Izvor: Nezavisne Novine, 13.Apr.2015, 15:46 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zemlje mnogo, a naroda malo u Rusiji
MOSKVA - Kada se govori o demografskim problemima ogromne Rusije, obično se pomisli na Sibir i Daleki istok, gdje se poslije raspada SSSR rapidno smanjivao broj stanovnika.
Ljudi su ostajali bez posla, pa su bježali u velike gradove, nadajući se da će tamo naći uhljebljenje. Ali, nije manjak ljudi samo tamo iza Urala, nego i u evropskom dijelu Rusije. Problem najveće slovenske države mogao bi se ukratko definisati: zemlje >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << mnogo, a naroda malo.
Rusija je po površini najveća zemlja na svijetu sa 17.075.400 kvadratnih kilometara, a na toj površini živi nešto više od 143 miliona stanovnika. Iako se rusko prirodno bogatstvo nalazi uglavnom u Sibiru, preko Urala živi samo 29 miliona stanovnika!
Inače, Rusija ima 12 gradova koji imaju više od milion stanovnika. Geografska karta Rusije obično zavara slabo informisane, jer veliki komad sjevernog djela zemlje je praktično nenaseljen zbog surovih klimatskih uslova.
Godina 2002. zapamćena je po rekordnom broju razvedenih brakova. Od deset parova, devet se rastalo. Inače, Rusija je po razvodu brakova na drugom mjestu u svijetu, odmah poslije SAD. Najviše je razvoda na sjeveru Rusije, kao i u njenom evropskom dijelu, a najmanje u muslimanskim republikama na Sjevernom Kavkazu. Na to svakako utiče jaka tradicija, kao i religija.
Ako se krene kroz Rusiju vozom ili automobilom, lako se zapaža ta slaba naseljenost i dijelovi koji su potpuno prazni. Po ostacima starih hangara i različitih skladišta vidi se da su nekada, u vrijeme SSSR-a, tamo bili kolhozi ili različite fabrike koje je divlji kapitalizam doveo do bankrota. Iako je u posljednje tri godine veći broj novorođenčadi nego umrlih, još se u toj prostranoj zemlji sve više pojavljuju mjesta, pa i cijeli regioni, koji nemaju stanovnika. To je razlog što se sve češće može čuti pitanje da li može da se dogodi da Kinezi bez ijednog metka osvoje ogromne teritorije dolazeći sve više da rade kao gastarbajteri u sela i gradove na Dalekom istoku.
Zbog nebrige za poljoprivredu i stalnog povećanja uvoza hrane u posljednjih 25 godina rapidno je rastao broj stanovnika u gradovima, a sela su ostajala prazna.
Devedesetih godina, poslije raspada SSSR-a, stalno se smanjivao broj novorođenih, a rasla je smrtnost. Demografi su stalno upozoravili da ruska nacija stari. Tek kad je poslije 2000. godine cijena nafte počela naglo da raste pa se i budžet popunio, rukovodstvo u Kremlju se ozbiljnije pozabavilo demografijom svoje zemlje.
Doduše, postoje regioni u Rusiji u kojima visoku stopu rađanja ne mogu da smanje ni ratovi ni ekonomska situacija. U Rusiji je rekorder po natalitetu grad Argun u Čečeniji. Tamo se na 1.000 stanovnika minulih godina rađalo 46 beba. To je, primjera radi, čak 16 puta više nego u Trubačevsku, gradiću u Brjanjskoj oblasti.
U Trubačevsku, koji ima 16.000 stanovnika, godišnje se na hiljadu stanovnika rode - tri bebe! Ništa bolja stuacija nije ni u gradiću Jefremovu u Tulskoj oblasti, zatim Fokinu, takođe u Brjanjskoj oblasti, pa u Korabljinu u Rjazanjskoj oblasti... Tamo se godišnje rodi troje ili četvoro djece na hiljadu stanovnika. Apsolutni rekorder je mjesto sa šest hiljada stanovnika, Fatež, u Kurskoj oblasti gdje se 2011. rodilo samo petoro djece! Sada se situacija popravlja pa je 2013. rođeno 38 beba...
Suprotan primjer su republike na Kavkazu, sve sami rekorderi u natalitetu. Tek na 14. mjestu po broju rađanja je grad Vidno u Moskovskoj oblasti. U prosjeku, Čečenka rađa troje djece, dok ruske porodice širom zemlje imaju uglavnom jedince ili jedinice. Kavkaz najbolje pokazuje da tamo gdje žele djecu i gdje je jaka tradicija, nikakav nizak standard ne može da zaustavi rađanje.
Ali, zato čisto ruski gradovi vode po broju umrlih. Apsolutni lider te crne statistike je grad Ples u Ivanovskoj oblasti. Tamo je 2003. godine zabilježen rekord umiranja u posljednjih 30 godina. Na hiljadu stanovnika umrlo ih je u toku godine 52. Istoričari kažu da je taj grad paljen u 13. vijeku, poslije napada Mongola i Tatara, ali kasnije je bio obnovljen. A sada opet propada, ovoga puta bez rata.
Prema jednom od novijih istraživanja, u periodu od 2011. do 2013. smrtnost u Rusiji je bila veća od nataliteta u 820 gradova, što je oko tri četvrtine od ukupnog broja gradova i mesta u Rusiji. Negativna tendencija je zaustavljena 2013. godine, pa se sada ipak više rađa nego što umire. Statistika pokazuje da se na hiljadu stanovnika rađa 12,7 stanovnika, a umire 12,3.
Najnovija ekonomska kriza i zapadna blokada mogli bi ponovo da utiču na pad nataliteta u mnogim gradovima Rusije. Doduše, ruske patriote tvrde da se iz inata, poslije uvođenja zapadnih sankcija, povećao broj ženidbi, pišu "Novosti".
Nedostatak posla i nizak standard nisu jedine nevolje ruske provincije. Alkoholizam takođe uzima svoj danak. Tulska, Tverska i Pskovska oblast se odlikuju i time što muškarci u njima najkraće žive u Rusiji - tek malo više od 62 godine. Primjera radi, u Tulskoj oblasti od trovanja alkoholom umire 26 ljudi na 100.000 stanovnika, dok je prosjek u Ruskoj Federaciji devet slučajeva.
Nastavak na Nezavisne Novine...
