Izvor: Blic, 21.Feb.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Rak sve češći među kosovskim Srbima
Rak sve češći među kosovskim Srbima
U Italiji su do sada preminula 34 pripadnika misije NATO na Balkanu koji su boraveći u Bosni i na Kosovu bili izloženi dejstvu osiromašenog uranijuma sadržanog u ispaljivanim protivoklopnim projektilima. Poslednja u nizu žrtava je profesor Đovani Kazeli, koji je boravio na Kosovu posle NATO bombardovanja 1999. godine kao učesnik operacije 'Duga'. Iako ne postoje potpuni podaci, medicinski stručnjaci kažu za 'Blic' da su posledice >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << korišćenja municije sa osiromašenim uranijumom uočljive i kod civilnog stanovništva sa Kosova, a da zdravstvene probleme imaju i naši vojnici koji su bili na dužnosti u kontaminiranom području.
Profesor Kazeli, koji je preminuo pre nekoliko dana, prva je civilna žrtva u Italiji, dok su svi ostali vojnici. Od različitih oblika tumora obolelo je još 270 Italijana. Dugačak spisak žrtava i pritisak javnosti uzrokovao je osnivanje komisije pri italijanskom Senatu koja treba da utvrdi ko je odgovoran.
Projektili sa osiromašenim uranijumom korišćeni su u 112 misija u ratu protiv srpskih trupa, a brojčano najviše, ukupno 40, vodilo se u trouglu Peć-Đakovica-Prizren. Upravo na prostoru gde su posle ulaska NATO na Kosovo stacionirane italijanske trupe.
Vojnici jugoslovenske armije koji su tokom i neposredno posle NATO bombardovanja bili na tom istom potezu i bili izloženi dejstvu osiromašenog uranijuma takođe su podvrgnuti stalnim lekarskim kontrolama na Vojnomedicinskoj akademiji u Beogradu. Kako za 'Blic' kaže načelnik Instituta za medicinu rada VMA, pukovnik Milan Mišović, među tim vojnicima nema porasta tumora, ali ima povećanog broja oboljenja jetre i bubrega.
- U početku smo pratili zdravstveno stanje ukupno 2.000 vojnika da bi se za ovih pet godina taj broj smanjio na 400. Njih 400 su visokorizična grupa i tražićemo da i narednih pet godina pratimo njihovo zdravstveno stanje. Svi ti vojnici bili su na Kosovu, uglavnom u pograničnom delu ka Albaniji. Učestvovali su u dekontaminaciji područja, izvlačenju ljudstva i tehnike - ističe pukovnik Mišović.
Ovaj stručnjak dodaje da se najčešće radi o promenama na jetri takozvanoj masnoj degenarciji ovog organa. On tvrdi da 'povećanje broja oboljenja jetre i bubrega nije statistički značajno'.
- Iako mi pratimo zdravstveno stanje vojnika izloženih osiromašenom uranijumu, mogući uzroci promena na organima su i uslovi u kojima su boravili, hrana, pušenje... Oni su po 20 dana bili po rovovima, a jeli su samo konzerve - zaključuje pukovnik Mišović.
U južnoj pokrajini nije do sada rađeno nijedno ozbiljno istraživanje o posledicama NATO bombardovanja i delovanju osiromašenog uranijuma na civilno stanovništvo. Ni kosovska vlada, kao ni ondašnje ministarstvo zdravlja nije ispitivalo da li je povećan broj tumora, kojih, kao ni moguće uzroke.
- Imamo porast broja malignih tumora, posebno malignog melanoma i to sa smrtnim ishodom. Za osam godina, preciznije od ‘91. do ‘99. godine u našoj opštini Štrpce bilo je četvoro obolelih od malignog melanoma. Za samo godinu dana posle bombardovanja, 2000. i 2001. godine, razbolelo se od istog tumora čak osam ljudi. Trenutno je oboleo i jedan moj prijatelj - iznosi tragične podatke u izjavi 'Blic' doktor Saša Krstičić, šef internističke službe Doma zdravlja u Štrpcu.
Kako kaže doktor Krstičić, ova vrsta kožnog tumora nastaje i kao posledica aktiviranja mladeža, ali se dovodi u vezu i sa zračenjem. On dodaje da je u toj kosovskoj opštini povećan broj pacijenata sa tumorom pluća, creva i želuca, ali ističe da je i u svetu broj obolelih od tih tumora sve veći.
Poslednja istraživanja o porastu broja ljudi sa tumorom na Kosmetu objavljena su u srpskom stručnom časopisu 'Praksis medika'. Posle bombardovanja zabeležen je i porast malignih oboljenja na području severnog Kosova. Na osnovu podataka koje su iznela trojica lekara bolnice u Kosovskoj Mitrovici, posle ‘99. došlo je do drastičnog povećanja broja obolelih od tumora pluća, mokraćne bešike i bubrega.
Po rezultatima istraživanja, 1997. godine na odeljenju pneumofiziologije mitrovačke bolnice bilo je 2,6 odsto obolelih od tumora pluća, a 2000. godine taj procenat je porastao na čak 22 odsto. Po istom istraživanju, na urologiji je pre bombardovanja bilo 1,6 odsto obolelih od tumora, a 2000. deset puta više. Grupa lekara koja je objavila taj rad konstatuje da na svim ostalim odeljenjima ima sve više obolelih od tumora, ali ne sa tako velikim procentom. Istraživači su konstatovali i da je došlo do povećanja broja ljudi sa malignim oboljenjima u starosnoj grupi od 30 do 40 godina, dok su ranije maligna oboljenja najčešće bila vezana za stariju dob, za sedmu i osmu deceniju života.
U Italiji se nadaju da će novoformirana državna komisija utvrditi odgovornost Generalštaba italijanske vojske jer nisu propisali mere predostrožnosti koje godinama poštuju Amerikanci. Odgovornost za nesreću koja je zadesila civile niko i ne pokušava da utvrdi. Željka Jevtić
