Izvor: Blic, 26.Maj.2008, 08:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Najdelotvorniji krioterapija i laser
HPV je najčešća polno prenosiva bolest, ali većina ljudi nije ni svesna da je inficirana jer simptomi obično izostaju, kao i zdravstveni problemi.
- Genitalni HPV izaziva genitalne bradavice - jednostruke ili višestruke izrasline koje se pojavljuju na genitalnim područijima i mogu da imaju oblik cveta - objašnjava dr spec. Slavica Vasiljević, ginekolog. - Određeni tipovi genitalnog HPV-a, poznati kao visokorizični HPV, jedan su od faktora rizika za obolevanje od raka >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << grlića materice, a mogu da utiču i na razvoj raka anusa, vagine, stidnice ili penisa. U skoro svim slučajevima pretkancerogenih promena na cerviksu uzročnik je HPV.
Tipovi i razlike humanih papiloma virusa
Razlikujemo dve kategorije HPV-a, visokorizične i niskorizične.
Niskorizični HPV izaziva genitalne bradavice, ali ne uzrokuju pretkancerogene promene na cerviksu. Većina ljudi sa HPV-om ni ne zna da su zaraženi jer nisu dobili bradavice. Bradavice mogu da se pojave nedeljama, mesecima ili čak godinama nakon seksualnog kontakta sa osobom zaraženom HPV-om. Genitalne bradavice su najčešće povezane sa tipovima HPV-a 6 i 11. Osim ova dva tipa, među niskorizične HPV spadaju i 42, 43, 44.
Visokorizični HPV mogu da uzrokuju promene koje vode do pretkancerogenih promena na grliću materice ako se ne leči. Ako imate visokorizični HPV, ne znači da imate rak grlića materice. Obično, visokorizični HPV ne uzrokuje zdravstvene probleme i sam od sebe nestaje. Visokorizični HPV koji se non-stop pojavljuje je jedan od primarnih faktora rizika u nastanku raka grlića materice. Seksualno prenosivi visokorizični HPV uključuju tipove 16, 18, 25, 26, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 69, a moguće je i nekoliko drugih.
Znakovi i simptomi HPV-a
Određene vrste HPV-a pogoduju razvoju genitalnih bradavica (jedna ili više izraslina koje se pojavljuju u genitalnom području). One obično izgledaju kao mekane, vlažne otekline ružičaste ili boje kože. Mogu biti jednostruke ili višestruke, ispupčene ili ravne, male ili velike, a ponekad se pojavljuju u grupi pa liče na cvet. Mogu se pojaviti nedeljama ili mesecima nakon zaraze virusom.
Genitalne bradavice mogu se pojaviti u vagini ili izvan nje, na stidnici, vratu materice, preponama u ili oko anusa.
Vrlo retko genitalne bradavice mogu da se pojave u ustima ili u grlu osobe, nakon oralnog seksa sa osobom zaraženom HPV-om.
Genitalne bradavice obično nemaju simptome, ali ako se pojave simptomi, uključuju svrbež, krvarenje i bol.
Faktori rizika
Faktori rizika za obolevanje od HPV uključuju:
- Seksualni odnos sa visokorizičnim partnerom. Seksualni odnos sa osobom koja je imala brojne seksualne partnere pre vas ili je bila zaražena sa HPV-im povećava rizik od infekcije.
- Pušenje. Ako ste bili izloženi HPV-u i pušite, povećava se rizik od razvijanja simptoma. Rizik od razvoja pretkancerogenog ili kancerogenog stanja se takođe povećava.
- Ako vam je oštećen imunitet. Ljudi sa oslabljenim imunitetom, kao što su ljudi oboleli od AIDS-a i sa drugim određenim oboljenjima imaju povećan rizik zaraze HPV-om.
Dijagnoza HPV-a
Postojanje HPV se utvrđuje kliničkim (ginekološkim ili urološkim pregledom), citološkim ili histološkim pregledom i korišćenjem metoda molekularne biologije.
HPV se može dijagnostifikovati PAPA testom - napravi se bris grlića materice koji se testira i otkriva postoje li u uzorku kancerogene ili pretkancerogene ćelije.
Ako su bradavice male i ne mogu dobro da se vide vizuelnim pregledom, tada lekar može da uradi kolposkopiju - test kod kojeg se koristi kolposkop, instrument sa lupom, kako bi se bolje videla vagina i grlić materice. Ovaj pregled pomaže lekaru da uoči bradavice i drugo abnormalno tkivo.
Lečenje HPV-a
Ne postoji lek za HPV, ali većina zaraženih ljudi nije potrebno lečenje jer im se telo samo uspešno bori protiv virusa. Kod manje od jedan odsto pacijenata sa HPV infekcijom razviju se problemi, poput genitalnih bradavica. Postoji nekoliko načina lečenja genitalnih bradavica, uzrokovanih HPV-om. Način lečenja zavisi od sledećih faktora: veličini bradavica i mesta na kome se nalaze, njihovom broju, željama pacijenta, raznim propratnim pojavama. Cilj lečenja je da se uklone bradavice i neprijatni simptomi. Genitalne bradavice se mogu lečiti kremama i gelovima (antimikotici, kaustici, induktori interferona i sam interferon-alfa), koji se uzimaju na recept. Osim lekovima, bradavice se mogu ukloniti i hirurškim zahvatima: krioterapijom, hemikalijama i kiselinama, elektrokauterizacijom, laserom ili hirurški ekscizijom.
Prevencija
Za prevenciju HPV-a za sada se koristi vakcina „gardasil". Prema kliničkim istraživanjima, vrlo je delotvorna protiv zaraze sa virusom tipa HPV 16 i 18, koji su uzrokuju rak grlića materice u preko 70 odsto slučajeva. Ova vakcina takođe štiti i od tipova HPV 6 i 11 koji izazivaju genitalne bradavice u oko 90 odsto slučajeva. Vakcinacija se preporučuje ženama od 11 do 25 godina.
Za sada se to smatra najboljom metodom prevencije genitalnog HPV-a. Žene koje su vakcinisane trebalo bi da nastave sa strategijom prevencije koja uključuje PAPA test i ginekološki pregled.
Smanjenje rizika
- Smanjenje broja seksualnih partnera. Oni koji nisu u dugoj vezi, smanjenjem broja partnera smanjiće i rizik od obolevanja.
- Korišćenje kondoma.
- Izbegavanje seksualnih odnosa sa partnerom koji ima genitalne bradavice. Osobi kojoj su vidljive genitalne bradavice se preporučuje da apstinira od seksa dok se bradavice ne uklone.
- Redovni PAPA test. Ovi testovi ne sprečavaju širenje HPV-a, ali mogu da pomognu u otkrivanju abnormalnih promena na ćelijama, koje bi eventualno mogle da dovedu do pojave raka ili drugih komplikacija.
