Izvor: B92, 18.Jul.2014, 14:14   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Evo kada komšije idu u penziju

Zagreb/Sarajevo/Podgorica/Ljubljana -- Starosna granica za odlazak u penziju postepeno se pomera u svim zemljama regiona i žene se izjednačavaju s muškarcima.

Prema važećim zakonima, najmlađi idu u penziju Slovenci.

U Hrvatskoj, prema Zakonu o penzionom osiguranju koji je na snazi od početka ove godine, pravo na starosnu penziju do kraja 2030. imaju svi osiguranici s navršenih 65 godina života i 15 >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << godina staža.

Posle 1. januara 2031. starosna granica se pomera svake godine za po tri meseca, tako da će od 2038. pravo na starosnu penziju ostvarivati osiguranik s navršenih 67 godina i 15 godina staža.

Za žene je, međutim, uvedeno prelazno razdoblje do 2030. godine kada će se izjednačiti s muškarcima. Dob za penzionisanje godišnje se povećava za tri meseca, pa tako u 2014. godini žene mogu u starosnu penziju sa 61 godinom i najmanje 15 godina staža.

U Crnoj Gori osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 67 godina i najmanje 15 godina penzijskog staža ili kad navrši 40 godina staža. Izuzetno pravo na starosnu penziju osiguranik stiče kad navrši 15 godina penzijskog staža i u 2014. godini 65 godina i dva meseca (muškarac), odnosno 60 godina i tri meseca života (žena). Uslov za prevremenu starosnu penziju je 62 godine i najmanje 15 godina penzijskog staža. Ženama se kao dodatni staž upisuje i po šest meseci za svako dete.

Pravo na prevremenu penziju od početka 2014. do kraja 2030. ima osiguranik kada navrši 60 godina života i 35 godina staža. Od 1. januara 2031. starosna granica se pomera za 3 meseca tako da će se od 1. januara 2038. pravo na prevremenu penziju ostvarivati s navršene 62 godine života i 35 godina staža.

Žene će se i u ovim uslovima postupno izjednačiti s muškarcima i to u prelaznom razboblju do 2030. Tako u 2014. u prevremenu penziju žene mogu s 56 godina uz 31 godinu staža, s tim da se godine života i penzioni staž povećavaju godišnje po 3 meseca do kraja 2029.

Hrvatski zakon predviđa i penale za prevremeno penzionisanje, kojima se stimuliše odlazak u penziju s dužim stažem i u starijoj životnoj dobi.

BIH: Federacija liberalnija

U BiH entiteti imaju posebne zakone o PIO. U Republici Srpskoj po novom Zakonu koji je na snazi od 1. januara 2012, pravo na starosnu penziju ima osiguranik kada navrši 65 godina života i ima najmanje 15 godina staža osiguranja.

Muškarac koji nema navršenih 65 godina života ima pravo na starosnu penziju kada navrši 60 godina i 40 godina penzijskog staža.

Žena koja nema navršenih 65 godina ima pravo na starosnu penziju kada navrši 58 godina i 35 godina staža osiguranja.

Zakonom je precizirano da se starosna granica može sniziti ispod 55 godina.

Prevremeno penzionisanje podrazumeva invalidsku penziju.

Federacija BiH nije reformisala Zakon o penzijsko-invalidskom osiguranju. Pravo na starosnu penziju u Federaciji BiH stiče osiguranik kada navrši 65 godina i ima najmanje 20 godina penzijskog staža.

Osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kada navrši 40 godina penzijskog staža, bez obzira na godine života.

Pravo na prevremenu starosnu penziju stiče muški osiguranik kada navrši 60 godina života i 35 godina penzijskog staža, odnosno žena sa 55 godina života i 30 godina penzijskog staža.

Slovenija: Za petoro dece staž 4 godine

Slovenija takođe svake godine pomera rokove za odlazak u penziju.

Pravo na odlazak u penziju sada ima osiguranik ako ima najmanje 58 godina i 4 meseca i 40 godina penzionog staža bez dokupa, za muškarce, odnosno 58 godina starosti i 38 godina i 4 meseca penzionog staža bez dokupa za žene.

Svake naredne godine starosna granica pomera se za četiri meseca, ali će 60 godina i 40 godina penzionog staža bez dokupa biti uslov za penzionere tek u 2018. za muškarce i 2019. za žene.

U penzioni staž ženama se računaju i deca - jedno šest meseci, dvoje 16 meseci, a petoro ili više - 48 meseci.

Muškarcima se u staž računa obavezno služenje vojnog roka.

Nastavak na B92...