Izvor: Politika, 19.Avg.2014, 16:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Manja penzija i za one sa punim stažom
Novim zakonom o PIO nije predviđeno umanjenje visine penzije za nedostajuće godine do punog staža
Novi zakon o PIO koji stupa na snagu 1. januara naredne godine pokvario je računicu mnogim budućim penzionerima, koji su računali da će ranije u penziju kako bi konačno uživali u onome što su godinama kroz doprinose za PIO uplaćivali.
Zakonodavac ne samo da jepooštrio uslove za penzionisanje uvođenjem kazni i za muškarce i za žene, već je pooštrio >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << uslove za odlazak žena u penziju sve u cilju smanjenja izdataka iz budžeta. Kako bi čitaocima pojasnili neke od nejasnoća koje donosi novi zakon „Politika” će i danas pokušati da odgovori na neka od pitanje koja su stigla našoj redakciji.
Pitanje – Da li se penali za prevremeno penzionisanje odnose samo na godine starosti ili i godine staža?
Odgovor – Član 70a Zakona o izmenama i dopunama Zakona o PIO propisuje trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec pre navršenih 65 godina života, a maksimalno 20,4 odsto. Umanjenje visine penzije za nedostajuće godine staža osiguranja do propisane granice nije predviđeno ovim izmenama.
Dakle, onaj ko ima najmanje 15 godina staža i 65 godina starosti može da ide u penziju bez plaćanja bilo kakvih penala, ali će dobiti penziju onoliku koliku je zaradio na osnovu uplate doprinosa za deceniju i po staža.
Međutim, ako neko ima 40 godina radnog staža i 60 godina starosti moraće da plati penale, jer je otišao u prevremenu starosnu penziju, dakle, bez napunjenih 65 godina starosti.
Kazneni penali se uvode za one koji idu u prevremenu starosnupenziju, uz ispunjenje propisanih godina radnog staža (za muškarce 40godina, za žene u 2015. sa 36,4 godina), a ne za osiguranike koji steknu pravo na starosnu penzijukad navrše 65godina života i najmanje 15godina staža osiguranja... (član 19 izmena i dopuna Zakona o PIO).
Onaj ko u propisanoj starosnoj dobi ode u penziju već ima umanjenje penzije (zbog manjeg broja godina radnog staža), a i u proseku će je kraće primati.
Prema predlogu izmena i dopuna Zakona o PIO (član 70 v visina prevremene starosne penzije određuje se na isti način kao i visina starosne penzije, s tim što se za prevremenu starosnu penziju određuje i trajno umanjenje od 0,34 odsto za svaki mesec pre navršenih 65 godina života.
Pitanje – Da li po novom zakonu o PIO uopšte može da se ide u penziju sa manje od 40 godina radnog staža?
Odgovor – I nakon izmena Zakona o PIO, pravo na starosnu, odnosno prevremenu starosnu penziju, osiguranik može da ostvari i sa manje od 40 godina staža osiguranja kada navrši određene zakonom propisane godine života.
Uslov za starosnu penziju je najmanje 15 godina staža osiguranja i navršenih 65 godina života, s tim što je za žene osiguranike predviđen prelazni period do 2031. godine u kome će se starosna granica postepeno podizati svake godine za po 6 meseci do 65. godine. Za prevremenu starosnu penziju uslov je najmanje 40 godina staža osiguranja i najmanje 60 godina života s tim što takođe postoji prelazni period do 2024. godine u kome se postepeno podiže starosna granica za žene i muškarce i staž osiguranja za žene.
Pitanje – Do avgusta naredne godine trebalo bi da primam nadoknadu iz Nacionalne službe za zapošljavanje, jer bi po postojećem zakonu tada trebalo da ispunim uslov za penziju. Međutim, s novim zakonom pooštravaju se uslovi za penzionisanje i trebaće mi još četiri meseca za odlazak u penziju. Da li ću i za taj period nastaviti da primam novac iz Nacionalne službe ili ne?
Odgovor – Koliko je poznato zakonodavac nije predvideo nikakvo prelazno rešenje za ovakve kategorije osiguranika.
Pitanje – Budite ljubazni da mi protumačite šta znači prelazni period do 2024. godine za žene, koji se odnosi na prevremenu starosnu penziju? Imam 30 godina staža, a krajem godine punim 56 godina. života. Da li sam dobro izračunala da ću punu penziju ostvariti u aprilu 2022. i da li u mom slučaju uopšte postoji mogućnost za prevremenu starosnu penziju (zato sam i postavila ono pitanje na početku, jer mi taj prelazni period i pominjanje – negde 15 godina staža kao minimalno, a negde 40 godina staža kao uslova za prevremenu starosnu penziju, nisu najjasniji).
Odgovor – Prelazni period do 2024. godine za prevremenu starosnu penziju, kao i prelazni period do 2031. za starosnu penziju, znači da se granica za odlazak u prevremenu, odnosno starosnu penziju podiže postepeno svake godine za određeni broj meseci.
Da bi se ostvarilo pravo na prevremenu starosnu penziju takođe moraju da budu ispunjeni određeni zakonski uslovi, koje Vi na žalost ne možete da dostignete s obzirom na to da imate 30 godina staža, a već od sledeće godine uslov za žene osiguranike za prevremenu penziju je 36 godina i 4 meseca staža osiguranja (i najmanje 54 godine i 4 meseca života).
Dobro ste izračunali da u 2022. godini stičete pravo na starosnu penziju kada navršite 63 godine i 4 meseca života.
Pitanje – Kolika je razlika u penziji ako neko ode sa 40 ili 15 godina u penziju sa 65 godina starosti?
Odgovor – Visina penzije zavisi od godina staža osiguranja i od ostvarenih zarada, odnosno uplaćenih doprinosa za vreme radnog veka, te nije celishodno davati paušalne odgovore o razlici u visini penzije. Razlika između 40 i 15 godina staža osiguranja je znatna, tako da se svakako odražava na visinu penzije.
Pitanje – Koliko je umanjenje penzije ako muškarac ode u penziju 2015. godine sa 38 godina radnog staža i 65 godina života?
Odgovor – Ako muškarac osiguranik ode u penziju sa 65 godina (potrebno je minimum 15 godina staža osiguranja) iznos penzije se ne umanjuje. Visina prevremene starosne penzije se trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec pre navršenih 65 godina života.
Priredila:
Jasna Petrović-Stojanović
objavljeno: 19.08.2014.
