Izvor: Blic, 15.Okt.2005, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Glas savesti zapadnog sveta
Glas savesti zapadnog sveta
Harold Pinter, dobitnik ovogodišnje Nobelove nagrade za književnost, jedan je od najznačajnijih dramskih pisaca 20. veka i smatra se najvećim britanskim živim dramskim piscem. Ove sedmice proslavio je 75. rođendan.
Njegovo prezime je ušlo u opštu upotrebu kao sinonim za stil. Pridev 'pinterovski' koristi se uz brojne pozorišne odrednice, a podrazumeva tipičan britanski stil, napetost i ambivalentnost. Počeo je da se primenjuje >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << 1960, samo tri godine posle prvog izvođenja njegove prve drame 'Soba'. Harold Pinter je rođen 1930. u Ist Endu, siromašnijem delu Londona. Otac mu je bio krojač, poreklom portugalski Jevrejin. Proveo je 'dve nesrećne godine' studirajući na Kraljevskoj akademiji dramskih umetnosti, a zatim je odlučio da godinu dana 'malo luta'.
Oduvek je bio čuven po svojim nezavisnim političkim stavovima, a još daleke 1949. godine novčano je kažnjen jer je odbio da služi vojsku zbog prigovora savesti. Pinter je na kraju 20. veka postao ono što je Žan-Pol Sartr bio sedamdesetih godina, neka vrsta savesti zapadnog sveta i glas razuma u ratnohuškačkoj atmosferi koju su svetske sile stvorile zbog svojih imperijalnih ciljeva. Ovaj pisac glasno i uporno negoduje protiv zloupotrebe državne moći širom sveta, između ostalog hrabro je napao američko-britansku alijansu povodom bombardovanja Srbije 1999. godine. Na tu temu snimio je odličan dokumentarac koji je prikazan u Domu omladine Beograda iste godine.
U poplavi komercijalnog pozorišta kod nas, Pinterovi komadi ne igraju često na srpskim scenama. Pinterove nove drame ('stare' su štampane 1982) kod nas su izdale samo izdavačke kuće 'Lapis' (1995) i 'Istar' (2002) u prevodu Borivoja Gerzića.
Prva drama Harolda Pintera 'Povratak' u našem pozorištu je izvedena u 'Ateljeu 212', i to 1967. godine.
Predstavu je režirao Denis Keri, a igrali su Ljubiša Jovanović, Mića Tomić, Danilo Bata Stojković, Dejan Čavić i Maja Čučković. Zanimljivo je da je ulogu Lenije, Maksovog sina, tada igrao Bora Todorović, koji je u poslednjoj verziji Pinterovog 'Povratka' u 'Zvezdara teatru', izvedenoj 2003. godine (režija Nikita Milivojević), igrao Maksa.
Ž. Jovanović - T. Nježić
