Izvor: Vostok.rs, 13.Jul.2011, 09:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Crkva Vasilija Blaženog: istorija i mitovi
13.07.2011. - 450 godina hrama
Svetu Liturgiju u Pokrovskoj crkvi na Crvenom trgu u Moskvi u utorak ujutru je služio Patrijarh Moskovski i cele Rusije Kiril u čast značajnog datuma – 450-godišnjice ovog hrama. I u Rusiji i u svetu ovaj hram je poznatiji kao crkva Vasilija Blaženog, jedan od arhitektonskih simbola ruske prestonice, objekat Svetske baštine UNESKO. Četiri i po stoleća njegove živopisne kupole >> Pročitaj celu vest na sajtu Vostok.rs << i zidovi „gledaju" svet posmatrajući smenu epoha, velike pobede i velike drame ruskog naroda. I današnji značajan datum se obeležava kad je u Rusiji proglašen dan žalosti zbog poginulih u nesreći motornog broda na Volgi. Okupljeni su ukazali čast sećanju na njih.
Pre 450 godina, 12. jula hram je bio osvećen, o tome govori natpis ispod kupole: „Na dan apostola Petra i Pavla osvećena je Pokrovska crkva". Njegova sudbina je toliko zanimljiva da je odlučeno da se na jesen, u oktobru, održi međunarodna naučna konferencija „Pokrovska crkva u istoriji Rusije". „Njena izgradnja je trajala šest godina, od 1555. do 1561. godine," rekla je u intervjuu za „Glas Rusije" Ljubov Uspenska, glavni naučni saradnik muzeja, koji već evo skoro sto godina radi u Pokrovskoj crkvi.
U 16. veku hram je imao dva naziva: prvi je hram Pokrova na rovu kod Frolovske kapije, - kaže stručnjak. – Malo ko zna da u 16. veku nije bilo Crvenog trga, on je bio trgovački i nazivao se „Požar". Spaska kapija Kremaljskih zidina su do 70-ih godina 17. veka bila Frolovska, a duž Kremaljskih zidina je išao rov.
Postoji mit o tome da je ruski car Ivan IV, koji je u narodu prozvan Grozni, bio zapanjen velelepnošću podignutog hrama i da je naredio da se iskopaju oči njegovim tvorcima – Barmi i Posniku „kako ne bi mogli da ponove takvu lepotu"" Ili: kako se s Lobnog mesta, uzvišice preko puta hrama, koja je podignuta radi kažnjavanja pobunjenika, otkotrljala glava drskog vođe seljačkog ustanka iz 17. veka – Stepana Razina"
S moje tačke gledišta, - tvrdi Ljubov Uspenska, najzanimljivija je priča o tome da je Pokrovska crkva jedinstveno delo, da drugo takvo ne postoji na svetu. Zato što je na jednom temelju istovremeno podignuto devet zasebnih crkava. Kad ljudi danas gledaju crkvu, na primer, s ekrana televizora, čini im se da je to jedno ogromno zdanje i kad uđu u njega treba da dospeju u jedinstvenu prostoriju. Međutim, kad zaista uđu u njega, to se ne dešava, zato što na jednom temelju, ponavljam, stoji devet crkava spojenih unutra jedinstvenim svodovima.
I još jedna uobičajena legenda: Pokrovska crkva je navodno bila sagrađena kao „nebeski Jerusalim", zbog čega se pored nje i nalazi Lobno mesto (mesto lobanje) – Golgota. „A u ovoj legendi postoji i deo istine," slaže se naučni radnik muzeja Ljubov Uspenska.
Danas je Pokrovska crkva jedan od najpopularnijih i najposećenijih muzeja u Moskvi.
Osim restauracije, koja je Pokrovskoj crkvi vratila istorijski oblik, u hramu su počevši od 1990. godine obnovljena bogosluženja. Ona se ovde vrše samo dva puta godišnje: na dan sećanja na Vasilija Blaženog i na praznik Pokrova Bogorodice. Devet ikonostasa, na kojima se nalazi 400 ikona iz 16-19. veka nalazi se u hramu. Njegovi zidovi su oslikani uljanim slikama i freskama. I u njemu je uvek prohladno, čak i za vreme iscrpljujuće žege, zahvaljujući majstorjstvu velikih ruskih neimara Barme i Posnika, koje, naravno, car nije oslepio, većsu u Rusiji sagradili još mnogo hramova.
Izvor: Golos Rossii, foto: © Flickr.com/gupree/cc-by-nc
