Izvor: Blic, 13.Avg.2008, 08:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Milost za Vjetrenicu
RAVNO - Vjetrenica, svetski poznata i najveća pećina u BiH, ozbiljno je ugrožena nepromišljenim i opasnim planovima o turističkoj upotrebi ovog lokaliteta. Opasnost raste iz dana u dan, a planirana gradnja kemenoloma u Popovom polju i sistema za crpljenje vode iz Vjetrenice dodatna je pretnja ovom zanimljivom pećinskom fenomenu, upozoravaju ekolozi.
Domaći i međunarodni stručnjaci, među kojima su i profesor Boris Sket, Roman Ozimec, Katarina Ditmar de la Kruz, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Eleri Hemilton-Smit, pokrenuli su inicijativu za zaštitu ovog spomenika prirode i poznatog turističkog odredišta smeštenog 300 metara istočno od Zavale, na zapadnom rubu Popovog polja, u opštini Ravno u FBiH. Pećina je 12 kilometara udaljena od Slanog, na obali Jadranskog mora.
Predsednik Speleološkog udruženja „Vjetrenica-Popovo polje" Ivo Lućić, zajedno sa brojnim domaćim i međunarodnim stručnjacima, uputio je nadležnim institucijama BiH molbu za pomoć i podršku projektu istraživanja, popularizacije i zaštite pećine.
- Vodeće političke grupe forsiraju industrijski razvoj na ovom području, a pri tome se ne poštuju propisane ekološke odredbe, nemamo ni adekvatnih zakona iz ove oblasti, a ni podršku javnih institucija i administracije iako je BiH potpisala neke međunarodne konvencije iz oblasti zaštite pećina i krša - rekao nam je Lučić.
Iz cele priče, dodao je, nameće se utisak da „postoji prećutna saglasnost da se umanji prirodna vrednost Vjetrenice kako ne bi bila smetnja industrijsko-poljoprivrednoj upotrebi ovog svetski poznatog kraškog krajolika".
Vjetrenica, svetski poznata pećina, osim niza izuzetnih kraških vrednosti, vodeća je i po podzemnom biodiverzitetu. Do sada je u njoj zapaženo gotovo stotinu pećinskih životinjskih vrsta, od kojih su mnoge endemi. Oko 35 vrsta je po prvi put zapaženo i naučno opisano upravo u Vjetrenici, što pećinu čini živim muzejom. U ovoj pećini je do sada pronađen čitav niz zanimljivih peleontoloških nalaza, među kojima se izdvaja kostur leoparda, pronađen 1968. godine. Neke životinjske vrste Vjetrenice ne postoje nigde u svetu.
Najuglednije institucije za zaštitu pećina i krša predložile su da Vjetrenica, koja je od 1950. zaštićeni spomenik prirode, bude proglašena nacionalnim parkom. Pećina je zajedno sa Popovim poljem upisana u Smaragdnu mrežu, a predložena je za Uneskovu Listu svetske baštine.
- Međutim, da bismo to uspeli ostvariti, neophodna nam je institucionalna podrška na nivou BiH, jer se lokalna vlast do sada planiranjem i upotrebom tog prostora pokazala kao njegova najveća opasnost - rekao je Lučić.
Međunarodna podrška zaštiti pećine
Odeljenje za kraš Svetske komisije za zaštićena područja i Međunarodna organizacija za biologiju podzemlja, koje su podržale zaštitu Vjetrenice, uputile su zahtev vlastima BiH da budu obustavljene sve aktivnosti koje bi mogle biti štetne za ovo područje i ponudile stručnu pomoć u očuvanju zaštićenog područja. Vjetrenica ima 6.300 metara podzemnih kanala koje krase prostrani hodnici i dvorane, magičan pećinski nakit, brojna jezera, vodopadi, potoci, a dominantno je i strujanje snažnog vetra po kojoj je pećina, najverovatnije, i dobila ime.
