Izvor: Blic, 03.Avg.2015, 15:32   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Navršava se 20 godina od proterivanja Srba u "Oluji"

Navršava se 20 godina od početka hrvatske vojno-policijske akcije "Oluja" u kojoj je avgusta 1995, prema podacima dokumentacionog centra "Veritas", poginulo i nestalo 1.853 Srba, a proterano najmanje 220.000 stanovnika nekadašnje Republike Srpske Krajine, područja koje je tada bilo pod zaštitom Ujedinjenih nacija.

U akciji koja je počela 4. avgusta, oko 130.000 pripadnika oružanih snaga Republike Hrvatske, uz podršku NATO, kao i jedinica Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Armije BiH (ABiH), osvojili su glavni grad nekadašnje RSK Knin 5. avgusta 1995. godine.

Slab otpor pružalo je oko 40.000 pripadnika Vojske RSK i oko 10.000 iz oružane formacije bivše Autonomne pokraine Zapadna Bosna, lojalni Fikretu Abdiću.

U Hrvatskoj se 5. avgust godinama obeležava kao Dan pobede i domovinske zahvalnosti za akciju "Oluja", a nedavno je, na zajedničkoj sednici vlade Republike Srbije i Republike Srpske, 5. avgust proglašen Danom žalosti u Srbiji i Republici Srpskoj.

Odluku o napadu na prostor sever Dalmacije, Liku, Kordun i Baniju je na predlog tadašnjeg komandanta sektora Jug hrvatskih oružanih snaga generala Ante Gotovine, doneta na ostrvu Brioni 31. jula 1995.

Na tom sastanku državnog i vojnog vrha predsednik Hrvatske Franjo Tuđman je jasno definisao cilj operacije poručivši da treba naneti "takve udarce Srbima da praktično nestanu s ovih prostora".

Najviše stradali civili

Među stradalima, prema podacima Veritasa, nalazi se 1.196 (65 odsto) civila, od kojih su oko tri četvrtine bili stariji od 60 godina.

Među žrtvama je 544 (29 odsto) žena, od kojih su oko četiri petine bile osobe starije od 60 godina.

U akciji "Maestral" koja je bila produžetak "Oluje", hrvatske oružane snage u sadejstvu sa Petim korpusom armije BiH, ubile su 655 i prognale oko 125.000 srpskih stanovnika s područja 13 opština u BiH.

U prvostepenoj presudi haškog Tribunala, aprila 2011. godine bilo je ocenjeno da je "Oluja" bila udruženi zločinački poduhvat, na čelu sa tadašnjim predsednikom Tuđmanom, čiji je "cilj bio prisilno i trajno uklanjanje srpskog stanovništva i naseljavanje tog područja Hrvatima".

Tribunal je drugostepenu presudu doneo 17. novembra 2012. godine i njome oslobodio krivice hrvatske generale Ante Gotovinu i Mladena Markača.

Oni su oslobođeni krivice za progon srpskog stanovništva iz Kninske krajine 1995. godine, čime je poništena prvostepena presuda kojom je Gotovina bio osuđen na 24 godine, a Markač na 18 godina zatvora.

Žalbeno veće je oslobodilo optužene po svim tačkama optužbe, mada nisu negirani zločini utvrđeni u prvostepenoj presudi.

Do akcije "Oluja" je došlo uprkos činjenicama da se ta oblast nalazila pod zaštitom UN i da su predstavnici bivše RSK u Ženevi i Beogradu prihvatili predlog međunarodne zajednice o mirnom razrešenju, takozvani Plan Z-4 .

Nastavak na Blic...

RTS: Dve decenije od progona Srba iz Krajine