Izvor: SandzakPress.net, 14.Jun.2017, 12:49   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Promocija knjige “Prezimena” Saliha Selimovića

Nova Varoš – Historičar iz Sjenice prikupio podatke o 740 prezimena na Sjeničko-pešterskoj visoravni Koreni porekla i grane loze,  svedočanstva o nastanku i nestajanju prezimena na prostoru gde su se ukrštali vetrovi, putevi, vojske, vere… Poštovaoci pisane reči, a posebno ljubitelji istorijsko-geografske građe, imaće priliku da se u četvrtak (15. juna), u novovaroškoj Biblioteci upoznaju sa 11. knjigom Saliha Selimovića (73), profesora i istoričara iz Sjenice – „Prezimena >> Pročitaj celu vest na sajtu SandzakPress.net << i njihovo poreklo na Sjeničko-pešterskoj visoravni“. Promocija je zakazana za 19 sati, a o proletos objavljenoj knjizi u izdanju užičkog „Grafičara“, pored autora, govoriće nekoloiko poznavalaca njegovog dela, dok će članovi amaterske glumačke družine kazivati odlomke iz knjige. Tragajući po arhivama, prelistavajući hiljade stranica knjiga i periodike, ali i tabanajući po selima, od Kladnice, do Bara, Dolića, Buđeva, Korita i Karajukića Bunara, istraživač je među korice knjige sabrao podatke o 740 prezimena, o korenima familija, odakle su im stigli preci i gde su se sve zaputili i svili gnezda.Uz grananje loze, autor donosi i niz pojedinosti o znamenitim imenima, a kod pravoslavaca navodi i krsne slave. – Najveći broj prezimena nastao je u drugoj polovini 19. veka, a neka su starinom, još iz 16. veka – kaže Selimović.- Uz pisane tragove, kazivanja najstarijih ljudi, bez obzira na svu moguću subjektivnost, bila su, ipak, dragocena i najčešće putokaz za dalja istraživanja. Moram da kažem i to da sam nailazio na nerazumevanje, pa čak i na otvoreno odbijanje saradnje kod pojedinaca. Mnoga prezimena su se menjala iz više razloga… Ovde su se vekovima ukrštali vetrovi, putevi i karavani, a na strateški važnom prostoru sukobljavali interesi i vojske. Zato su i zanimljivi podaci o kretanju i gde se naseljavalo i selilo pravoslavno i muslimansko stanovništvo, kako su ovamo stizali Vasojevići, Kuči, Piperi, Moračani, ali i Klimenti, Malisori i druga katolička plemena od Skadra i okoline. Na istorijske lomove i seobe uticalo je i to što je ovaj prostor bio „kopča“ između Bosanskog i Kosovskog vilajeta, Kneževine Srbije i Crne Gore, a zatim i kao tampon zona i koridor do „toplih mora“ moćnih komšija. Autor knjige Salih Selimović  – Stanovništvo je odlazilo i dolazio i, što je rekao jedan od sagovornika, „stalno je vrvilo“ – naglašava Selimović.- Ratovi, bune, ustanci, razne epidemije, agrarna prenaseljenost, krvna osveta, pa i svakovrsni pritisci bili su uzroci stradanja i migracija, a na opstanak naroda ulogu su imale i prirodno-geografske karakteristike prostora s prosečnom nadmorskom visinom od oko 1200 metara. Pišući o poreklu porodica, autor knjige navodi da su prezimena upisivana po ocu ili mnogo ređe po majci. Nastajala su i po zvanju i titulama rodonačelnika, mnoga su registrovana po zanimanju rodonačelnika, nadimku, nekoj telesnoj i karakternoj osobini, zatim u vezi sa nekom životinjom ili biljkom. Postoje prezimena kaže, i kao atroponimi, ojkonimi ( po mestu ili kraju) ili kao etnonimi (po etničkom, plemenskom, bratstveničkom pooreklu). Slelimović podseća i na najbrojnija prezimena na Sjeničko-pešterskoj visoravni, kao i bez kojih su porodica, pravoslavnih i muslimanskih, matične knjige… Nastavlja istraživanja – Ostajem u obavezi da nastavim istraživanja, jer nisam sva stara, starija i novija prezimena uspeo da prikupim i obradim u onoj meri kojoj sam želeo – ne predaje se neumorni istraživač i hroničar visoravni. Izvor: Zlatar info, D. Gagričić

Nastavak na SandzakPress.net...