Izvor: Nezavisne Novine, 08.Maj.2017, 16:50 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Deveti maj - od rata do pobjede, od zajednice za čelik do EU
BEOGRAD - Devetog maja 1945. kapitulacijom nacističke Njemačke okončan je Drugi svjetski rat u Evropi i 9. maj se od tada obilježava kao Dan pobjede.
Bezuslovnu kapitulaciju Njemačke u Berlinu je nešto iza ponoći 8. maja 1945. potpisao feldmaršal Vilhelm Kajtel, u ime Sovjetskog Saveza potpisnik je bio maršal Georgij Žukov, a u ime zapadnih saveznika britanski vazduhoplovni general Artur Teder.
Time je formalno završen Drugi svjetski rat u Evropi, ali >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << su ostaci njemačkih trupa i njihovih saveznika još nekoliko dana pružali otpor, a u Jugoslaviji je to potrajalo do 15. maja.
U ratu koji je trajao nešto manje od šest godina, našla se 61 država i oko 110 miliona vojnika.
Procjene govore od 50 do 80 miliona poginulih, od toga je civila bilo između 38 i 55 miliona.
Državna komisija bivše Jugoslavije svojevremeno je objavila da je u ratu poginulo 1.706.000 osoba, među njima više od 300.000 boraca.
Deveti maj obilježava se i kao Dan Evrope, jer tog je dana 1950. godine ministar spoljnih poslova Francuske Robert Šuman objavio deklaraciju kojom je pozvao na uspostavljanje novog poretka u kojem ne bi bilo mjesta za sukobe među evropskim zemljama.
Suština njegove ideje bila je u uspostavljanju zajedničkih tijela, tačnije odnosa, najprije u proizvodnji i distribuciji uglja i čelika kao temelja industrijske snage.
Prvi koraci na tom putu bili su formiranje posebnih, naddržavnih tijela u oblasti proizvodnje i distribucije čelika i uglja, a Šuman je prvenstveno imao u vidu odnose Francuske i Njemačke.
Naredne godine osnovana je Evropska komisija za ugalj i čelik, koja je vremenom prerasla u Evropsku ekonomsku zajednicu, da bi četiri decenije kasnije, 1991. u holandskom gradiću Mastrihtu bila proglašena Evropska unija.
Ugovor o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i čelik potpisale su Francuska, Savezna Republika Njemačka, Italija, Danska i zemlje Beneluksa - Belgija, Holandija i Luksemburg, a Evropski savjet je 1955. godine u Milanu odlučio da se dan objavljivanja Šumanovog plana, 9. maj, obilježava kao Dan Evrope.
Inače, ugovor o EU, poznat i kao Ugovor iz Mastrihta od 7. februara 1992, stupio je na snagu 1. novembra 1993. godine i utvrdio je tri stuba EU: nadnacionalni, zajedničku spoljnu i bezbjednosnu politiku i saradnju u oblasti pravosuđa i u unutrašnjim poslovima.
Evropsku uniju danas čini 28 država, u kojima živi oko pola milijarde ljudi.
Nastavak na Nezavisne Novine...
