Izvor: Politika, 24.Okt.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Srpska književna kritika
Dvotomno delo akademika Predraga Palavestre objavila Matica srpska iz Novog Sada
Mada verujemo da je centar svega, pa i kulture, Beograd, sve smo češće svedoci da se mnoge značajne stvari, makar u kulturi, događaju i u nekim drugim gradovima Srbije. Ozbiljnih izdavačkih kuća ima u Novom Sadu, Nišu, Kragujevcu, Kraljevu, Vršcu, Pančevu"
Matica srpska iz Novog Sada objavila je ove godine petnaestak novih knjiga, a izdvaja se, svakako, dvotomno delo Predraga >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Palavestre „Istorija srpske književne kritike (1768–2007)”. Na bezmalo hiljadu stranica, akademik Palavestra objavio je svoje životno delo. Njegova „Istorija srpske književne kritike” obuhvata vreme od Zaharija Orfelina do najmlađih savremenih autora. Ovo kapitalno delo, kakvo nemaju ni moćnije kulture od naše, zaokružuje raniji veliki projekat (objavljen u 25 knjiga) Matice srpske i Instituta za književnost. Palavestra precizno, odmereno i ciljano, često oštro i polemično, piše o srpskim književnim pravcima i njihovim tumačima u protekla dva i po veka. Urednici i recenzenti knjige su Miro Vuksanović, Slavko Gordić i Milivoj Nenin.
Novosadski „Prometej” je objavio kapitalno delo nedavno preminulog akademika Dejana Medakovića „Sveta gora fruškogorska”, koje je već pobralo značajne nagrade na sajmovima knjiga u Podgorici, Bijeljini i Banjaluci. Ova izdavačka kuća počela je sa objavljivanjem malih monografija Dejana Medakovića pod zajedničkim nazivom „Fruškogorski manastiri”. Pojavila se prva knjiga „Krušedol”. U ovoj seriji će se naći i priče o Petkovici, Maloj i Velikoj Remeti, Starom i Novom Hopovu, Šišatovcu, Feneku, Rakovcu" Uskoro će biti objavljeno i trotomno delo „Biografije – Srbi zapadno od Dunava i Drine”. Reč je o biografijama znamenitih ličnosti iz istorije Srba zapadno od Drine i Dunava. Autor je Jovan S. Radojčić. Zajedno sa Istorijskim arhivom Novog Sada i uz podršku grada Novog Sada, „Prometej” će objaviti monografiju Vojislava Puškara „Novi Sad – priče varoških ulica”.
„Zograf” iz Niša je objavio knjigu Vide Ognjenović „Pismo bez datuma”. Reč je o zbirci od sedam priča o ljubavi koju je priredio Mihajlo Pantić. U ediciji „Ljubavne priče” objavljene su i knjige Ive Andrića, Moma Kapora, Milisava Savića, A. P. Čehova, Laze Lazarevića, Gi de Mopasana i Branislava Stanojevića. Ista izdavačka kuća objavila je i novi roman mlade hrvatske spisateljice Kristine Despot (1978), pod naslovom „Težina”. Ovo je knjiga o nemogućoj vezi, o ljubavi sveštenika i mlade studentkinje, o strasti, seksualnosti, svađama"
Kragujevački „Koraci” su prošle godine započeli sa objavljivanjem sabranih dela Vidosava Stevanovića. Ove godine se pojavilo drugo kolo sa pet knjiga: „Refuz mrtvak”, „Nišči”, „Konstantin Gorča”, „Testament” i „Periferijski zmajevi” i „Carski rez” (u jednoj knjizi).
Izuzetno je dragocen i zbornik „Lako pero Radoja Domanovića”, koji je objavljen povodom stogodišnjice rođenja velikog pisca. Radove o Domanoviću objavljuju: Bogdan Popović, Jovan Skerlić, Dimitrije Vučenov, Milovan Vitezović, Dragana Bošković, Ratko Marković Riđanin" Veroljub Trifunović je autor knjige „Građenje Kragujevca u kneževini i kraljevini Srbiji”, u kojoj je opisano nastajanje grada, od Miloševe kolibe do vrednih građevina kakve su skupština, pozorište, gimnazija.
Narodna biblioteka „Stefan Prvovenčani” iz Kraljeva, u prepoznatljivoj ediciji „Povelja”, od 2006. godine objavljuje poeziju, svake godine po desetak zbirki. Ove godine su objavljene nove pesničke knjige: Milana Đorđevića, Dejana Ilića, Vladimira Kopicla, Bojane Stojanović Pantović, Anđelka Anušića, Ranka Pavlovića, Gorana Stankovića, Milana Vučićevića, Ota Horvata, Nikole Vujčića i Miloša Milišića, kao i zbornik „Đorđo Sladoje, pesnik”.
Književna opština Vršac, poznati KOV, objavljuje godišnje dvadesetak knjiga. Iz ovogodišnje produkcije izdvajamo zbirke pesama Ane Blandijane „Anđeli i biljke” (dobitnik Evropske nagrade za poeziju), Tanje Kragujević „Plavi sneg” i Sanje Domazet „Čitati more”. Jovan Ćirilov je priredio knjigu „Kratke, kraće i najkraće drame na svetu”. Izuzetno je zanimljiva knjiga eseja Jovice Aćina „Goli pripovedač”, kao i knjige Draška Ređepa „Kojih nema” i Milana Vlajčića „Legenda o zidu”.
„Mali Nemo” iz Pančeva objavio je roman mladog pisca Aleksandra Novakovića „Keltska priča”. Ovaj rukopis je pobedio na anonimnom konkursu izdavačke kuće. „Mali Nemo” je objavio i knjigu Vladimira Nabokova „Poziv na pogubljenje” u kojoj se analiziraju neka od najvažnijih pitanja ljudske egzistencije: odnos prema porodici, doživljaj krivice i odgovornosti, zatim autobiografiju Mihajla Pupina „Sa pašnjaka do naučenjaka”, studiju Sofije Mojsić „Kjerkegorov misaoni put”, delo Duška Lopandića „Dinastije koje su vladale Evropom”.
Z. Radisavljević
[objavljeno: 25/10/2008]
