Izvor: RTS, 07.Avg.2011, 18:27 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Spor Vatikana i Zagreba
Vatikan zabranio proteste istarskim biskupima, nezadovoljim što je manastir kod Poreča vraćen italijanskim benediktincima. Papa odlučio da benediktincima budu vraćena sva dobra, vredna 30 miliona evra. Protiv papine odluke i politički vrh Hrvatske.
Vatikan je hrvatskim katoličkim biskupima i sveštenicima zabranio da daju izjave o slučaju manastira u župi Dajla, kod Poreča, koji je odlukom pape Bendedikta XVI dodeljen benediktincima iz Italije, čemu se hrvatsko, a naročito >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << istarsko sveštenstvo protivi.
U slučaju kršenja naređenja Vatikana biće sankcionisani najstrožim crkvenim kaznama, izvestila je Hrvatska televizija.
Nakon višednevnih pokušaja istarskih biskupa i sveštenstva da vredne nekretnine ne pripadnu benediktincima, što, prema njihovom mišljenju, nije pravno utemeljeno, Vatikan je hrvatskim sveštenicima zabranio medijska istupanja u vezi s imovinskim sporom.
Kancelaru Porečko-pulske biskupije Iliji Jakovljeviću zabranjeno je javno istupanje, a kako se neslužbeno saznaje, porečko pulski biskup Ivan Milovan otkazao je punomoć advokatima koji su dosad zastupali biskupiju.
Iako nema službene potvrde, čini se da će istarski sveštenici odustati od žalbe na sudsko rešenje po kojem se brojne nekretnine i četiri miliona evra moraju vratiti italijanskim benediktincima iz manastira Pralje.
Priča počinje 1841. godine, kad benediktinici zaveštanjem dobijaju zgradu i zemljište da ih koriste za osnivanje crkvene institucija koja će "jačati veru naroda", uz ogradu da, ako odu iz Dajle, gube pravo korišćenja, u korist pomenute ustanove.
Benediktinci su dobrovoljno otišli 1948. godine. S obzirom na to da se manastir nalazi u nekadašnjoj zoni B, za koju je Osimskom sporazumima iz 1975. dogovoreno da će Jugoslavija, odnosno njene naslednice, platiti obeštećenje svim vlasnicima imovine na tom području, benediktinici su dobili obeštećenje.
Isplaćeno im je 1,7 milijardi italijanskih lira, odnosno tadašnjih 878.000 evra, ali je Tuđmanov režim 1999. godine, odlukom Vrhovnog suda Hrvatske, Dajlu ustupio Porečko-pulskoj biskupiji, nakon čega su benediktinci počeli pravnu akciju za dobijanje manastira i zemljišta.
Protiv toga su, osim istarskog sveštenstva, bili i državni zvaničnici, premijerka Jadranka Kosor i predsednik Ivo Josipović, koji su biskupu Milovanu pre nekoliko dana dali podršku.
Prema sadašnjim procenama, manastir sa stotinama hektara zemlje, koja mu pripada u župi Dajla, vredi oko 30 miliona evra.
Hrvatski mediji komentarišu da ovaj slučaj može da otvori "pandorinu kutiju" revizije Osimskih sporazuma, pa pod znak pitanja može doći više manastira u hrvatskom primorju, ali i ostala imovina i nekretnine koje su, svojevremeno pripadale Italiji.
Osim toga, papinom odlukom stavljena je van snage presuda Vrhovnog suda Hrvatske, što je, sigurno, pravni presedan u odnostima između država.
