Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 12.Maj.2009, 19:38 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Skup povodom godišnjice preseljenja Matice srpske u Novi Sad
NOVI SAD - Matica srpska je postala svojevrstan institut za intelektualnu sintezu, jedinstven u našem narodu i inspirativan i za neke druge narode, istakao je njen predsednik akademik Čedomir Popov, na skupu povodom 145. godišnjice preseljenja te najstarije srpske kulturne, prosvetne i naučne ustanove u Novi Sad.
Podsetivši na doprinos Save Tekelije i drugih uglednih Srba, koji su 1826. godine u Pešti osnovali a potom uporno razvijali MS kao veliku nacionalnu instituciju, >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << Popov je naglasio da je kroz gotovo dvovekovne napore hiljada Matičinih saradnika cilj uvek bio "duhovno ujedinjenje srpskog naroda do njegove pune nacionalne integracije, ako ne teritorijalne i političke onda istorijske i idejne".
Održana svečana sednica
Pozdravljajući učesnike svečane sednice, gradonačelnik Novog Sada Igor Pavličić je istakao da "narod koji ne vodi računa o svojim važnim institucijama i svojoj prošlosti ne može da očekuje bolju budućnost".
On je kazao da će saradnja grada sa MS biti nastavljena i to u još većem obimu nego prethodnih godina, na dobrobit te institucije i grada u celini.
Značajnu ulogu u preseljenju Matice u Novi Sad imao je vladika Budimski, potonji vladika Bački Platon Atanacković, koji je svoju palatu dao na poklon Matici, da se tu smesti te 1864. godine sa svom svojom imovinom, podsetio je predsednik novosadskog Ogranka SANU akademik Zoran Kovačević.
On je pozdravio goste, među kojima su bili episkop Bački Irinej, predsednik SANU akademik Nikola Hajdin, pomoćnik ministra nauke Miroslav Vesković, potpredsednica Skupštine Vojvodine Branislava Belić, predstavnici grada i drugih institucija.
Posle svečane sednice održan je naučni skup "Začeci srpske pravne nauke", posvećen Savi Popoviću Tekeliji, prvom srpskom doktoru pravnih nauka i jednom od prvih predsednika MS.
Gotovo dva veka postojanja
Matica srpska od osnivanja u Pešti u kontinuitetu deluje skoro dva veka negujući i šireći srpsku kulturu, prosvetu i naučnu misao.
Njeni osnivači, među kojima su bili Jovan Hadžić, Đorđe Stanković, Josif Milovuk, Jovan Demjetrović, Gavrilo Bozitovac, Andrija Rozmirović i Petar Rajić smatrali su da treba organizovano raditi na tome da se Srbi nakon viševekovne turske okupacije ponovo uključe u evropske tokove.
MS je od samog početka svoje delovanje usmerila na predstavljanje srpske kulture u Evropi, a s druge strane na prosvećivanje i evropeizaciju srpskog naroda.
Krajem 30. godina 19. veka Matica je počela da prerasta u naučno društvo, pre svega zahvaljujući viziji i materijalnoj podršci tadašnjeg predsednika Save Tekelije.
Godine 1864. MS je iz peštanskog Tekelijanuma preseljena u novosadski Platoneum, a dolazak broda sa knjigama i ostalom Matičinom imovinom u Novom Sadu je oglašen pucanjem prangija i službom u crkvama.
Novi Sad je od tada nazivan Srpska Atina, jer je MS okupljala najobrazovanije i najmudrije ljude svog vremena.
Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...
