Izvor: B92, 09.Mar.2016, 11:48   (ažurirano 02.Apr.2020.)

"Dok se mi na KiM borimo za crkve, u Valjevu..."

Dečani -- Iguman manastira Visoki Dečani Sava Janjić reagovao je zbog potapanja manastira Svetog arhangela Mihaila nedaleko od Valjeva.

On je na društvenim mrežama podelio fotografije potopljenog manastira poznatog i kao valjevska Gračanica.

“Ovo je strašna slika koja opominje sve nas, izgled unutrašnjosti valjevske Gračanice danas. Gračanica tone, ali ushodi na nebo. Većina poslanika o Skupštini opštine Valjevo je izglasala potapanje crkve iz 15. veka. >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << Žalostno, dok se mi ovde na Kosovu i Metohiji borimo za svaku crkvu i svaki grob, u Valjevu se uništava baština našeg naroda i Crkve“, naveo je Janjić.

Istakao je da treba zaustaviti potapanje manastira, ocenio da je projekat izgradnje hidrocentrale Rovni katastrofalan i podsetio da se kao manastir Gračanica pominje u turskim popisima iz 1560. godine, ali pojedini grobovi i delovi konaka u neposrednoj blizini svedoče da crkva potiče iz 15. veka.

Manastir valjevska Gračanica se nalazi pred potpunim potapanjem zbog izgradnje hidrosistema sa branom Rovni na reci Jablanici kod Valjeva, a nivo vode je u nekim delovima već veći od metar.

Grupa građana Valjeva nezadovoljnih zbog potapanja manastira valjevska Gračanica upala je u utorak u zgradu Skupštine opštine Valjevo.

Još 2013. godine Zavod za zaštitu spomenika kulture je izrazio neslaganje sa odlukom da se Gračanica potopi, kao i da nije moguće izmeštanje manastira zbog materijala od koga je sagrađen i načina na koji je sazidan.

Krajem avgusta prošle godine dvadesetak vernika koji se protive potapanju manastira Svetog arhangela Mihaila je uhapšeno.

Kako piše "Blic", vernici koji se protive potapanju manastira Valjevska Gračanica počeće danas proteste ispred Vlade Srbije.

U komentarima na te fotografije koje na društvenim mrežama postavlja sajt "Istinoljublje", vernici uz molitve za spas i žaljenje čak pozivaju i na „smrt satanističkoj vlasti Valjeva“ uz poruku „da bezbožnike treba zapaliti“.

Miodrag Marković, direktor JP "Kolubara", koje je investitor gradnje hidrosistema "Rovni" na čijem području se nalazi i bogomolja iz 15. veka, objašnjava da je voda iz akumulacije do manastira došla brže nego što se očekivalo.

"Dinamiku punjenja veštačkog jezera nije bilo moguće predvideti i očekivali smo da ćemo do kote 335 doći dosta kasnije. Međutim, došlo je do otapanja snega na brdskom području, kiše i priliva 2.500 litara vode u sekundi u reci Sušici, što je podiglo nivo vode u akumulaciji i potapanja manastira", kaže Marković.

On objašnjava da su originalne ikone i ikonostas odavno prenete iz Gračanice u novu crkvu.

Na zahtev vernika da se akumulacija isprazni, kako bi se voda iz Valjevske Gračanice povukla, Marković odgovara da tako nešto može da odluči samo država ali da bi posledica toga bilo „potapanje Valjeva i ugrožavanje života na hiljade ljudi“.

"Još pre četvrt veka se znalo da će hram biti potopljen. Podsećam da je 16. januara 1991. godine tadašnji episkop šabačko-valjevski Jovan (Velimirović) sa državom potpisao ugovor o izmeštanju crkve, što je bio osnovni preduslov da brana počne da se gradi. Taj ugovor je potvrdio i njegov naslednik, episkop Lavrentije. Na žalost, Zavod za zaštitu spomenika kulture je utvrdio da je izmeštanje Gračanice nemoguće zbog načina njene gradnje i materijala od kojeg je sazidana, pa je 2003. godine sa SPC sklopljen ugovor o razmeni nepokretnosti po kojem je eparhiji sagrađena nova crkva u selu Brezovice", objašnjava Marković.

On doaje da oni nikada nisu imali problema sa SPC u realizaciji najveće državne investicije u zapadnoj Srbiji u koju je do sada uloženo skoro 80 miliona evra.

Sadašnji episkop valjevski Milutin ponovo je apelovao na državu da se akumulacija "Rovni" ne puni preko kote 333, kako bi se sprečilo potapanje manastira.

Nastavak na B92...