Izvor: Politika, 27.Maj.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
"Zlatna palma" rumunskom filmu
Najveće kansko odličje i nagrada kritike za film "4 meseca, 3 nedelje i 2 dana" Kristiana Mungiua, Gran pri Naomi Kavase, nagrađeni i reditelji Van Sent, Šnabel, Akin i glumci Lavronjenko i Džeon Do-jeon
Od našeg specijalnog izveštača
Kan, 27. maja – "Zlatna palma", najveće priznanje u jubilarnoj godini festivala, prema odluci žirija kojim je predsedavao britanski reditelj Stiven Frirs, sasvim zasluženo pripala je rumunskom reditelju Kristianu Mungiu za film "4 >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << meseca, 3 nedelje i 2 dana". Ako se tome doda i glavna nagrada paralelnog takmičarskog programa "Izvestan pogled", koja je pripala filmu "California Dreamin'" prošle godine (nesrećno postradalog) Kristiana Nemeskua, može se slobodno reći da je 60. kanski festival protekao u znaku trijumfa takozvanog novog rumunskog filma.
Apsolutnom miljeniku kritičara od samog festivalskog početka, Kristianu Mungiu, pripala je i glavna nagrada žirija Međunarodne kritičarske federacije, jer su sa lakoćom prepoznate vrednosti prvog filma iz serijala "Priče iz Zlatnog doba", u kojem autor nudi subjektivnu istoriju rumunskog komunizma kroz urbane legende i različite priče o nesrećnom periodu u kojem je valjalo živeti "normalan", svakodnevni život.
Kroz ilegalni prekid trudnoće jedne bukureštanske studentkinje, Mungiu nudi sliku stanja društva, bedu i korupciju, birokratsku ekvilibristiku, licemerje intelektualaca, beznađe mlade generacije, ali i šokantnu scenu pobačenog ploda, starosti baš kao iz filmskog naslova, na podu kupatila jedne bedne hotelske sobe. Upečatljiv i snažan film, gotovo dokumentarističke strukture, lako je ujedinio, često inače nepomirljive, stavove kritičara, glumaca i reditelja .
Festivalski Gran pri pripao je artističkom japanskom filmu "Šuma koja ječi" rediteljke Naomi Kavase, dok je specijalna nagrada žirija ("60th Anniversary Prize") sinoć uručena američkom reditelju Gasu van Sentu za film "Paranoid park", o kojem je bilo više reči u ekskluzivnom intervjuu objavljenom na stranicama "Politike" 25. maja. Nagrada za najbolji scenario i (neoficijelna) nagrada Ekumenskog žirija, dodeljena je Fatihu Akinu, nemačkom reditelju turskog porekla, za angažovani film "Na ivici raja", još jednom uspelom primeru autorove potrage za sopstvenom istorijom, prošlošću i sadašnjošću bivstvovanja unutar dve podeljene i međusobno različite kulture kao što su nemačka i turska...
Američkom reditelju i slikaru Džulijanu Šnabelu je za film "Skafander i leptir" pripala je nagrada za najbolju režiju. Human film sa teškom temom obojenom humorom, nastao je prema autobiografskoj knjizi nekadašnjeg urednika francuskog "Ela" Žan-Dominika Bobija, čoveku koji je bio zarobljen u bolesnom telu i borio se za pravo na dostojanstvenu smrt. Korejska glumica Džeon Do-jeon, kao tragična junakinja Šinje u filmu "Skriveno sunce" Li Čang-Donga, osvojila je nagradu za najbolju žensku ulogu, kao što je vaš izveštač i predvideo pišući o tome kako je ona prekoračila sve moguće poznate granice i podarila tako moćnu ulogu da je vredi zabeležiti i u istoriji svetskog filma.
Za briljantnu glumu oca u vizuelno-poetski raskošnom ruskom filmu "Izgnanstvo" Andreja Zvjaginceva, glumcu Konstantinu Lavronjenku pripala je nagrada za najbolju mušku ulogu, dok je Nagrada žirija pripala ravnopravno provokativnom animiranom filmu "Persepolis" Marjane Satrapi i Vinsenta Pernoa i filmu "Prigušeno svetlo" meksičkog reditelja Karlosa Rejgadasa. "Zlatnu palmu" za najbolji kratkometražni film osvojila je Elisa Miler za "Posmatrajući kišu", "Zlatnu kameru" za najbolji debitantski film Etgar Kere i Šira Gifin za "Meduzot", dok je prvu nagradu za najbolji studentski film osvojio Argentinac Gonzalo Tobal.
Svoju veliku pobedu u Kanu ima i mladi reditelj Pavle Vučković, student četvrte godine režije na beogradskom Fakultetu dramskih umetnosti, koji je u takmičarskom programu "Sinefondasion" (takmiče se studenti režije iz celog sveta), za 16-minutni horor film "Minus", osvojio treću nagradu i tako postigao neočekivano. Naime, kako je 2003. godine u Kanu mladi Vučković osvojio Gran pri za kratki film "Beži, zeko, beži", nije se očekivalo da će u godini kanskog jubileja biti ponovo među laureatima.
Na sreću, žiri kojim je predsedavao kineski reditelj Žija Žangke, prepoznao je vrednost ovog malog srpskog filma... Na sinoćnoj ceremoniji dodele nagrada, koju je vodila velika zvezda Dajana Kruger (glumi i u provokativnom filmu zatvaranja "Godine ignorisanja" kanadskog reditelja Denija Arkana), američkoj legendi Džejn Fondi uručena je "Zlatna palma" za životno delo i dugogodišnji politički angažman, a o zasluženo visokim programskim ocenama ovogodišnjeg festivala, uz zahvalnost Tijeriju Fremou i Žilu Žakobu, mudro je zborio Stiven Frirs.
U Teatru "Limijer" nije bilo Emira Kusturice. On je sinoć, u ovom istom prostoru, doživeo 15-minutne ovacije posle projekcije filma "Zavet". Frenetična reakcija najbolji je i najlepši dokaz da će se i ovaj njegov film rado gledati svuda u svetu. Kusturica je kanski miljenik, autor koji u Francuskoj ima status božanstva i jedini reditelj u ovogodišnjem takmičarskom programu koji već ima osvojene dve "Zlatne palme" i nagradu za najbolju režiju "Roberto Roselini". Sa iskrenim oduševljenjem i prepoznavanjem pozdravljeni su i naši glumci Miki Manojlović, Aleksandar Berček, Ljiljana Blagojević, kao i naturščici Marija Petronijević i Uroš Milovanović, moćan glumački tim koji će se zbog uloga u "Zavetu" pamtiti na duže staze. Zvaničnoj svetskoj premijeri filma prisustvovali su i Predrag Simić, ambasador Republike Srbije u Francuskoj, konzul Slobodan Raković, kao i Živadin Mitrović, direktor Srpskog kulturnog centra u Parizu. Posle premijere, druženje je nastavljeno na štandu Filmskog centra Srbije...
Dubravka Lakić
[objavljeno: 27.05.2007.]
