Izvor: Blic, 09.Okt.2016, 07:55 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Avanturistički let srpskog pilota koji je PROMENIO ISTORIJU
Krajem marta 1927. godine u blizini Bežanijske kose otvoren je aerodrom "Beograd", uz veliko narodno okupljanje, veselje i akrobaciju 25 avio lovaca. Mesec dana kasnije, hrabri piloti su krenuli u avanturistički let do Bombaja kako bi pomogli avijaciji u zemlji, a let je zapamćen kao istorijska avantura koja je i više nego pomogla daljem razvoju avio prevoza.
Pre otvaranja aerodroma u blizini Bežanijske kosi osnovano je Društvo za vazdušni saobraćaj "Aeroput". Pravila novoosnovane >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << avio kompanije su upućena Ministarstvu trgovine i industrije koje ih je odobrilo 13. marta 1926. godine.
Posle toga se pristupilo upisivanju akcija, međutim upis je išao daleko ispod očekivanja, i dalji rad društva je bio besmislen, bez prethodnog dogovora sa državom da pomaže društvu novčano i u naturi. Međutim i posle potpisanog ugovora, upis akcija je slabo išao, pa je "Aeroputu" pretilo ukidanje.
Opasna slamka spasa
Tadija Sondermajer, inženjer, avijatičar i društveni aktivista, jedan od onsivača i članova društva, predložio je da zajedno sa ruskim oficirom, a i vojnim pilotom Leonidom Bajdakom, obavi let Pariza-Beograd-Bombaj i da na taj način dokažu vrednost i sposobnost avijatičara, računajući da će posle njihove avanture biti bolji upis akcija kao i da će let da pomogne razvitku "Aeroputa" i avijacije.
Ministarstvo vojske i mornarice im je dalo dozvolu i ustupilo avion "Potez 25". Tada je i kupljena licenca po kojoj se u zemunskoj fabrici aviona "Ikarus" ovaj avion proizvodio od 1928-1932. godine.
Zbog dužine leta avionu su dodati rezervoari za gorivo, a ugrađeni su i tada najmoderniji navigacioni instrumenti.
Početak avanturističkog leta
Nakon kratih priprema, 20. aprila 1927. godine Tadija i Leonid su krenuli u avanturu. Leteli su preko Beograda i Male Azije, odnosno Turske, do Alepa. Odatle su preko Bagdada išli do Basre, grad koji je danas na jugu Iraka.
Oluje i menjanje pravca
Od Bliskog istoka pa sve do reke Ind često su ih pratile pustinjske oluje i jaki vetrovi, koji su avion skretali sa pravog puta.
Iz Basre su leteli iznad Persijskog zaliva, a zatim iznad obale Arabisjkog mora (severozapadni deo Indijskog okeana), pa sve do Karačija u britanskoj Indiji (današnji Pakistan).
Od Karačija do Bombaja je bila poslednja etapa njihovog avanturističkog leta.
Piloti su uspeli i stigli su do svog cilja, a zatim su se posle 14.800 kilometara, 14 etapa i 11 dana putovanja, tokom kojih je bilo i 89 sati efektivnog leta, vratili u Beograd gde su sleteli 2. maja 1927. godine.
Svečani doček u Beogradu
U Zemunu je tada hrabre pilote dočekalo oko 30.000 ljudi koji su došli da pozdrave svoje heroje. U julu iste godine Tadija i Leonid su odlikovani Ordenom belog orla četvrtog reda.
Tadijina ideja je uspela, i to ne zato što je uspeo i odleteo do Bombaja i nazad do Beograda, već zato što je tri meseca nakon avijatičarske avanture upisano više od 30.000 akcija društvu "Aeroput" i to mu je omogućilo da nastavi sa daljim radom.
"Aeroput" je tako postao prva kompanija za civilni avio prevoz, a zatim se povezala sa svim važnijim vazdušnim linijama u zemlji, kao i sa velikim međunaronim avio putevima. Tadija Sondermajer je izabran da bude na čelu uprave "Aeroputa".
