Izvor: Večernje novosti, 08.Sep.2013, 13:46   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Glagoljica - ekskluzivno hrvatsko pismo

NA Hrvatskom katoličkom sveučilištu u Zagrebu 27. i 28. septembra biće „Međunarodni znanstveni skup Trećoredska glagoljaška tradicija u europskom kontekstu“ . Kao što komplikovan naziv kaže, katolički monaški red franjevaca nosilac je još jednog propagandnog projekta u kome se dokazuje da je glagoljica ekskluzivno hrvatsko pismo. Oni tvrde da su baštinici drevnog slovenskog pisma glagoljice, koje su sredinom 9. veka stvorili sveti Ćirilo i Metodije iz Soluna. On nije ni blizu Hrvatskoj, >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << a najstariji natpisi glagoljicom potiču iz današnje Bugarske i Moravske u Češkoj. Ipak, Franjevci se ne daju. - Glagoljsku tradiciju su od 15. veka prihvatili i prenosili kao temelj svoga duhovnog nasleđa franjevci trećoredci glagoljaši, monaška zajednica koja nastaje u Zadru. I nakon pet vekova franjevci trećoredci glagoljaši, direktni naslednici ćirilometodske kulturne tradicije, čuvaju glagoljicu kao svoj kulturni i duhovni identitet - piše u najavi „naučnog“ skupa. Međutim, stvari stoje malo drugačije. Glagoljica je smišljena kao carigradski, vizantijski i pravoslavni projekat, radi širenja hrišćanstva među Slovenima.KO JE UKRAO ĆIRILICU? NEDAVNO je i u katoličkom „Glasu koncila“ u franjevačkom stilu, o glagoljici i „hrvatskoj ćirilici“ govorila dr Marinka Šimić sa Staroslavenskog instituta u Zagrebu. - Prema koncepciji filologije 19. stoleća, čije posledice osećamo do danas, sve što je pisano ćirilicom pripada srpskoj filologiji, a ono što je pisano glagoljicom hrvatskoj. U tu su zamku padali i padaju mnogi Hrvati. Istorijska je činjenica da su hrvatsku ćirilicu prisvajali srpski jezikoslovci - otkrila je dr Šimić. Ovakve izjave spadaju u domen društvene patologije, a ne društvenih nauka, smatra prof. dr Milan Brdar iz Instituta društvenih nauka u Beogradu. - Postoji pojam „principa ogledala“ kada počinitelji nedela pripisuju svoje zločine žrtvi. U ovom slučaju kradljivci srpske kulturne baštine tvrde da su njeni vlasnici, a Srbe optužuju za krađu sopstvenog identiteta - smatra dr Brdar. Sve je počelo polovinom devetog veka, kad je velikomoravski knez Rastislav zatražio od vizantijskog cara Mihajla Trećeg da mu pošalje misionare koji bi podučavali i opismenjavali njegov narod na slovenskom jeziku. Car šalje braću Konstantina i Metodija iz Soluna, „jer svi Solunjani dobro govore slovenskim jezikom“, kako beleže njihovi savremenici. Sloveni su se do tada koristili latinskim i grčkim pismom, ali i sopstvenim „črtama i rezama“ (verovatno nekom vrstom runa). Oko 863. godine Konstantin završava stvaranje novog slovenskog pisma - glagoljice i preko zapadnog Balkana odlazi u Moravsku s bratom Metodijem i drugim misionarima. Hrišćanske knjige prevedene sa grčkog na dijalekat Južnih Slovena iz okoline Soluna, bile su razumljive i moravskim Slovenima. Misija pod pokroviteljstvom Carigrada od početka se suočila sa žestokim otporom germanskog sveštenstva potčinjenog Rimu. Posle smrti Kirila i Metodija germansko sveštenstvo uz podršku pape Stefana Petog uništava slovensku crkvenu organizaciju u srednjoj Evropi proterivanjem, zarobljavanjem i ubijanjem učenika i saradnika solunske braće. Deo učenika, među kojima su najistaknutiji Kliment i Naum Ohridski, uspeva da umakne na Balkan gde nastavlja rad na slovenskoj pismenosti. Tada nastaje poboljšana slovenska azbuka - ćirilica, mada se glagoljska tradicija i dalje neguje u ohridskom centru. Odatle stiže i do teritorije današnje Hrvatske, ali ne preko franjevaca. Primorje je tada u vlasti Vizantije, a potom srpske vlastele, o čemu svedoči činjenica da je Sveti Sava u Stonu, na poluostrvu Pelješac, još 1219. osnovao humsku episkopiju. Ovom oblašću je posle Vizantije vladao Nemanjin brat Miroslav i njegovi potomci, za čijeg vremena se promenilo devet pravoslavnih humskih episkopa. Sveštenstvo i stanovništvo srpskog Pomorja bilo je većinsko pravoslavno, ali u kasnijim vekovima je masovno prekrštavano, u čemu su najveću ulogu imali fanatični franjevci. Ovaj monaški red je vodio prekrštavanje Srba i u NDH.

Nastavak na Večernje novosti...