej.

Prilikom posete Atini, nemojte da propustite priliku da posetite luku Pirej, koja je vekovima bila najvažnija luka na Mediteranu zbog svog geo-strateškog položaja.

Vavilon, Libanon

Vavilon je još jedna od kolevki drevnih civilizacija. Osnovali su ga Feničani pre oko 5.000 godina, iako nas prvi znaci života vraćaju i na raniji period. Feničani su imali svoje feničko pismo, iz kojeg se razvilo grčko pismo, a koje je bilo i temelj hebrejskog i arapskog pisma.

Vavilon su osnovali Akadi, dinastija Amorita i nazvali ga Babili, a Grci koji su uvozili papirus iz grada nazvali su ga Babilon (iz ove reči izveden je i naziv Biblija). Prema popularnoj etimologiji, ovaj termin znači “nebeska kapija”. Reč Vavilon danas se koristi i kao opšti simbol za multikulturalnu i multietničku metropolu u kojoj istovremeno zajednički život deli više naroda, vera i jezika. Ponekad označava i veliku gradsku celinu iskvarenu porocima i nemoralom.

Vavilon je čarobna turistička destinacija i ima mnogo toga da ponudi: drevne tvrđave i hramove, slikovite predele sa pogledom na Mediteran, antičke ruševine i luke. Danas je to vrlo moderan grad sa staklenim zgradama, gde takođe možete videti i dodir antike, divna kombinacija tradicije i sofisticiranosti.

Varanasi, Indija

Indija je svetski poznato rodno mesto drevnih civilizacija, religija i duhovnosti, a takođe je i kolevka najstarijih svetskih gradova. Sveti grad Indije, Varanasi se nalazi na obalama reke Gang, a smatra se jednim od najstarijih gradova na svetu. Hindusi veruju da je grad osnovan od strane Boga Šive, a istorija grada seže do 12. veka pre nove ere .

Varanasi, takođe poznat kao Benares, je kultna destinacija hodočasnika i znatiželjnika. Mark Tven je prilikom posete ovom gradu zapisao sledeće: "Benares je stariji od istorije, stariji od tradicije, stariji čak i od legendi, a izgleda duplo stariji od svega toga zajedno." Varanasi je izvanredan kulturni i verski centar mnogim priznatim pesnicima, piscima i muzičarima koncentrisanim u gradu. Među hindusima vlada verovanje da kupanje u reci Gang čisti od svih greha, a da smrt u Varanasiju donosi spasenje. Stoga brojni vernici dolaze u ovaj grad umreti. Procjenjuje se da se svakodnevno na obalama Ganga u Varanasiju kupa preko 60.000 ljudi.

Varanasi je imao veliki industrijski potencijal zahvaljujući svojim svojoj vrhunskoj tkanini, parfemima, skulpturama i slonovači. Danas je Varanasi centar umetnosti i zanata. Ovaj grad može da ponudi sve što možete zamisliti: brokatnu svilu, tkane tepihe, igračke, staklene skulpture i predmete od slonovače, parfeme i razne aksesoare i nakit.

Jerusalim, Izrael

Jerusalim je jedan od najposećenih gradova i najvažnijih verskih destinacija na svetu. Jerusalim je poznat kao sveto mesto jevreja, hrišćana i muslimana. Prema Bibliji, Jerusalim je osvojio kralj David 997 godine pre nove ere i učinio ga glavnim gradom svog ujedinjenog carstva.

Danas Jerusalim naseljava 800.000 stanovnika gde Jevreji čine više od 60 odsto stanovništva. U poslednje vreme Jerusalim je doživeo više tragičnih događaja: izložen je brojnim napadima, opsadama i razaranjima.

Jevreji grad zovu Jerušalajim ili "grad mira", hrišćani ga nazivaju Jerusalim, a muslimani Al Kuds ili Sveti grad. O njegovom značaju govore i njegovi drugi nazivi kao što su "Zlatni grad", "Pupak sveta", "Svetilište svih svetilišta"... Za Jevreje je ovaj grad veoma važan, jer očekuju da će odatle doći mesija, pošto je Jerusalim za njih Božja kuća. Za hrišćane je mesija već bio tu, gde je dočekan kao spasitelj, a kasnije raspet i vaskrsao. Muslimani, pak veruju da je odatle Muhamed otišao na nebo i zato je to za njih treće sveto mesto.

Stari grad je osnovan pre 4 hiljade godina, i podeljen je u četiri četvrti, danas poznate kao hrišćanska, muslimanska, jermenska i jevrejska četvrt. 1981. godine Stari grad je dodat na listu svetske baštine u opasnosti.

Cholula, Mexico

Pre više od 2.500 godina grad Čolula ("grad onih koji su otišli") je bio rezidencija raznih latinoameričkih kultura poput Olmeka, Tolteka i Asteka. Kada je grad osvojen od strane Španaca, počeo je i njegov procvat. Kortez je jednom nazvao Čolulu "najlepšim gradom van Španije".

Danas je to mali kolonijalni grad sa 60.000 stanovnika.

Najistaknutija atrakcija grada je velika piramida Tepanapa sa crkvom na vrhu, najveći spomenik koji je čovek ikada napravio. Sastoji se od više tunela i pećina ukupne dužine od oko 8 kilometara. Međutim, samo 800 metara tunela je otvoreno za javnost.

Legenda s kojom domaće stanovništvo dočekuje turiste je da su stanovnici Čolule, u iščekivanju Korteza, prekrili piramidu zemljom kako je Španci ne bi uništili. Nažalost, ova romantična priča nema uporište u stvarnosti: piramida je bila pod dubokom šumom stotinama godina pre dolaska konkvistadora, potpuno zaboravljena i nepoznata tadašnjim Indijancima.

Jerihon, Palestina

Jerihon je poznat kao jedan od najstarijih gradova na svetu sa kontinuiranim nastanjenjem. Arheolozi su ovde pronašli preko 20 nadovezujućih naselja od kojih je najstarije datirano oko 9000. godine pre nove ere. Danas je Jerihon gradić sa populacijom od 20.000 ljudi. U Bibliji je nazvan „gradom palmi“. Pored toga što je jedan od najstarijih gradova na svetu, Jerihon je i najniži grad na svetu jer se nalazi na nadmorskoj visini od 258 metara ispod nivoa mora.

Jerihon se nalazi u samom centru Palestine, što znači da predstavlja raskrsnicu puteva i idealan trgovinski centar. Štaviše, Jerihon je zbog svoje prirodne lepote i resursa postao uzrok brojnih invazija na drevnu Palestinu.

Najpoznatija mesta su: sakralna građevina, tj. grčki Pravoslavni manastir iz 5. veka nove ere, koji je sagrađen u steni. Zove se Gora iskušenja (Monastery of the Temptation), a mesto na kome je izgrađen, spominje se u Bibliji, kao mesto gde Đavo ili Satana iskušavaju Isusa za vreme njegovog četrdesetodnevnog posta, “Hisham’s Palace” (Palaa Hisam) koja je sagrađena u 17 veku, Tell es-Sultan – najstariji deo grada, muslimanski hram posvećen Mojsiju, pećine Kumrana, dve uticajne sinagoge kao i manastrir svetog Đorđa.

Alepo, Sirija

Grad Alepo je najveći grad u Siriji. U njemu je nastanjeno više od 2 miliona stanovnika. Alepo ima vrlo povoljan geografski položaj, nalazi se na putu koji je povezivao Aziju i Mediteran i preko koga se prevozila svila. Teritorija grada je naseljena pre više od 8.000 godina, ali su arheološkim iskopavanjima pronađeni dokazi o postojanju života koja datira pre skoro 13.000 godina. U raznim epohama Alepo je bio pod vlašću Rimljana, Vizantinaca, Turaka, i kao rezultat toga grad predstavlja mešavinu arhitektonskih stilova.

Stari grad je prepun citadela, škola, hamama i crkvi iz 13. i 14. veka. Stari grad je takođe bogat uskim sokacima i velikim imanjima, dok moderni deo Alepa karakterišu široki putevi i veliki trgovi. Interesantan je podatak da se stari grad Alepo sastoji iz četvrti koji su socijalno i ekonomski nezavisni. Alepo je bio meta stalnih invazija i nemira, a stanovnici su bili primorani da se bore da sačuvaju i učvrste grad. Alepo se često naziva i "duša Sirije".

Centar ovog dinamičnog grada je pod zaštitom Uneskoa, a osim Citadele, džamije iz XI veka i mnogih drugih podjednako značajnih zdanja je i suk (prekriven market) iz XIV veka, čiji su krivudavi hodnici prepuni najrazličitije robe dužine čak 13 kilometara.

Plovdiv, Bugarska

Istorija Plovdiva seže do 4.000 godina pre nove ere što su dokazala mnoga neolitska iskopavanja. Vekovima su se mnoga carstva smenjivala u Plovdivu, iako je prvobitno bio grad Tračana. Kasnije su ga osvojili Rimljani. U srednjem veku Plovdiv je bio primamljiva teritorija za Bugare, Vizantince i Otomansku imperiju. 1885. godine grad je postao deo Bugarske. Danas je drugi po veličini grad u Bugarskoj i predstavlja značajan ekonomski, obrazovni i kulturni centar.

Plovdiv je veličanstven grad uskih popločanih ulica, urednih kuća i čudesne antičke arhitekture. Stari grad definitivno vredi videti, preplavljen je restoranima, radionicama i muzejima, arheološkim nalazištima, crkvama i hramovima.

Liojang, Kina

Dok se većina starih gradova nalazi na Mediteranu, Liojang se izdvaja kao najstariji kontinuirano naseljeni grad u Aziji. On je jedan od sedam velikih antičkih gradova Kine. Grad se takođe smatra geografskim centrom Kine i kolevkom kineske kulture i istorije. Ne postoji ni jedan drugi grad u Kini koji je bio centralno sedište tolikog broja dinastija i careva kao Liojang. Grad je naseljen pre više od 4.000 godina, a danas u njemu živi skoro 7.000.000 ljudi.

Sa tako dugom i uzbudljivom istorijom, Liojang ima zaista mnogo toga da ponudi. Longmen Grottoes, koji je uključen u listu svetske baštine 2000. godine, kao i brojni istorijski budistički hramovi su prava atrakcija za turiste iz celog sveta. Liojang je takođe poznat po hramu belog konja, prvom hramu osnovanom u Kini.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...